Κλίμα προσέγγισης

Ο πρόεδρος Κληρίδης και ο Τούρκος πρόεδρος Σεζέρ αντάλλαξαν χειραψία και
συζήτησαν στην Κοπεγχάγη. Ο πάγος έσπασε μέσα σ’ ένα διπλωματικό κλίμα όπου
κανείς πια δεν αμφιβάλλει – αντιθέτως δηλώνεται επισήμως – ότι η κρίσιμη ώρα
της κατάθεσης σχεδίου για την επίλυση του Κυπριακού έφθασε.

Γλαύκος Κληρίδης. Ώρα για αποφάσεις «υψίστης ευθύνης»

Ο Κύπριος και ο Τούρκος πρόεδρος στην Κοπεγχάγη βρήκαν την ευκαιρία ν’
ανταλλάξουν σκέψεις για τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Μετά το τέλος της
ενημέρωσης, που έκανε ο Δανός πρωθυπουργός στους ηγέτες των 13 υπό ένταξη
χωρών, για τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών και ενώ
κατευθύνονταν στη διπλανή αίθουσα για το γεύμα, ο πρόεδρος Κληρίδης και ο
Τούρκος πρόεδρος Σεζέρ αντάλλαξαν χειραψία παρουσία του Τούρκου υπουργού
Εξωτερικών κ. Γκιουρέλ, του Κύπριου κυβερνητικού εκπροσώπου Μ. Παπαπέτρου και
του διαπραγματευτή της Κύπρου Γ. Βασιλείου.

Η δημόσια αυτή χειραψία αποτελεί μαρτυρία και της εντυπωσιακής αλλαγής
κλίματος στο Κυπριακό σε σημείο που πολλοί πλέον πιθανολογούν ότι βρισκόμαστε
κοντά σε κοινά αποδεκτή λύση. Έρχεται, μάλιστα, λίγες ημέρες μετά τον
παραγκωνισμό του Ντενκτάς από τις διαπραγματεύσεις, καθώς η τουρκική ηγεσία
κατέστησε σαφές στην κυπριακή κυβέρνηση ότι δεν θεωρεί την ασθένειά του λόγο
για να σταματήσουν οι συζητήσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Κατά τη συνομιλία που ακολούθησε, ο Κύπριος πρόεδρος διαβεβαίωσε τον κ. Σεζέρ
ότι η Κύπρος υποστηρίζει το αίτημα της Τουρκίας να της δοθεί ημερομηνία
έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων και ρώτησε για την υγεία του Ρ. Ντενκτάς.

Αναμονή

Ο κ. Σεζέρ είπε ότι η κατάσταση της υγείας του Ρ. Ντενκτάς βελτιώνεται και
ρώτησε για τις δύο τεχνικές επιτροπές που με απόφαση των Ηνωμένων Εθνών θα
έπρεπε να επεξεργασθούν ορισμένα θέματα στη διάρκεια της ασθένειας του
Ντενκτάς.

Ο κ. Κληρίδης είπε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά αναμένει από την τουρκοκυπριακή
τον ορισμό των προσώπων που θα τις αποτελέσουν. Η συνομιλία των δύο ανδρών
έληξε με τον κ. Σεζέρ να εύχεται να πάνε όλα θετικά.

Η ευχή του Τούρκου προέδρου δεν πρέπει να εκληφθεί ως σχήμα λόγου, αφού
συγκλίνουσες πληροφορίες διπλωματικών πηγών φέρουν την Άγκυρα να μην
απορρίπτει και να τοποθετείται θετικά απέναντι στο σχέδιο που έχουν ετοιμάσει
τα Ηνωμένα Έθνη, οι μεσολαβητές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας.

Το σχέδιο

Η Άγκυρα, όπως και η Αθήνα και η Λευκωσία, γνωρίζει σε γενικές γραμμές το
σχέδιο που ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ετοιμάζεται να καταθέσει αμέσως μετά
τις τουρκικές εκλογές. Το περιεχόμενο του σχεδίου το γνωρίζουν και στις
Βρυξέλλες. Ο αρμόδιος για τη διεύρυνση επίτροπος Γκ. Φερχόιγκεν το
προανήγγειλε ήδη.

Έτσι, οι δυναμικές που ασκούνται απ’ όλες τις πλευρές (Ηνωμένα Έθνη, Ηνωμένες
Πολιτείες, Ευρωπαϊκή Ένωση, Βρετανία ξεχωριστά) καθορίζουν το χρονικό διάστημα
από τις τουρκικές εκλογές έως τη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης ως την περίοδο
κατά την οποία θα επιχειρηθεί η επίλυση του Κυπριακού. Ακόμα και «έως το παρά
πέντε» της Κοπεγχάγης, κατά την έκφραση ξένου διπλωμάτη. Θα πρόκειται για την
πιο σοβαρή προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος από το 1974.

Οι μοχλοί πιέσεως και τα διλήμματα έχουν ήδη τεθεί και είναι διακριτά για την
κάθε πλευρά. Για την Κύπρο η ενδεχόμενη αναβολή ή εν πάση περιπτώσει τα
προσκόμματα στην ένταξη. Για την Τουρκία η ημερομηνία έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων και για τους Τουρκοκυπρίους η πολιτική και οικονομική απομόνωση.

Αξιωματούχοι στη Λευκωσία και στην Αθήνα μιλούν ήδη για αποφάσεις «υψίστης
ευθύνης». Ταυτόχρονα παραδέχονται ότι το σχέδιο «μπορεί να απέχει σε μερικά
σημεία από τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς». Αυτή ακριβώς είναι η
αλήθεια ως προς το επικείμενο σχέδιο και οι δύο κυβερνήσεις καταβάλλουν
διπλωματική προσπάθεια ώστε να αλλάξουν ή να τροποποιηθούν τα ανεπιθύμητα σημεία.

Αυτός ίσως είναι και ο λόγος για τον οποίο η Άγκυρα φέρεται να έχει διαμηνύσει
στους μεσολαβητές ότι θα πει «ναι» στο σχέδιο. Αν το πράξει, θα είναι τότε
εξαιρετικά δύσκολο για την ελληνική κυβέρνηση να το απορρίψει. Ο άνθρωπος όμως
που θα λάβει την τελική απόφαση θα είναι ο πρόεδρος Κληρίδης, ένας πολιτικός ο
οποίος στην πολύχρονη πορεία του χαρακτηρίστηκε ως ρεαλιστής. Οι πολιτικοί
αρχηγοί στην Κύπρο τηρούν συγκρατημένη στάση και αποφεύγουν τις συνηθισμένες
στο παρελθόν απορριπτικές κορόνες. Είναι σαφές πως τόσο η κοινή γνώμη όσο και
η πολιτική ηγεσία στην Κύπρο βρίσκονται σε μια στάση ανησυχητικής αναμονής,
καθώς συνειδητοποιούν ότι με επικείμενη την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα
περιθώρια αντιδράσεων ολοένα και στενεύουν.