«Αιώνιοι» φοιτητές με ενθύμιο την… ταυτότητα

Σχεδόν 145 χιλιάδες, ελαφρά λιγότεροι από τους ενεργούς, είναι οι φοιτητές
που καθυστερούν να πάρουν το πτυχίο τους! Ανάμεσα σε αυτούς, δεκάδες χιλιάδες
είναι οι «αιώνιοι», όπως έχει επικρατήσει να λέγονται, οι φοιτητές δηλαδή που
για διάφορους λόγους εγκατέλειψαν τις σπουδές αλλά διατηρούν τη φοιτητική ιδιότητα.

ΗΕλλάδα και η Αυστρία είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες οι φοιτητές
διατηρούν την ιδιότητα εφ’ όρου ζωής, αν δεν πάρουν πτυχίο. Πόσοι είναι;

Κανείς δεν ξέρει με ακρίβεια. Ωστόσο, οι πανεπιστημιακοί λένε ότι αν μια μέρα
αποφάσιζαν όλοι ξαφνικά να επιστρέψουν στα αμφιθέατρα, τα Πανεπιστήμια θα
έκλειναν την ίδια στιγμή, γιατί είναι αδύνατον με τις υπάρχουσες υποδομές να
τους δεχθούν! Οι στατιστικές καταγράφουν τους ενεργούς και τους εγγεγραμμένους
φοιτητές, δηλαδή όσους βρίσκονται εντός των κανονικών ετών σπουδών και όσους
τα έχουν υπερβεί. Αλλά δεν καταγράφεται πόσοι έχουν εγγραφεί στο Πανεπιστήμιο
το… 1950 και ακόμα δεν έχουν πάρει πτυχίο.

Οι αριθμοί πάντως είναι ενδεικτικοί: Πέρυσι στα ΑΕΙ (εκτός μεμονωμένων
Τμημάτων) σπούδαζαν 175.018 ενεργοί, ενώ υπήρχαν άλλοι… 145.575 εκτός των
κανονικών ετών, ανεβάζοντας το σύνολο σε 320.593 φοιτητές. Έτσι, σχεδόν σε
κάθε ενεργό αντιστοιχεί ένας μη ενεργός φοιτητής, ενώ σε ορισμένα Τμήματα
κυρίως των παλιών Πανεπιστημίων και στις θεωρητικές σχολές η αναλογία
ανεβαίνει ακόμα και σε 1 προς 5! Αντίθετα, στα νεώτερα ιδρύματα και στις
θετικές σχολές (που εγγυώνται κατά τεκμήριο και γρήγορη επαγγελματική
αποκατάσταση) η αναλογία πέφτει δραματικά. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οι
νομικές σχολές. Στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, επί συνόλου 16.535 εγγεγραμμένων
φοιτητών Νομικής μόλις 4.124 είναι ενεργοί, ενώ στο Αριστοτέλειο Θεσσαλονίκης
3.730 από 18.960…

Μεγάλα ποσοστά «αιωνίων» φοιτητών έχουν επίσης οι κλασικές οικονομικές σχολές,
οι σχολές πολιτικών επιστημών, τα μαθηματικά Τμήματα των ΑΕΙ, ενώ οι
περισσότεροι καταγράφονται στα Πανεπιστήμια της Αθήνας, το Αριστοτέλειο, της
Μακεδονίας, το Πάντειο, του Πειραιά και το Οικονομικό. Αντίθετα, τα νεώτερα
Πανεπιστήμια, όπως είναι φυσικό, έχουν λίγους μη ενεργούς φοιτητές, όπως και
οι πολυτεχνικές σχολές.

Πτυχίο στα 45

Ορισμένοι από αυτούς, πάντως, αποφασίζουν στα 45-50 χρόνια τους να πάρουν
εκείνο το ξεχασμένο πτυχίο και επαναδραστηριοποιούνται, γεγονός που συμβάλλει
στη διά βίου εκπαίδευση. Σύμφωνα με τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιά,
Βασ. Μπένο, θα ήταν λογικό να τεθεί κάποιο όριο σπουδών, όπως λ.χ. 3-4 χρόνια
μετά το κανονικό. Άλλοι πανεπιστημιακοί, όμως, όπως ο αντιπρύτανης του
Πολυτεχνείου, Αν. Ανδρεόπουλος, θεωρούν ότι θα ήταν λογικό να γίνει κάποια
αναδιάρθρωση των σπουδών, ώστε να συνδεθούν οι φοιτητές με το αντικείμενο
σπουδών τους και να μη βλέπουν το Πανεπιστήμιο μόνο ως εξεταστικό κέντρο –
κάτι που θα μείωνε και τον αριθμό των «αιωνίων». Όμως, αυτό πρέπει να είναι
εσωτερική διαδικασία και όχι να επιβληθεί όριο φοίτησης διά νόμου.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Θέλουν κάποτε να προσπαθήσουν ξανά

Αναστασία Κατσαμπέκη. Εγκατέλειψε το Πολυτεχνείο και σήμερα εργάζεται σε ιδιωτική επιχείρηση

Θα μπορούσαν να συγκροτήσουν… κόμμα και να πετύχουν καλό ποσοστό! Οι δεκάδες
χιλιάδες «αιώνιοι» φοιτητές, αν και πρόσωπα ετερόκλητα, έχουν ένα κοινό
σημείο. Καθένας για δικούς του λόγους, είτε εγκατέλειψε τις σπουδές παρότι
πάσχισε να μπει στα ΑΕΙ – ΤΕΙ είτε καθυστέρησε χαρακτηριστικά να πάρει το
πτυχίο.

Η ιδιωτική υπάλληλος Αναστασία Κατσαμπέκη, ο αγρότης – κτηνοτρόφος Γιάννης
Ζαβαλάκος, ο ηλεκτρονικός Γιώργος Καστρινάκης έχουν κοινή πορεία στο θέμα
αυτό.

Ο 34χρονος Γιάννης Ζαβαλάκος είναι αθλητής πολεμικών τεχνών και αγρότης –
κτηνοτρόφος κοντά στο Γύθειο Λακωνίας. Και όμως, το 1986 πέρασε στην
περιζήτητη σχολή Στατιστικής του Πανεπιστημίου Πειραιά! «Χρειαζόταν όμως να
εργάζομαι παράλληλα με τις σπουδές, ενώ είχα ήδη κουραστεί από την
υπερπροσπάθεια που είχα κάνει στο Λύκειο. Έτσι, σταμάτησα να διαβάζω, πήγα
στρατιώτης και όταν απολύθηκα συνειδητοποίησα ότι δεν είχα καμία απολύτως
όρεξη να ξαναρχίσω σπουδές. Τελικά επέστρεψα στον τόπο μου και άρχισα να
ασχολούμαι με αγροτικές και κτηνοτροφικές επιχειρήσεις. Βέβαια, ίσως σε 10
χρόνια να μου ξαναέρθει η όρεξη για διάβασμα και τότε θα ήθελα να έχω το
δικαίωμα να πάρω το πτυχίο που εγκατέλειψα, αφού έτσι κι αλλιώς δεν επιβαρύνω
κανέναν ως αιώνιος φοιτητής», λέει.

Λογική χρηματιστηρίου

Η Αναστασία Κατσαμπέκη μπήκε την ίδια χρονιά στην επίσης περιζήτητη σχολή
Χημικών Μηχανικών της Πάτρας, με τη λογική του… χρηματιστηρίου! Η σχολή αυτή
είχε τότε τα περισσότερα μόρια μετά την αντίστοιχη της Αθήνας (ΕΜΠ) και ήθελε
να αποδείξει στους δικούς της ότι ήταν ικανή να περάσει στο «τοπ». Έτσι, δεν
μπήκε στην Αρχιτεκτονική που είχε χαμηλότερα μόρια, αν και σήμερα θα
προτιμούσε να το είχε κάνει. Έναν χρόνο μετά, πήρε μετεγγραφή στο Πολυτεχνείο
Αθήνας, αλλά τότε συνειδητοποίησε ότι το αντικείμενο που σπούδαζε δεν την
ενέπνεε αληθινά. Έτσι, εγκατέλειψε το Πολυτεχνείο και σήμερα εργάζεται σε
ιδιωτική επιχείρηση. Και η κ. Κατσαμπέκη θα ήθελε να διατηρήσει το δικαίωμα αν
σε κάποια στιγμή της ζωής της αποφασίσει να πάρει πτυχίο, να έχει τη
δυνατότητα να το κάνει.

Γιώργος Καστρινάκης. Για συναισθηματικούς λόγους και έπειτα από παραινέσεις φίλων, αποφάσισε τελικά φέτος να το πάρει το πτυχίο

Ο ηλεκτρονικός – προγραμματιστής Γιώργος Καστρινάκης έπρεπε να έχει πάρει
πτυχίο από το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης πριν από 15 χρόνια, όμως θα το πάρει φέτος. «Το
1987 μού είχαν μείνει 3 θεωρητικά μαθήματα για το πτυχίο. Έκανα την πτυχιακή
άσκηση και την πρακτική εξάσκηση με άριστα, όμως δεν ήθελα να μείνω άλλο στη
Θεσσαλονίκη, δεν είχα διάθεση να διαβάσω, ενώ έπιασα δουλειά στην Αθήνα στο
αντικείμενό μου. Έτσι δεν είχα ανάγκη το πτυχίο, αφού και χωρίς αυτό μπορούσα
να εργάζομαι στον τομέα που με ενδιέφερε. Για συναισθηματικούς λόγους όμως και
μετά από παραινέσεις φίλων, αποφάσισα τελικά εφέτος, και θα το πάρω. Διατηρώ
πάντως επιφυλάξεις για το πόσο η συνεχής μου παρουσία ως φοιτητής στο ΤΕΙ
δημιουργούσε προβλήματα, καθώς ξέρω ότι σε επίπεδο εργαστηρίων και πτυχιακών
εργασιών υπάρχει πρόβλημα υπερπληθυσμού».