ΤΟΜ ΓΟΥΕΣΤΟΝ «Η λύση δεν συνδέεται με την ένταξη»

Λίγο πριν από την κατάθεση του σχεδίου του Κόφι Ανάν, η δημόσια αυτή
τοποθέτηση, αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το τελευταίο διάστημα Αθήνα και
Λευκωσία δεν κρύβουν την ανησυχία τους για το ενδεχόμενο η προτεινόμενη λύση
να κινείται εκτός του πλαισίου των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Ο κ. Γουέστον είναι, μαζί με τον Βρετανό μεσολαβητή σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ και
τον απεσταλμένο του γ.γ. του ΟΗΕ Αλβάρο Ντε Σότο, υπεύθυνος για την διαμόρφωση
και την προώθηση της λύσης, είναι φυσικό να έχει γνώση των προθέσεων και του
σκεπτικού που διέπει την προσέγγιση του γενικού γραμματέα και άρα η δήλωσή του
αυτή δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί ως ενδεικτική της κατεύθυνσης στην οποία θα
κινηθεί το σχέδιο του κ. Ανάν.

Ο Αμερικανός μεσολαβητής, ο οποίος στις αρχές της εβδομάδας μετέφερε στον
γ.γ. των Ην. Εθνών επιστολή στήριξης εκ μέρους του Προέδρου Μπους, θεωρεί
θετική εξέλιξη την «περισσότερο μετριοπαθή» και συνεργάσιμη στάση του νικητή
των τουρκικών εκλογών κ. Ερντογάν στο Κυπριακό. Αποφεύγει, πάντως, να
σχολιάσει την αρχική του δήλωση υπέρ του βελγικού μοντέλου, θέση την οποία
άλλωστε αναγκάσθηκε ο κ. Ερντογάν να μεταβάλει υπό το βάρος των αντιδράσεων
της «σκληρής» γραφειοκρατίας του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.

Η ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. θα προχωρήσει χωρίς η Άγκυρα να έχει περιθώρια αντίδρασης

Ο ειδικός συντονιστής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το Κυπριακό, πρέσβης Τομ Γουέστον αριστερά με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γλαύκο Κληρίδη και τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου κατά τη διάρκεια της τελευταίας επίσκεψής του σε Λευκωσία και Αθήνα

Ο κ. Γουέστον δηλώνει ότι η λύση δεν αποτελεί προϋπόθεση ούτε συνδέεται με την
ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε., και προς τούτο παραπέμπει στη σχετική αναφορά της
απόφασης του Ελσίνκι. Και υποστηρίζει ότι, απλά, «όλοι θέλουν να
εκμεταλλευθούν την ευκαιρία» που προσφέρει η ενταξιακή προοπτική της Κύπρου
για την επανένωση της νήσου.

Τέλος, σημειώνει ότι το σχέδιο λύσης δεν πρόκειται να «επιβληθεί» αλλά θα
γίνει αντικείμενο περαιτέρω διαβουλεύσεων.

Γιατί θεωρείτε τόσο σημαντικό να υπάρξει λύση πριν από τη Σύνοδο Κορυφής
της Ε.Ε. στην Κοπεγχάγη;

Διότι σε αυτή αναμένεται να αποφασισθεί η ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και
πιστεύουμε ότι θα ήταν καλύτερα να ενταχθεί η Κύπρος ως ενωμένο νησί μετά την
επίτευξη συνολικής συμφωνίας.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά ανησυχεί ότι ίσως την πιέσετε να δεχθεί μια λύση
την οποία υπό άλλες συνθήκες θα απέρριπτε, με την επίκληση πιθανών
«συνεπειών» για την ένταξη.

Δεν θα χρησιμοποιούσα τέτοιου είδους φρασεολογία. Δεν πιέζουμε κανένα. Νομίζω
ότι η κυβέρνηση της Κύπρου, αλλά και η Ελλάδα, έχουν καταστήσει σαφές ότι
προτιμούν την ένταξη στην Ε.Ε. μιας ενιαίας Κύπρου με λυμένο το πολιτικό
πρόβλημα. Τονίζουν επίσης ότι βάσει της απόφασης του Ελσίνκι η λύση δεν
αποτελεί προϋπόθεση, αλλά πάντα έλεγαν ότι προτιμούν να έχει λυθεί το
πρόβλημα. Δεν νομίζω ότι τίθεται θέμα πίεσης. Όλοι θέλουν να εκμεταλλευθούν
την ευκαιρία για την επίτευξη λύσης.

Άρα, δεν πρέπει να γίνεται καμία σύνδεση μεταξύ λύσης και
ένταξης.

Τα αποτελέσματα του Ελσίνκι είναι πολύ σαφή σε αυτό το σημείο.

Πώς βλέπετε την τοποθέτηση του κ. Ερντογάν υπέρ του βελγικού
μοντέλου;

Είναι πολύ δύσκολο να κάνω εκτιμήσεις με βάση κάποιες δημοσιογραφικές
πληροφορίες περί δηλώσεων. Αυτό που γνωρίζω, όμως, είναι ότι κατά την
προεκλογική εκστρατεία το κόμμα του κ. Ερντογάν υιοθέτησε περισσότερο
μετριοπαθή στάση στο θέμα της Κύπρου και υποστήριξε την ανάγκη να υπάρξει
λύση. Το λαμβάνουμε αυτό υπόψη μας, και θεωρούμε ότι θα θελήσει να εφαρμόσει
την πολιτική που εξήγγειλε κατά την προεκλογική του εκστρατεία.

Συζητήσατε το Κυπριακό με τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου,
στρατηγό Οζκιόκ που βρέθηκε στην Ουάσιγκτον, διότι φαντάζομαι ότι
στην περίπτωση της Τουρκίας θα πρέπει να συμφωνήσει και ο Στρατός.

Ναι. Το Κυπριακό συζητήθηκε. Είχαμε μια πολύ καλή ημέρα μαζί του.

Πριν από λίγες ημέρες, μαζί με τον πρέσβη σας στον ΟΗΕ, Τζον
Νεγκροπόντε, εξετάσατε το Κυπριακό με τον κ. Ανάν.

Μάλιστα. Είμαστε σε μια φάση όπου πρέπει να λάβει μια απόφαση σε ό,τι αφορά τα
επόμενα βήματα που θα κάνει στο πλαίσιο των καλών του υπηρεσιών. Και όταν
πάρει την απόφασή του, αυτή θα περιλαμβάνει και το πώς και πότε θα προχωρήσει.

Το σχέδιο που θα προτείνει ο γ.γ. του ΟΗΕ θα επιδέχεται αλλαγές και
θα προσφέρεται για περαιτέρω διαπραγμάτευση, ή θα κληθούν οι δύο
πλευρές να το δεχθούν ή να το απορρίψουν στο σύνολό του;

Δεν υπάρχει τίποτε στη διεθνή διπλωματία που να έχει τη μορφή του «πάρ’ το ή
άσ’ το». Για να υπάρξει λύση θα πρέπει να γίνει αποδεκτό και από τις δυο
πλευρές. Και σε αυτό επικεντρώνουμε την προσοχή μας τώρα.

Του μεταφέρατε μήνυμα του Προέδρου Μπους.

Η επικοινωνία αυτού του είδους είναι ιδιωτική. Αλλά αυτό που μπορώ να πω είναι
ότι του καταστήσαμε σαφές πως σε ό,τι αποφασίσει να κάνει θα έχει την απόλυτη
υποστήριξη των ΗΠΑ σε πολύ υψηλό επίπεδο.

Η προτεινόμενη λύση θα βασίζεται στα ψηφίσματα των Ην. Εθνών;

Ο Πρόεδρος Κληρίδης έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να συμφωνήσει σε
μια λύση που δεν θα βασίζεται στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Κοιτάξτε,
είμαστε μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και έχουμε υπερψηφίσει όλα αυτά τα
ψηφίσματα. Γι’ αυτό θα μου προκαλούσε μεγάλη έκπληξη εάν η λύση είναι
διαφορετική από όσα προβλέπονται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.