Ιταλικά «μυστικά» πίσω από τα κτίρια των Δωδεκανήσων

Τα λουτρά της Ρόδου «μάρτυρες» της πρώτης αρχιτεκτονικής περιόδου της Ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα, όπου κυριάρχησε η μείξη στοιχείων από την Ανατολή και τη Δύση

Δεσπόζουν στην παραλία της Ρόδου και όχι μόνο, μάρτυρες μιας εποχής που
σφράγισε τα Δωδεκάνησα, εκείνη της Ιταλοκρατίας (1912-1943). Εξήντα σχεδόν
χρόνια μετά την αποχώρηση των Ιταλών από τα Δωδεκάνησα μια νέα πρωτότυπη
μελέτη του ιστορικού αρχιτεκτονικής Βασίλη Κολώνα έρχεται να αποκαλύψει το
σκεπτικό κατασκευής των κτιρίων που άφησαν πίσω τους οι Ιταλοί, να αναζητήσει
τα ιδιαίτερα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν και να τα «δει» με ένα βλέμμα
μακριά από τη φόρτιση της πολιτικής κατάστασης στο πλαίσιο της οποίας
«γεννήθηκαν».

Τα 130 κτίρια της Ρόδου, τα 40 της Κω, τα 25 της Λέρου και τα πέντε της
Καλύμνου, που χτίστηκαν εκείνη την εποχή, παρουσιάζονται μέσα από τις σελίδες
του – δίγλωσσου – λευκώματος «Ιταλική αρχιτεκτονική στα Δωδεκάνησα(1912-1943)»
(εκδόσεις Ολκός), με έγχρωμες φωτογραφίες του Γιώργη Γερόλυμπου.

Τι είχαν λοιπόν στο μυαλό τους οι Ιταλοί όταν έχτιζαν τη Νομαρχία της Ρόδου
και της Κω ή τα λουτρά της Καλλιθέας και τι όταν έχτιζαν το θέατρο της Ρόδου ή
το Porto Lago της Λέρου; Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές φάσεις, που
βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση τόσο με την πολιτική όσο και με τους δύο
διαφορετικούς γενικούς διοικητές της περιοχής: τον Μάριο Λάγκο (1924-1936) και
τον Σεζάρε Μαρία ντε Βέκι (1936-1943). Βυζαντινά, ενετικά και ισλαμικά
στοιχεία ανακατεύονται κατά την πρώτη περίοδο, εποχή κατά την οποία οι Ιταλοί
θέλησαν να αναδείξουν τον ρόλο του προστάτη, και όχι εκείνη του κατακτητή των
νησιών με ιδιαίτερη έμφαση βέβαια σε εκείνα τα στοιχεία που προέρχονται από
την περίοδο των Ιωαννιτών ιπποτών.

Η εικόνα της εποχής του φασισμού, που συμπίπτει με τη διοίκηση του Σεζάρε
Μαρία ντε Βέκι, απαιτούσε νέα αρχιτεκτονική γλώσσα για να εκφράσει την
ψυχολογία του κατακτητή. Κλειστές μορφές, συμμετρία και σκληρές γραμμές
κυριαρχούν στη μνημειακή αρχιτεκτονική της εποχής, που προβάλλει την ενιαία
εικόνα της «αυτοκρατορίας».

INFO

«Ιταλική αρχιτεκτονική στα Δωδεκάνησα (1912-1943)», εκδόσεις Ολκός, σελ. 208,
τιμή: 55 ευρώ.