Ζητείται πρωθυπουργός

Ύστερα από τη σαρωτική εκλογική νίκη του, το ισλαμικό Κόμμα Δικαιοσύνης και
Ανάπτυξης υπόσχεται να διατηρήσει τον φιλοδυτικό προσανατολισμό της Τουρκίας.
Την ίδια ώρα, το παραδοσιακό πολιτικό σκηνικό της χώρας καταρρέει υπό το βάρος
της εκλογικής συντριβής.

Αφού έλαβε ποσοστό μόλις 1% στις εκλογές, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπουλέντ
Ετζεβίτ υποχρεώνεται να δώσει στην πολιτική σταδιοδρομία του ένα ταπεινωτικό
τέλος. «Ελπίζω το ΑΚΡ να σεβαστεί το κοσμικό και δημοκρατικό καθεστώς, δήλωσε
χθες υποβάλλοντας την παραίτησή του και τονίζοντας ότι η απόφαση για τη
διεξαγωγή πρόωρων εκλογών αποδείχθηκε αυτοκτονία.

Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης θα συνεδριάσει για να ορίσει πρωθυπουργό –
αφού ο Ερντογάν τελεί υπό δικαστική απαγόρευση – αλλά δεν αναμένεται να
καταλήξει σε απόφαση πριν από το τέλος της εβδομάδας. «Είμαστε έτοιμοι να
αναλάβουμε τα καθήκοντά μας», διαβεβαίωσε ο αρχηγός του Κόμματος Δικαιοσύνης
και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος διευκρίνισε ότι το κόμμα
του είναι κεντροδεξιό και ότι δεν έχει θρησκευτικό προσανατολισμό.
«Προτεραιότητά μας είναι», είπε, «να άρουμε τους φραγμούς που δεν μας
επιτρέπουν να έχουμε ένα σύγχρονο βιοτικό επίπεδο». Ο αντιπρόεδρος του
κόμματος Αμπντουλάχ Γκιούλ τάχθηκε χθες εναντίον ενδεχόμενου πολέμου κατά του
Ιράκ.

Αυτοδυναμία

Με την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που απέσπασε το ΑΚΡ θα είναι σε θέση να
κυβερνήσει αυτοδύναμα: έλαβε 363 από τις 550 έδρες της τουρκικής
Εθνοσυνέλευσης (με ποσοστό 34%), έναντι 178 εδρών του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού
Κόμματος (19%). Τις υπόλοιπες 9 έδρες κατέλαβαν ανεξάρτητοι βουλευτές, ενώ όλα
τα υπόλοιπα κόμματα μένουν εκτός Βουλής, αφού δεν έφτασαν το όριο του 10% των
ψήφων. Έτσι τερματίζεται άδοξα και η πολιτική καριέρα του Μεσούτ Γιλμάζ – ο
αρχηγός του Κόμματος της Μητέρας Πατρίδας ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την
πολιτική. Η Τανσού Τσιλέρ εξέφρασε την πρόθεσή της να παραιτηθεί από την
ηγεσία του Κόμματος του Ορθού Δρόμου, όπως και ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί από την
ηγεσία του εθνικιστικού κόμματός του. «Πρόκειται για τον θάνατο της πολιτικής,
όπως τη γνωρίσαμε μέχρι τώρα στην Τουρκία», λέει ο Αχμέτ Χαν, καθηγητής στο
Πανεπιστήμιο Μπιγλί της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος πάντως προβλέπει ότι η νέα
κυβέρνηση δεν θα αντέξει πολύ.

Μπροστά στη ριζική αλλαγή του πολιτικού σκηνικού, που φοβίζει πολλούς, ο
ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος Ντενίζ Μπαϊκάλ αρνήθηκε πάντως
χθες να χαρακτηρίσει το κόμμα του Ερντογάν ως απειλή για το κοσμικό κράτος της
χώρας. «Πρέπει να δείξουμε καλή πίστη», δήλωσε χωρίς να κρύψει την απογοήτευσή
του για την επίδοση του κόμματός του. «Και θα παραμείνουμε επιφυλακτικοί».

Η δυσαρέσκεια

Ο Ερντογάν ανακοίνωσε χθες ότι επιθυμεί να επισκεφθεί πολύ σύντομα διάφορες
ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για να συζητήσει με τους ξένους ηγέτες την τουρκική
υποψηφιότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό ίσως καθησυχάσει τον επιχειρηματικό
κόσμο της χώρας που, μέσω της Ένωσης Επιχειρηματιών και Βιομηχάνων, κάλεσε
χθες το ΑΚΡ να συνεχίσει το οικονομικό πρόγραμμα για την έξοδο από την κρίση.

Στην έντονη δυσαρέσκεια των λαϊκών στρωμάτων από την οικονομική πολιτική των
τελευταίων ετών αποδίδουν οι μεγαλύτερες τουρκικές εφημερίδες τον θρίαμβο του
Ερντογάν. «Η κοινωνική έκρηξη έβαλε φωτιά στις κάλπες», γράφει η «Χουριέτ»,
χαρακτηρίζοντας τη νίκη Ερντογάν ως «το βαρύ τίμημα της οικονομικής κρίσης». Η
«Σαμπάχ» χαρακτηρίζει τη νίκη του Ερντογάν ως την «εξέγερση της Ανατολίας» και
γράφει για το «μεγάλο ξεκαθάρισμα» της παλιάς φρουράς των πολιτικών ηγετών.

Απογοητευμένοι οι Κούρδοι

Οι ισλαμιστές πανηγυρίζουν, αλλά οι Κούρδοι κλαίνε. Δεν μπόρεσαν να αποφύγουν
την ήττα στις εκλογές. «Οι ψήφοι μας πήγαν χαμένες», λένε στο Ντιαρμπακίρ, στη
νοτιοανατολική Τουρκία. «Είναι σαν να μη μετράμε, σαν να μην υπάρχουμε σε αυτή
τη χώρα». Περίπου 60% των ψηφοφόρων στην επαρχία του Ντιαρμπακίρ στήριξαν το
Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα DEHAP, που είχε στο προεκλογικό πρόγραμμά του τη
διεύρυνση των πολιτιστικών δικαιωμάτων των Κούρδων και την υιοθέτηση
μεταρρυθμίσεων ευρωπαϊκού προσανατολισμού. Όμως, παρ’ όλο που σημείωσε καλά
αποτελέσματα στις νοτιοανατολικές επαρχίες, το κουρδικό κόμμα δεν κατόρθωσε να
πιάσει το όριο του 10% σε όλη τη χώρα και έμεινε εκτός Βουλής. Οι
απογοητευμένοι Κούρδοι ψηφοφόροι φοβούνται ότι οι μεταρρυθμίσεις θα
κινδυνεύσουν από τα δύο κόμματα που τώρα βρίσκονται μόνα τους στη Βουλή.
«Κανένα από αυτά τα δύο δεν θεωρεί ως προτεραιότητα τη λύση του Κουρδικού
ζητήματος», λένε στο πρακτορείο Ρώυτερ Κούρδοι του Ντιαρμπακίρ. «Οι
διαδικασίες για την προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα υποστούν πλήγμα».