Πράσινο στα μεταλλαγμένα

Από την… πίσω πόρτα προσπαθούν να βάλουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τους
γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς οι Βρετανοί, την ώρα που σε πολλές χώρες
της Ε.Ε, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, ισχύει απαγόρευση.

Η χώρα μας μαζί με την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Δανία, την Αυστρία, το
Λουξεμβούργο και το Βέλγιο υποστηρίζουν την απαγόρευση εμπορίας ή καλλιέργειας
γενετικά μεταλλαγμένων οργανισμών (ΓΜΟ) ενώ, σύμφωνα με νέα Οδηγία της Ε.Ε. –
τα «σκοτεινά» σημεία της οποίας συζήτησαν χθες οι υπουργοί Γεωργίας και θα
συζητήσουν την ερχόμενη Πέμπτη οι υπουργοί Περιβάλλοντος, και οι κανονισμοί
της θα ισχύσουν από την ερχόμενη Πέμπτη 17 Οκτωβρίου, η εμπορία και η
καλλιέργειά τους απελευθερώνεται στις αγορές της Ευρώπης.

Κρίσιμες συναντήσεις

Η βρετανική πλευρά ήδη πιέζει την Ευρωπαϊκή Ένωση για γενικευμένη είσοδο των
γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών και τροφών στη Γηραιά Ήπειρο και οι δύο
κρίσιμες συναντήσεις των υπουργών της Ε.Ε. αυτή την εβδομάδα ίσως δώσουν την
τελική έγκριση, θέτοντας τέλος στην επιχείρηση απαγόρευσης των γενετικά
μεταλλαγμένων οργανισμών, που έχει αρχίσει στην Ευρώπη τα τελευταία τέσσερα
χρόνια.

Αν επιτευχθεί η προσπάθεια των Βρετανών, οι οποίοι δέχονται πιέσεις από τις
ΗΠΑ, θα ανοίξει ο δρόμος για την εμφάνιση των εν λόγω προϊόντων στα ράφια των
σούπερ μάρκετ και για καλλιέργειες ΓΜΟ στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «The Independent», στη χθεσινή συνάντηση
των υπουργών Γεωργίας, αλλά και στην επικείμενη των υπουργών Περιβάλλοντος που
θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, οι Βρετανοί θα επιχειρηματολογήσουν υπέρ της
απελευθέρωσης, ισχυριζόμενοι ότι η απαγόρευση είναι παράνομη.

Μετατροπή της Οδηγίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται πως συμμερίζεται τις απόψεις των Βρετανών και η
ζυγαριά μάλλον κλίνει προς την υιοθέτηση των απόψεών τους. Έτσι ίσως
μετατρέψει την Οδηγία, που είχε ως στόχο τη θέσπιση αυστηρότερων μέτρων, σε
μέσο προώθησης της απελευθέρωσης γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο
περιβάλλον.

Από τον Οκτώβριο του 1998, οπότε οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις,
μεταξύ των οποίων και η ελληνική, επέβαλαν μορατόριουμ γενετικά μεταλλαγμένων
οργανισμών, δεν έχει εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση καμία νέα γενετικά
μεταλλαγμένη καλλιέργεια, ούτε ανάλογο προϊόν.

Όπως λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη του Δικτύου Καταναλωτών του
ελληνικού γραφείου της Greenpeace, «το μορατόριουμ στο οποίο συμμετέχει και η
χώρα μας υποστηρίζει την απαγόρευση εμπορίας ή καλλιέργειας γενετικά
τροποποιημένων οργανισμών κι αυτό επειδή υπάρχουν νομοθετικά κενά, κυρίως ως
προς την επιστημονική εκτίμηση των κινδύνων που ενέχει η απελευθέρωση. Η νέα
Οδηγία 2001/18, η οποία θα τεθεί σε ισχύ από τις 17 Οκτωβρίου, είναι μεν
αυστηρότερη, αλλά χρειάζονται ακόμη πολλές δεύτερες αναγνώσεις για να
διευκρινιστούν κάποια ζητήματα».

Η πρώτη ανάγνωση της Οδηγίας, που έγινε πριν από μερικούς μήνες, «κέρδισε»
κάποιες αυστηρότερες προϋποθέσεις, για παράδειγμα «κατάφερε να χαμηλώσει το
όριο σήμανσης (η περιεκτικότητα σε ΓΜΟ)». Όμως «δεν κατάφερε να θέσει σήμανση
και στα συστατικά του προϊόντος», ενώ «παρ’ ότι πέτυχε και τη σήμανση των
ζωοτροφών, δεν πέτυχε τη σήμανση των ζωϊκών προϊόντων», σημειώνει η κ.
Πισπίνη.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ πιέζουν συστηματικά για την άρση της απαγόρευσης αφού, όπως
ισχυρίζονται, η απαγόρευση εξαξωγής ΓΜΟ στην Ευρώπη τούς κοστίζει περίπου 200
εκατ. δολάρια τον χρόνο, κι αυτά μόνο για το καλαμπόκι.

Στην άλλη πλευρά βρίσκονται η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Δανία, η Αυστρία,
το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο, οι οποίες απειλούν με βέτο τις νέες εγκρίσεις
προϊόντων, αν προηγουμένως δεν καθοριστούν σαφώς οι κανόνες σήμανσής τους.
Όπως εξηγεί η κ. Πισπίνη: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει η διαδικασία
έγκρισης των μεταλλαγμένων να γίνεται μόνο κεντρικά, μέσω κάποιου οργάνου,
αλλά αυτή η πρόταση δεν πέρασε, αφού τα κράτη θέλουν να συμμετέχουν τα ίδια
στη διαδικασία των εγκρίσεων».

Η ΟΔΗΓΙΑ

Παραθυράκι για τις ζωοτροφές

Η νέα Οδηγία… μπάζει νερά, αφού «η νομοθεσία αφήνει… παραθυράκι να μπει
στον κανονισμό και το θέμα των ζωντανών οργανισμών, για παράδειγμα οι γενετικά
μεταλλαγμένοι σπόροι, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να φτιαχτούν
ζωοτροφές. Ενώ ακόμη ένα παραθυράκι που μένει ανοιχτό είναι αυτό των ζωοτροφών
που εγκρίθηκαν και εισήχθησαν στην Ε.Ε. πριν από την απαγόρευση, όπως η σόγια
και το καλαμπόκι. Αν μείνει ανοιχτό αυτό το θέμα, σημαίνει ότι η έγκριση των
συγκεκριμένων ζωοτροφών μπορεί να έχει και διάρκεια οκτώ ετών, με αποτέλεσμα
αυτές να κυκλοφορούν χωρίς να έχουν ελεγχθεί από τον κανονισμό».

Πάντως οι κανονισμοί της Οδηγίας, οι οποίοι εγκρίθηκαν πριν από μερικούς
μήνες, θα τεθούν σε ισχύ την Πέμπτη 17 Οκτωβρίου και φαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή
Ένωση εκμεταλλεύεται την ευκαιρία για να άρει την απαγόρευση, φοβούμενη ότι αν
δεν το κάνει οι ΗΠΑ θα λάβουν μέτρα εναντίον της στον Παγκόσμιο Οργανισμό
Εμπορίου.

Η αντίληψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άλλωστε, είναι εμφανής στις δηλώσεις του
αρμόδιου Επιτρόπου για την Υγεία και την Ασφάλεια David Byrne, ο οποίος τόνισε
ότι «τώρα είναι ώριμες οι συνθήκες» για την άρση της απαγόρευσης, αλλά και στη
γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ, ο οποίος δήλωσε:
«Η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα, ώστε να διασφαλίσει ότι ο τομέας της
βιοτεχνολογίας δεν θα παρακωλυθεί από συναισθηματικές αντιδράσεις»…