Θρίαμβος για μια λαμπερή «Γυναίκα δίχως σκιά»

Η διάσημη Δανέζα υψίφωνος Ίνγκα Νίλσεν, στον ρόλο της εύθραυστης κόρης του άρχοντα των ξωτικών και των πνευμάτων, με το γεράκι (Σιρανούς Τσαλικιάν) που τραγουδάει από ψηλά

Η επιτυχία μιας παράστασης γράφεται εν τέλει εκ των υστέρων, όταν το
αποτέλεσμα έχει υπερβεί δυσκολίες και δυνατότητες. Η πρεμιέρα της όπερας του
Ρίχαρντ Στράους «Η γυναίκα δίχως σκιά», σε λιμπρέτο του ποιητή Ούγκο
Χόφμανσταλ, την Παρασκευή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών έχει πλέον καταγραφεί
στις ευτυχισμένες στιγμές της όπερας, παγκοσμίως. Τέτοιο θριαμβευτικό φινάλε,
τόσο θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα, τόσο έντονες εκδηλώσεις χαράς και
ικανοποίησης, όπου δεν αρκούσαν τα χειροκροτήματα και τα «μπράβο» αλλά πολλοί
από τους θεατές χτυπούσαν και τα πόδια τους στο δάπεδο, τέτοιο πάταγο
επιτυχίας δεν έχουμε παρακολουθήσει άλλη φορά σε όπερα και στο Μέγαρο
Μουσικής… Μια παράσταση μεγαλειώδης. Φωνητικά, μουσικά, σκηνικά. Σαν να
στήθηκαν τα μάγια της τέχνης και το φιλόμουσο κοινό – με την παρουσία του
πρωθυπουργικού ζεύγους – παραδόθηκε στην αισθητική απόλαυση του μεγάλου έργου.
Τεσσερισήμισι ώρες διήρκεσε η παράσταση, κι ο χρόνος κύλησε υποβλητικός
οδηγώντας μας σε χώρους γοητευτικούς.

Η πιο οργανωμένη παραγωγή του Μεγάρου, η πιο πλήρης και μουσικά και
οπτικά, «Η γυναίκα δίχως σκιά», στην πανελλήνια πρεμιέρα της ξεδίπλωσε ένα
έργο συναρπαστικό, ευφρόσυνα μελαγχολικό, πλημμυρισμένο από συμβολικές,
μεταφυσικές αντιπαραθέσεις και ιδεολογικές αντιστίξεις. Ο κόσμος του
παραμυθιού και του συμβολισμού ενώνεται με τον γήινο. Το πνευματικό
διασταυρώνεται με το ενστικτώδες. Εδώ η παραμυθένια όψη κρατήθηκε, ενώ άλλες
παραγωγές της «Γυναίκας δίχως σκιά» στο εξωτερικό έχουν προσπαθήσει να την
εκμοντερνίσουν – ακόμα και σε ψυχιατρεία έχουν τοποθετήσει την ιστορία.
Εικόνες παραμυθένιες, φωσφορίζουσες σε κόσμους σκοτεινούς και χώρους
φωτεινούς, μάς παρέσυραν σε μια αισθητική απόλαυση, σε ατμόσφαιρες μαγικές,
«ανοιχτές». Ο θεϊκός ουράνιος κόσμος της εύθραυστης κόρης τού άρχοντα των
ξωτικών και των πνευμάτων συναντήθηκε με τον γήινο κόσμο του βαφέα Μπάρακ αλλά
και το αριστοκρατικό περιβάλλον του απόμακρου κυνηγού-αυτοκράτορα.

Ο έμπειρος Μίχαελ Χάμπε σκηνοθέτησε μία παράσταση χωρίς επιδεικτικά
ευρήματα αλλά με βαθιά γνώση της απαιτητικής μουσικής και του «δύσκολου»
λιμπρέτου. Ο αρμόδιος Χανς Σάβερνοχ έστησε ένα παραμυθένιο λειτουργικό σκηνικό
δίνοντας βάθος και στη σκηνή του Μεγάρου. Στο βάθος ένα φωτεινό καλειδοσκόπιο,
όπου οι προβολείς και οι φωτισμοί διέχεαν το πραγματικό και συγκεκριμένο,
δίνοντας άλλοτε εικόνες εσωτερικής σύγχυσης κι άλλοτε ένα σύμπαν. Η πολύπλοκη
ηλεκτρονική κατασκευή, που γίνεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, λειτούργησε
άψογα. Σε πλήρη αρμονία η ομορφιά της όψης με τις υπέροχες φωνητικές ερμηνείες
της υψιφώνου Ίνγκα Νίλσεν, του τενόρου Ρόναλν Χάμιλτον, του βαρύτονου Φραντς
Γκρούντχεμπρερ, της υψιφώνου Εύας Μάρτον, της υψιφώνου Μέριλιν Τσάου, όλων των
τραγουδιστών, της χορωδίας Φον Μουζικάλις και της παιδικής χορωδίας του Ωδείου
Κόνταλι. Μια μουσική δύσκολη, προάγγελος της σύγχρονης μουσικής, που ερμήνευσε
δυναμικά η Συμφωνική Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της Δανίας, υπό την διεύθυνση
του Μίχαελ Σένβαντ. Η ποιότητα του αποτελέσματος, απ’ ό,τι έλεγαν στα
διαλείμματα και στο τέλος της παράστασης οι φιλόμουσοι θεατές μας οδήγησαν σε
χώρους γοητευτικούς χωρίς να καταλάβουμε πώς πέρασε το τετράωρο. Μια μοναδική
εμπειρία, που μπορούν όσοι ενδιαφέρονται να γευτούν την Δευτέρα, την Πέμπτη
και το Σάββατο, οπότε η παράσταση επαναλαμβάνεται.

Το απαιτητικό έργο του Στράους είχε την τύχη να βρει τους
υποδειγματικούς συντελεστές στις ερμηνείες αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, στην
πιο πλήρη και μουσικά και οπτικά παραγωγή του Μεγάρου Μουσικής. Η προχθεσινή
πανελλήνια πρεμιέρα στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, υπερβαίνοντας τα
συνήθη παραστασιακά μέτρα, βρήκε από το κοινό ενθουσιώδη ανταπόκριση. Κάτι που
δεν πέρασε ασχολίαστο από τον Γερμανό σκηνοθέτη Μίχαελ Χάμπε, ο οποίος
παρασυρμένος από την μέθη της «γεμάτης» επιτυχίας, στο τέλος της δεξίωσης που
ακολούθησε, ανέβηκε σε μια καρέκλα και δακρυσμένος ευχαρίστησε τους συνεργάτες
του και κυρίως τους Έλληνες τεχνικούς. Δεν είναι χωρίς σημασία αυτός ο
έπαινος, όταν μάλιστα γίνεται από έναν τόσο έμπειρο και αυστηρό Γερμανό.

Η «Γυναίκα δίχως σκιά» ένωσε στην προχθεσινή πρεμιέρα ανθρώπους από τον
πολιτικό, τον καλλιτεχνικό, τον επιχειρηματικό και τον απλό κόσμο. Πέραν του
Πρωθυπουργού κ. Κωνσταντίνου Σημίτη και της συζύγου του Δάφνης, την παράσταση
παρακολούθησαν οι: Γεώργιος Ράλλης, Μιλένα Αποστολάκη, Μανουέλα Παυλίδου,
Περικλής Κούκος, Άγγελος Δεληβορριάς, Αδαμάντιος Πεπελάσης, Γιώργος Βέλτσος,
Διονύσης Φωτόπουλος, Μιχάλης Κακογιάννης, Σπύρος Ευαγγελάτος, Λήδα Τασοπούλου,
Λευτέρης Βογιατζής, Δημήτρης Παπαϊωάννου, Ρένη Πιττακή, Βασίλης Βασιλικός,
Βάσω Παπαντωνίου, Μαρία Φαραντούρη, Δημήτρης Σγούρος και πολλοί άλλοι.

INFO

Η «Γυναίκα δίχως σκιά» επαναλαμβάνεται απόψε, την Πέμπτη και το Σάββατo. Ώρα
έναρξης 7.00 μ.μ. Τιμές εισιτηρίων 35, 60, 80, 110 ευρώ και φοιτητικό 18 ευρώ.