Συντηρητικός «καμικάζι»

Τη μεγαλύτερη κρίση της πολιτικής του σταδιοδρομίας αντιμετωπίζει ο ηγέτης
των Βρετανών Συντηρητικών Ίεν Ντάνκαν Σμιθ, ύστερα από την εντολή που έδωσε
στο κόμμα του να καταψηφίσει τα κυβερνητικά σχέδια που επιτρέπουν σε άγαμα
ζευγάρια, συμπεριλαμβανομένων των ομόφυλων ζευγαριών, να υιοθετούν παιδιά.

Ίεν Ντάνκαν Σμιθ. Σύμφωνα με τα γραφεία στοιχημάτων, οι πιθανότητες να παραιτηθεί πριν τα Χριστούγεννα είναι τώρα 3 προς 1, έναντι 5 προς 1 πριν λίγες ημέρες

Η απόφαση του Ντάνκαν Σμιθ προκάλεσε μια πραγματική κομματική ανταρσία. Ο
εκπρόσωπος του κόμματος για την απασχόληση και τις συντάξεις υπέβαλε την
παραίτησή του, ενώ άλλα επτά στελέχη των Τόρις αποφάσισαν να αψηφήσουν τη
«γραμμή» και να στηρίξουν την κυβέρνηση στην ψηφοφορία που έγινε τη Δευτέρα το
βράδυ. Τριάντα πέντε ακόμη βουλευτές επέλεξαν να απόσχουν.

«Υπενθυμίζω στον εντιμότατο φίλο μου ότι την τελευταία μέρα του συνεδρίου του
κόμματος, τον περασμένο μήνα, είχε πει πως πρέπει να κατανοήσουμε τον τρόπο
που ζει η Βρετανία σήμερα, και όχι πριν από 20 χρόνια», δήλωσε στη Βουλή ο
Μάικλ Πορτίλο, ένας από τους βουλευτές που διαφώνησαν με τον αρχηγό τους.

Η απόφαση

Η αμφισβήτηση της ηγεσίας του Ντάνκαν Σμιθ έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετούς
μήνες λόγω της αδυναμίας του να σταματήσει την πτώση της δημοτικότητας του
Συντηρητικού Κόμματος, το οποίο υπολείπεται σημαντικά των Εργατικών στις
δημοσκοπήσεις. Με την απόφασή του να καταψηφίσει το σχέδιο νόμου της
κυβέρνησης για την υιοθεσία παιδιών από άγαμα ζευγάρια, έκανε τη θέση του
ακόμη χειρότερη, αφού τον έφερε σε δημόσια αντιπαράθεση με τους αμφισβητίες.
Αν και αποφάσισε να μη λάβει πειθαρχικά μέτρα εναντίον των βουλευτών που
καταψήφισαν την εισήγησή του, τους κατηγόρησε ότι τον υπονομεύουν και
προειδοποίησε το Συντηρητικό Κόμμα ότι «είτε θα ενωθεί είτε θα πεθάνει».

Η δραματική αυτή έκκληση, όμως, έτυχε παγερής απάντησης από την πρώην
πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ. «Δεν ξέρω για τον κ. Ντάνκαν Σμιθ, αφού όλοι
πεθαίνουμε», τόνισε. «Το κόμμα όμως δεν πεθαίνει».

Ο Πορτίλο, από την πλευρά του, αρνήθηκε ότι υπονομεύει τον άνθρωπο που τον
νίκησε πέρυσι στη μάχη για την ηγεσία του κόμματος. «Ο ηγέτης του κόμματος
έχει δικαίωμα να μας οδηγεί σε οποιαδήποτε κατεύθυνση θεωρεί κατάλληλη»,
δήλωσε. «Όμως πρέπει να υπάρχει σαφήνεια και συνέπεια, από τη μια μέρα στην
άλλη».

Πολλοί πιστεύουν τώρα ότι η παραίτηση του ηγέτη των Συντηρητικών είναι θέμα
χρόνου. «Με τις τρεις αυτές λέξεις, ενότητα ή θάνατος, ο Ντάνκαν Σμιθ έγινε ο
πρώτος Συντηρητικός ηγέτης που μετατρέπεται σε καμικάζι», σχολίασε ο Σάιμον
Χόγκαρτ στην Γκάρντιαν.

Οι παραιτήσεις των ηγετών δεν είναι βέβαια σπάνιο φαινόμενο στους Τόρις. Η
Θάτσερ παραιτήθηκε το 1990 ύστερα από μια άλλη κομματική ανταρσία. Ο διάδοχός
της, ο Τζον Μέιτζορ, είχε εξοργιστεί τόσο πολύ από τη στάση των αντιπάλων του,
ώστε παραιτήθηκε το 1995 για να προκαλέσει μια νέα ψηφοφορία για την ηγεσία. Ο
Μέιτζορ κέρδισε τη μάχη, αλλά οι έριδες συνεχίστηκαν.