«Φρενάρει» τώρα η Άγκυρα

Η Άγκυρα επιχειρεί να φρενάρει την κατάθεση σχεδίου επίλυσης του Κυπριακού
την ώρα που Αθήνα και Λευκωσία εμφανίζονται να αναμένουν προτάσεις εκ μέρους
των Ηνωμένων Εθνών αμέσως μετά τις τουρκικές εκλογές της Κυριακής.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κ. Γκιουρέλ δήλωσε με αφορμή τις επαφές του
ειδικού συμβούλου των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό πως η Τουρκία δεν
πρόκειται να διαπραγματευτεί επί κανενός εγγράφου που θα θέσει ο ΟΗΕ. Πιο
σαφής ήταν ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών κ. Μπουλούτς, ο
οποίος είπε ότι «ο ΟΗΕ δεν πρέπει να παρέμβει με τρόπο που θα υπερβαίνει τις
παραμέτρους των καλών υπηρεσιών του στο Κυπριακό».

Οι δηλώσεις αυτές, τη στιγμή μάλιστα που στην Άγκυρα ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων
Εθνών διεξάγει συνομιλίες με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών πρέσβη κ. Ζιγιάλ,
ερμηνεύονται από διπλωματικές πηγές ως προσπάθεια ανατροπής του δρομολογημένου
σεναρίου για την υποβολή σχεδίου επίλυσης του Κυπριακού και της επίτευξης
συγκεκριμένου αποτελέσματος έως ή κατά τη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης.

Οι ίδιες πηγές σημείωναν προηγούμενες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων που άναβαν
το πράσινο φως στα Ηνωμένα Έθνη να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους παρά την
ασθένεια Ντενκτάς (αναμένεται να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
το πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου) και επισήμαιναν ότι από τη Δευτέρα θα
υπάρχει μια άλλη κυβέρνηση στην Τουρκία. Δεν απέκλειαν κατά συνέπεια το
ενδεχόμενο να πρόκειται για διαπραγματευτική σκλήρυνση της τουρκικής στάσης
καθώς η εκδήλωση της πρωτοβουλίας των Ηνωμένων Εθνών θεωρείται πλέον
αναπόφευκτη.

Πλαίσιο λύσης

Η επιθυμία του διεθνούς παράγοντα για λύση του Κυπριακού πριν από τη Σύνοδο
Κορυφής της Κοπεγχάγης είναι ένα γεγονός που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί,
δήλωσε ο κ. Αλ. Μαρκίδης, γενικός εισαγγελέας της Κύπρου, μέλος της
ελληνοκυπριακής διαπραγματευτικής ομάδας και σύμβουλος του προέδρου Κληρίδη.
Σε περίπτωση μάλιστα που κατατεθεί το σχέδιο οι δύο πλευρές θα κληθούν σε
διαπραγματεύσεις με χρόνο κατάληξης τη 14η Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα πάντως με συγκλίνουσες πληροφορίες, το σενάριο που έχει καταρτιστεί
από τα Ηνωμένα Έθνη και τους μεσολαβητές των Ηνωμένων Πολιτειών και της
Βρετανίας προβλέπει ως μίνιμουμ αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας τους την επίτευξη
μιας ενδιάμεσης συμφωνίας επί ενός πλαισίου λύσης του Κυπριακού μέχρι ή κατά
τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης.

Οι διαπραγματεύσεις για την ολοκλήρωση της συμφωνίας θα συνεχιστούν μετά και
θα πρέπει να ολοκληρωθούν πριν από τον Απρίλιο του 2003 όποτε θα υπογράφει η
Πράξη Προσχώρησης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έως τότε θα πρέπει να έχουν
διεξαχθεί και τα δημοψηφίσματα και στις δύο πλευρές.

Διλήμματα Κληρίδη

Ο άνθρωπος που θα έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο αν κατατεθεί το σχέδιο
επίλυσης του Κυπριακού είναι ο πρόεδρος Κληρίδης. Ο ίδιος εμφανίζεται να
αναμένει τις εξελίξεις με τη στωικότητα που τον διακρίνει. Δεν υπάρχουν – είπε
πρόσφατα – ευχάριστα και δυσάρεστα στην πολιτική, υπάρχουν εντατικές
διαπραγματεύσεις για το αποτέλεσμα.

Η γραμμή που έχει ως τώρα ακολουθήσει, να ακούει δηλαδή ακόμα και τις πιο
αδιάλλακτες θέσεις από τον Ντενκτάς και να παραμένει στις συνομιλίες
προσπαθώντας να τις ανατρέψει, θα είναι ασφαλώς ο τρόπος που θα χειριστεί και
το σχέδιο που αναμένεται να υποβληθεί. Πολύ περισσότερο που η Κύπρος θα
βρίσκεται μπροστά στην ένταξη και μια ενδεχόμενη απορριπτική στάση δεν θα ήταν
χωρίς συνέπειες. Η έως τώρα στάση του κ. Κληρίδη έχει εκτιμηθεί δεόντως στην
Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες.

Από την άλλη ο κ. Κληρίδης είναι αυτός που έχει πει ότι «την πατρίδα ουκ
ελάττω παραδώσω» και πιο πρόσφατα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια κακή λύση
χάριν της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έτσι η πιθανότητα να τοποθετηθεί αρνητικά υπάρχει στην περίπτωση που το σχέδιο
θα είναι προφανώς ετεροβαρές, υπέρ των τουρκικών απόψεων.

Κεφαλαιώδες θέμα από το οποίο ενδεχομένως να κριθεί η στάση του κ. Κληρίδη
είναι το θέμα της κυριαρχίας και οι εξουσίες της κεντρικής κυβέρνησης. Μπορεί
οι μεσολαβητές να εφηύραν διάφορες διατυπώσεις ή ακόμα να κατέφυγαν στην
αποσιώπηση του θέματος, αλλά σίγουρα θα είναι επώδυνη για τον κ. Κληρίδη η
αποδοχή πρωτογενούς κυριαρχίας στο τουρκοκυπριακό κρατίδιο.