Οι συμμαχίες δείχνουν τον δρόμο

Δύο και δύο = πέντε; Δύο πλην δύο = μείον ένα; Και όμως, τόσο ασυνήθιστη
μπορεί να είναι η αριθμητική των συμμαχιών ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ στις νομαρχιακές
εκλογές.

Πράγματι οι εκλογικές τύχες των συμμαχιών ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ δείχνουν να επηρεάζονται
από το γενικό κλίμα, τις περιφερειακές ιδιαιτερότητες, τα πρόσωπα, όπως και τα
αυτόνομα ψηφοδέλτια. Επιδεικνύουν όμως μια ιδιαίτερη εκλογική συμπεριφορά;
Δημιουργούν οι συμμαχίες τη δική τους δυναμική;

Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΝ σχηματίζουν νομαρχιακές συμμαχίες από το 1994. Στελέχη και
των δύο κομμάτων διατηρούν καλές αναμνήσεις από εκείνες τις εκλογές: «Οι
συμμαχίες», λένε, «γίνονταν με κεντρική απόφαση των κομμάτων, σε πολύ
περισσότερες νομαρχίες και είχαν τη μεγαλύτερη επιτυχία». Τέσσερα χρόνια
αργότερα, οι συμμαχίες ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ ήταν αισθητά λιγότερες και είχαν μικρότερη
επιτυχία. Εκείνο που χαρακτηρίζει τις συμμαχίες του 2002 είναι ο ισχυρότερος
ρόλος των τοπικών οργανώσεων στη συγκρότησή τους, τόσο στο ΠΑΣΟΚ όσο και στον
ΣΥΝ.

Στις εκλογές της περασμένης Κυριακής, η συνεργασία ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ περιορίστηκε σε
18 συμμαχίες, έναντι 20 συμμαχιών το 1998. Σε τρεις περιπτώσεις πάντως (στους
Νομούς Γρεβενών και Κοζάνης, καθώς και στην Υπερνομαρχία Έβρου – Ροδόπης), η
συμμαχία ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ επικράτησε από τον πρώτο γύρο. Η μόνη νομαρχία που
κατάφερε να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ μόνο του ήταν το Λασίθι.

Σε αυτές τις εκλογές ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ σχημάτισαν επτά συμμαχίες σε περιοχές που
δεν υπήρχαν (σε Βοιωτία, Γρεβενά, Καστοριά, Ρέθυμνο, Ανατολική Αττική, Σάμο,
Καστοριά και Υπερνομαρχία Δράμας), ενώ δεν έδωσαν συνέχεια σε εννέα συμμαχίες
που υπήρχαν το 1998 (σε Αρκαδία, Ζάκυνθο, Ιωάννινα, Κορινθία, Λασίθι, Σέρρες,
Φθιώτιδα, Χαλκιδική και Χίο).

Με κάθε θεμιτή επιφύλαξη, μπορεί κανείς να βγάλει δύο συμπεράσματα: Στην
πλειονότητα των περιπτώσεων όπου υπήρξε νέο σχήμα, (στις 5 από τις 7) η
συμμαχία των κομμάτων τα πήγε καλύτερα από ό,τι οι αυτόνομες κάθοδοι των δύο
κόμματων το 1998 στις ίδιες περιοχές. Μάλιστα επιτυγχάνει κατά μέσον όρο
ποσοστά ελαφρώς ανώτερα από τα δύο κόμματα στις βουλευτικές εκλογές του 2000.
«Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει με θετική διάθεση κάθε
νέα προοδευτική συσπείρωση», έλεγε χθες στέλεχος του ΣΥΝ, που παραδοσιακά
τάσσεται υπέρ των προοδευτικών συμμαχιών.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά στις περιοχές όπου οι συμμαχίες δεν συνεχίστηκαν
το 2002 και τα δύο κόμματα κατεβαίνουν αυτόνομα. Εντυπωσιακό είναι ότι μόνο
στη Χίο κατάφεραν να αυξήσουν το ποσοστό τους σε σχέση με τις εκλογές του
1998, παντού αλλού σημειώνεται μία ελαφρά έως και αισθητή πτώση ποσοστών, αλλά
και ψήφων. Δεν αποτελεί εξαίρεση ούτε το Λασίθι, όπου το ΠΑΣΟΚ κερδίζει τη
Νομαρχία από τον πρώτο γύρο με ποσοστό 52,4% και ο ΣΥΝ επιτυγχάνει το
εντυπωσιακό 8,6%. Αν προστεθούν όμως τα ποσοστά τους, δείχνουν συνολικά μια
ποσοστιαία υποχώρηση της τάξεως του 2%. Το 1998, η συμμαχία ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ είχε
κερδίσει τον νομό με ποσοστό 63,6%.

Τα δύο παραπάνω συμπεράσματα ενισχύουν την εντύπωση ότι οι συνεργασίες έχουν
μία αυξητική δυναμική για τα κόμματα που τις απαρτίζουν. Κάτω από τις
κατάλληλες προϋποθέσεις, το δύο συν δύο γίνεται πέντε. Αξίζει μάλιστα να
σημειωθεί ότι οι επιτυχίες των συμμαχιών σημειώθηκαν μέσα σε ένα γενικό
πολιτικό κλίμα που, αν εξαιρέσει κανείς την Υπερνομαρχία της Αθήνας – Πειραιά,
δεν ήταν και το πλέον θετικό για το ΠΑΣΟΚ, οι δυνάμεις του οποίου υποχώρησαν
σε σχέση με τις εκλογές του 2000. Αντίθετα, ο ΣΥΝ κατάφερε να συγκρατήσει την
επιρροή του και σε πολλές περιπτώσεις να αυξήσει τις δυνάμεις του.

Συνεργασία σε 13 περιοχές

Σε δεκατρείς περιοχές υπάρχει συνέχεια της συνεργασίας ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ, σε
ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα και για τρίτη τετραετία. Τα αποτελέσματα είναι
μεικτά:

Με επικεφαλής ένα στέλεχος του ΣΥΝ, τον Χρήστο Χατζόπουλο, η συμμαχία διατηρεί
την Υπερνομαρχία Έβρου – Ροδόπης, βελτιώνοντας κατά 0,2% τα ποσοστά του 1998,
κερδίζει όμως 6.000 ψήφους περισσότερες. Στη Θεσπρωτία κερδίζει περισσότερες
ψήφους σε σχέση με το 1998, σημειώνει όμως πτώση του ποσοστού από το 52% στο
50%. Στον Νομό Κιλκίς η συμμαχία κερδίζει σε σχέση με το 1998, αλλά και τις
βουλευτικές εκλογές του 2000, σχεδόν 6,5%.

Στην Πέλλα η συμμαχία χάνει συνολικά 12,49% σε σύγκριση με τις βουλευτικές του
2000, λόγω των πολλών ανταρτών, ανεβαίνει όμως σε σχέση με τις νομαρχιακές του
1998 από το 22,6% στο 30%.

Σε Μαγνησία και Καρδίτσα η συμμαχία ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ συμπαρασύρεται από τη
μεταστροφή της Θεσσαλίας, ενώ και στην Ευρυτανία σημειώνει πτώση της τάξεως
του 3,5% σε σύγκριση με το 1998 (από 44,6% στο 40,9%). Σε σύγκριση με τις
εκλογές του 2000 η αθροιστική πτώση είναι ακόμα μεγαλύτερη (6,56%). Πτώση 5
ποσοστιαίων μονάδων σημειώνει η συμμαχία και στην Κοζάνη, παρά το γεγονός ότι
ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ κερδίζουν την υπερνομαρχία από τον πρώτο γύρο. Σε Φωκίδα και
Πρέβεζα σημειώνει απόλυτη πτώση, τόσο σε ποσοστά όσο και σε ψήφους,
αντιμετωπίζει όμως δύο ισχυρούς αντάρτες, ενώ στη Φλώρινα χάνει 5% σε σχέση με
το 1998.

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι οι συμμαχίες αλλού κερδίζουν, αλλού χάνουν,
αλλού απλώς αντέχουν. Πάντως, δεν ακολουθούν τη γενική συμπεριφορά του μεγάλου
εταίρου, ούτε του μικρού. Αυτό και μόνο είναι ένα σημαντικό στοιχείο που τους
δίνει μια ξεχωριστή υπόσταση.