Τρομοκρατίας αίτια

«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Για όσους επιθυμούν να ασχοληθούν στα σοβαρά – εννοώ με επιστημονική
προσέγγιση – με το θέμα της διεθνούς τρομοκρατίας, το περιοδικό προσφέρει τρία
άρθρα-αφορμές.

Ο Giorgio Agamben που διδάσκει στο College International de Philosophie του
Παρισιού πραγματεύεται το θέμα «Ασφάλεια και τρόμος» σημειώνοντας ότι οι
δημοκρατίες δεν πρέπει να παύσουν να αμύνονται, όμως «η προάσπιση της
δημοκρατίας απαιτεί σήμερα την αλλαγή των πολιτικών παραδειγμάτων και όχι έναν
παγκόσμιο εμφύλιο πόλεμο, που δεν είναι παρά η θεσμοποίηση του τρόμου».

Η Judith Butler, που κατέχει την έδρα Maxime Elliot στα Τμήματα Ρητορικής και
Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (Μπέρκλεϊ), στο άρθρο
της «Εξήγηση και απενοχοποίηση – ή τι μπορούμε ν’ ακούσουμε», επισημαίνει:

«Εάν δεχθούμε ότι η εις βάθος διερεύνηση των συνθηκών διαμόρφωσης της
σημερινής καταστάσεως ισοδυναμεί με δικαίωση όσων διέπραξαν τις βιαιοπραγίες,
ακινητοποιούμε τη σκέψη μας εν ονόματι μιας αμφίβολης ηθικής. Παραλύοντας όμως
τη σκέψη μας κατ’ αυτόν τον τρόπο, προδίδουμε την ηθική υπό μιαν άλλη έννοια.
Αρνούμαστε να αναλάβουμε τη συλλογική ευθύνη για την κατανόηση της ιστορίας
που μας έφερε στην παρούσα κρίση. Αποστερούμαστε, ως εκ τούτου, απ’ αυτά
καθαυτά τα κριτικά και ιστορικά εφόδια που μας είναι απαραίτητα, για να
φανταστούμε και να πραγματώσουμε ένα διαφορετικό μέλλον, ένα μέλλον που θα
υπερβαίνει τον σημερινό κύκλο αντεκδίκησης».

Τέλος, ο ομότιμος καθηγητής της πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Princeton, Sheldon
S. Wolin, με το σκληρό άρθρο του «Brave new world» σημειώνει:

«Το πλέον εύγλωττο σχόλιο για την κατάντια της ιδιότητας του πολίτη στη
δημοκρατία της υπερδύναμης ήταν ίσως το γοερό ερώτημα που εκφράστηκε από
πολλούς Αμερικανούς μετά τις επιθέσεις: Γιατί μας μισούν; Η αφέλεια της
ερώτησης δεν ήταν προσποιητή· αποτελεί μιαν ισχυρή υπόμνηση τού πόσο πολιτικά
αμέτοχος έχει καταντήσει ο μέσος πολίτης: οι πολίτες δεν αναγνωρίζουν ότι
ενέχονται στις ενέργειες της κυβέρνησής τους, ιδιαίτερα δε όταν πρόκειται για
ζητήματα αυτοκρατορικής πολιτικής, που αφορούν απόμακρους και ξένους λαούς».

Να σταθώ αλλού τώρα: Στην αναφορά μνήμης από τον Ν. Αλιβιζάτο για έναν «από
τους ανιδιοτελέστερους νεοέλληνες», τον – και δικό μας καλό φίλο – Περικλή
Πάγκαλο (1942-2002). Γράφει ο Αλιβιζάτος: «Με τη στάση του ο Περικλής Πάγκαλος
έδειξε ότι μπορεί να είναι κανείς παρών στην κεντρική πολιτική σκηνή, χωρίς
(…) κατ’ ανάγκη να παρασυρθεί από τον στόμφο και τη δημαγωγία του συρμού,
χωρίς, το κυριότερο, να ξεχάσει σταθερότερες αρχές και αξίες». Ναι, ήταν
«σπάνιο πουλί» ο Περικλής Πάγκαλος.

«ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ»

Ποίηση, πεζά, βιβλιοκρισίες

«Δεν έχω ταξιδέψει ποτέ / κι όμως αισθάνομαι / Σα νά ‘χω μόλις γυρίσει»

Γ.Ξ. ΣΤΟΓΙΑΝΝΙΔΗΣ

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του έγκυρου λογοτεχνικού περιοδικού του Γιώργου
Κορδομενίδη είναι ότι δεν «πετάς» καμία σελίδα, αποτέλεσμα της προσεκτικής
επιλογής θεμάτων και προσώπων.

Στοβ χώρο της ποίησης, μεταξύ άλλων: τα έξι ανέκδοτα ποιήματα (ένα από αυτά
στην αρχή του κειμένου) του διακριτικού και ευαίσθητου ποιητή της Θεσσαλονίκης
Γ.Ξ. Στογιαννίδη, καθώς και μελέτημα του Γιώργη Μανουσάκη για τον ποιητή και
το έργο του.

Από τα πεζά να επισημάνω τις προδημοσιεύσεις αποσπασμάτων από βιβλία που
πρόκειται να εκδοθούν: «Ο Αιώνας των Λαβυρίνθων» της Ρέας Γαλανάκη,
«Αιγυπτιακή νουβέλα» του Πάνου Θεοδωρίδη, «Πλωτές γυναίκες» του Διαμαντή
Αξιώτη.

Όσοι παρακολουθούν το περιοδικό γνωρίζουν το ένθετο, σε ειδικό χαρτί, με τη
δουλειά γνωστών φωτογράφων, που συνοδεύει κάθε τεύχος. Αυτή τη φορά δουλειά
του Jerry Schatzberg από τα «παρασκήνια» παρισινής κολεξιόν.

Σε αντίθεση με άλλα περιοδικά του χώρου, το «Εντευκτήριο» δίνει πολλές σελίδες
στις βιβλιοκρισίες.

Να παραθέσω κριτές και κρινόμενους αυτού του τεύχους:

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου (για την Άντεια Φραντζή), Μισέλ Φάις (για τον Γιάννη
Ζαρκάδη), Τιτίκα Δημητρούλα (για τον Τάσο Χατζητάτση), Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου
(για τον Νίκο Καχτίτση), Νικήτας Παρίσης (για τον Αλέξανδρο Αργυρίου),
Χριστίνα Ντουνιά (για τον Μισέλ Φάις), Θεόδωρος Παπαγγελής (για τη Σοφία
Νικολαΐδου), Γιώργος Κορδομενίδης (για τον Νίκο Παπανδρέου), Διονύσης
Στεργιούλας (για τον Γιώργο Χρονά), Γιώργος Βέης (για τον Θανάση Χατζόπουλο),
Δημήτρης Κόκορης (για τις «Μικρές Ωδές» του Κάλβου), Γιάννης Κουβαράς (για τον
Γιώργη Παυλόπουλο), Λίνα Πανταλέων (για τη Μαρία Ευσταθιάδη), Κώστας Θεολόγου
(για τον Ισίδωρο Ζουργό) και Μαρία Καλφούντζου (για τον Ισπανό διανοητή Χοσέ
Ορτέγκα Υ Γκασσέτ).

«ΕΝ ΒΟΛΩ»

Αρχιτεκτονική Βόλου και Πηλίου

Το εξαίρετο αφιέρωμα του περιοδικού στην αρχιτεκτονική του Βόλου και του
Πηλίου καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ύλης. Θέματα που προβάλλονται: Η
οικοδομία του Πηλίου και του Βόλου πριν από τους σεισμούς, η διαμόρφωση της
μετασεισμικής εικόνας του Βόλου και ακόμα οι πρωτοβουλίες και οι παρεμβάσεις
στον τομέα της επανάχρησης της πλούσιας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Πολύ
ενδιαφέρον το μελέτημα της Ελένης Φεσσά – Εμμανουήλ για αρχιτέκτονες του Βόλου
και του Πηλίου (1881-1940).

Το αφιέρωμα πλαισιώνεται με πολύτιμο φωτογραφικό υλικό, από επιλογή καρτ
ποστάλ της συλλογής του Σταύρου Μπατουδάκη.

Το περιοδικό από αυτό το τεύχος εγκαινιάζει τη στήλη «Μνημεία», με στόχο να
μας γνωρίσει τα μνημεία της περιοχής, για τα οποία οι δημοσιευμένες
πληροφορίες είναι λίγες ή άγνωστες. Η αρχή γίνεται με την παρουσίαση της
Επισκοπής του Άνω Βόλου.

Θα ήθελα, τέλος, να σημειώσω την αφήγηση του Αιμίλιου Μ. Σουβατζή για την
ιστορία των κινηματογράφων του Βόλου, από τότε που η πρώτη αυτοσχέδια οθόνη
στήθηκε στην πόλη. Μια αφήγηση με συναίσθημα και πολύτιμες πληροφορίες.

«Η ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ»

Σταφίδα και έρως…

Το περιοδικό που εκδίδει η Δημοτική Βιβλιοθήκη Αιγίου δημοσιεύει το β’ μέρος
της μεγάλης έρευνας του Γιάννη Ανδρικόπουλου για το προϊόν που διαμόρφωσε την
οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου για έναν αιώνα, τουλάχιστον (1840 –
1940): τη σταφίδα. Στα πλαίσια του αφιερώματος, και το άρθρο του Θανάση
Καλαφάτη «Η λαϊκή μούσα για τη σταφίδα». Καθώς εργάτες και εργάτριες έμεναν τα
βράδια στα αλώνια, όπου άδειαζαν και ξέραιναν τη σταφίδα, έγερναν, όχι μόνο
για ύπνο: «… Όσες σταφίδες λιάζονται / τον Αύγουστο στ’ αλώνια / τόσα κορμιά
χαϊδεύονται / το βράδυ στα σεντόνια».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ: Βαλαωρίτου 12, Αθήνα 106 71, τηλ.: 010-3628.501.

* ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ: Τ.Θ. 50011, Θεσσαλονίκη 540 13, τηλ.: 0310-279.607.

* ΕΝ ΒΟΛΩ: Μικρασιατών 81, Βόλος 383 33, τηλ.: 04210-39.644.

* ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ: Β. Κωνσταντίνου 77, Αίγιο – 251 00, τηλ.: 06910-26.694.