Αποτυχημένη η πολιτική του Κρεμλίνου στην Τσετσενία

Η ιστορία με τη σύλληψη ομήρων εκατοντάδων θεατρόφιλων Μοσχοβιτών αποτελεί
άλλη μία υπόμνηση στο Κρεμλίνο, πόσο άσχημα επακόλουθα μπορεί να έχει η
σκληρή, άκαμπτη πολιτική του Κρεμλίνου απέναντι στην Τσετσενία. «Μια
αποτυχημένη πολιτική, όπως έχουν δείξει δύο εισβολές στο έδαφος της Τσετσενία
από τις ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις που δεν ήθελαν να αναγνωρίσουν την
ανακήρυξη της ανεξαρτησίας των Τσετσένων, μετά τη διάλυση της Σοβιετικής
Ένωσης», γράφει ο Τζόναθαν Στιλ στην «Γκάρντιαν». Έχουν περάσει έντεκα χρόνια
από τότε που οι Τσετσένοι δείχνουν σημάδια ανυπακοής, μια και δεν τους
αναγνωρίζεται το δικαίωμα για ανεξαρτησία, που είχαν οι τρεις μικρές
δημοκρατίες της Βαλτικής, αλλά και οι υπόλοιπες σοβιετικές δημοκρατίες που
πήραν χωριστούς δρόμους μετά τη διάλυση της ομοσπονδίας. Οι Τσετσένοι όμως δεν
αποτελούσαν χωριστή σοβιετική δημοκρατία, αλλά μέρος της «Μητέρας Ρωσίας». Αν
και ο τελευταίος Σοβιετικός πρόεδρος Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, αποδέχτηκε
μοιρολατρικά το τέλος της αυτοκρατορίας, ο πρώτος πρόεδρος της ανεξάρτητης
νέας Ρωσίας Μπορίς Γιέλτσιν δεν ήθελε με κανέναν τρόπο να αποδεχτεί πως η
πολυεθνική Ρωσική Ομοσπονδία μπορούσε να διαλυθεί όπως η Σοβιετική Ένωση. Η
τακτική που ακολούθησε εναντίον των Τσετσένων και του ηγέτη τους Ντοκάρ
Ντουντάγεφ ήταν, αρχικά, οικονομικά αντίποινα. Όταν απέτυχε, ο Γιέλτσιν πήρε
την καταστροφική απόφαση να στείλει στρατεύματα στην Τσετσενία το 1994. Οι
μαζικοί και χωρίς διάκριση ρωσικοί βομβαρδισμοί μετέτρεψαν την πρωτεύουσα
Γκρόζνι σε σωρό ερειπίων. Το 1996, ο στρατηγός Αλεξάντρ Λέμπεντ, από τους
Ρώσους διοικητές στον πόλεμο του Αφγανιστάν, που είχε σταλεί από τον Γιέλτσιν
να καταβάλει την αντίσταση των Τσετσένων, τελικά έπεισε το Κρεμλίνο να
αποσύρει τα στρατεύματά του. Η συμφωνία που υπεγράφη μιλούσε για αυτονομία,
όχι όμως για ανεξαρτησία. Ο Ασλάν Μασχάντοφ, επιτελάρχης των Τσετσένων
ανταρτών, εκλέγεται πρόεδρος στις αρχές του 1997 καλούμενος να κυβερνήσει ένα
ανυπότακτο και κατεστραμμένο κράτος, με τους ανυπάκουους αντάρτες να
συλλαμβάνουν ομήρους, ξένους και Τσετσένους αδιάκριτα. Μια νέα κρίση ξέσπασε
τον Αύγουστο του 1999 όταν μικρή ομάδα ισλαμιστών ανταρτών εισέβαλε στη μικρή
Δημοκρατία του Νταγκεστάν, από την Τσετσενία. Το ρωσικό πυροβολικό προσπάθησε
να απωθήσει τους εισβολείς. Ακολούθησαν σειρά από βομβιστικές επιθέσεις σε
πολυκατοικίες στη Νότια Ρωσία αρχικά, και κατόπιν στην καρδιά της Μόσχας. Οι
νεκροί ξεπερνούσαν τους 300. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, που μόλις είχε διοριστεί
πρωθυπουργός από τον Γιέλτσιν, αποφάσισε να ξαναστείλει τον στρατό στην
Τσετσενία, χωρίς ποτέ να έχει αποδειχτεί πως οι Τσετσένοι κρύβονταν πίσω από
τις τρομοκρατικές επιθέσεις. Μπορεί ο Πούτιν να κέρδισε τις εκλογές με την
απόφαση για νέα εισβολή, αλλά τρία χρόνια μετά τα ρωσικά στρατεύματα
εξακολουθούν να βρίσκονται σε δυσχερή θέση.