Η Ευρώπη μεγαλώνει

Η νέα Ευρώπη παίρνει σάρκα και οστά. Η Κομισιόν ενέκρινε χθες με έκθεσή της
τη μεγαλύτερη διεύρυνση στην ιστορία της, ανοίγοντας επισήμως τις πύλες της
Ε.Ε. προς δέκα νέα κράτη – μεταξύ των οποίων η Κύπρος – που θα εισέλθουν στην
Ένωση το 2004. Οι πύλες της Ένωσης παραμένουν επ’ αόριστον κλειστές για την
Τουρκία και έως το 2007 για τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Ο χάρτης. Οι πύλες της Ένωσης παραμένουν κλειστές για την Τουρκία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία

Δεκατρία χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, «εισιτήριο» με
προορισμό την Ε.Ε. και χρόνο άφιξης το 2004 έδωσε χθες η Κομισιόν σε Κύπρο,
Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και
Σλοβενία. Δίχως αναφορά σε ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων
Άγκυρας, είναι η ιστορική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η έκθεση της Κομισιόν, η οποία, ύστερα από την έγκρισή της από όλα τα μέλη
της, παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο της Κομισιόν Ρομάνο Πρόντι και τον αρμόδιο
επίτροπο για τη διεύρυνση Γκίντερ Φερχόιγκεν, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
αποτελεί σαφή επέκταση της Ε.Ε. προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη,
αναδεικνύοντας τη Γερμανία σε «κέντρο» της Ένωσης.

Αυτή η σχεδιαζόμενη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα συντελεσθεί το 2004
μοιάζει – καθόλου τυχαία, φυσικά – να συμβαδίζει με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς
την Ανατολική Ευρώπη. Και αυτό, γιατί οι ηγέτες των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ
πρόκειται τον προσεχή Νοέμβριο να απευθύνουν πρόσκληση εισόδου στους κόλπους
της Συμμαχίας, στις Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία, Σλοβενία, Σλοβακία, Ρουμανία
και Βουλγαρία.

Ιστορική απόφαση

Η απόφαση αυτή για τη διεύρυνση της Ένωσης είναι ιστορική γιατί προδιαγράφει
το μέλλον της, και δεν ελήφθη αβασάνιστα. «Τα ιστορικά και πολιτικά
επιχειρήματα υπέρ της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αφήνουν περιθώριο
αμφιβολίας, ενώ επιπλέον θα υπάρξουν και ουσιαστικά οικονομικά οφέλη»,
αναφέρεται στην έκθεση της Κομισιόν.

Η διεύρυνση της Ε.Ε. με την ένταξη δέκα νέων μελών, για την οποία έδωσε χθες
το πράσινο φως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθιστά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα
πληθυσμιακά τρίτη σε μέγεθος στον κόσμο, μετά την Κίνα και την Ινδία, με 455
εκατομμύρια κατοίκους.

Η διεύρυνση αυτή, που χαρακτηρίστηκε ως η «μεγάλη έκρηξη», θα προσθέσει 75
εκατομμύρια νέους κατοίκους στην Ε.Ε. Από τις δέκα χώρες που θα ενταχθούν, η
Πολωνία έχει τους περισσότερους, 39 εκατομμύρια, εκατονταπλάσιους από τη
Μάλτα.

Η νέα αυτή διευρυμένη Ευρώπη θα χαρακτηρίζεται από μεγάλες οικονομικές
ανισότητες. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο συνολικός πλούτος των δέκα
υπό ένταξη χωρών, των οποίων το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) φτάνει τα 404,1
δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχεί στο 4,6% του πλούτου των χωρών-μελών της Ε.Ε.
σήμερα.

Ρομάνο Πρόντι. Η Κομισιόν έδωσε χθες το πράσινο φως για την ένταξη δέκα κρατών στην Ε.Ε.

Ο μέσος όρος του κατά κεφαλήν ΑΕΠ για τις δέκα χώρες έφτασε το 2001 το 45% του
μέσου όρου του ΑΕΠ των Δεκαπέντε. Καλύτερη από τις υποψήφιες χώρες στον τομέα
αυτό είναι η Κύπρος και χειρότερη η Λετονία.

Διαφορές υπάρχουν ακόμα και στον πληθωρισμό, ο οποίος στην Κύπρο είναι μόλις
2%, στη Μάλτα 2,5%, αλλά στην Ουγγαρία φτάνει το 9,1% και στη Σλοβακία το
10,8%.

Τα δύο στάδια

Ωστόσο, παρά τη σφραγίδα της αποδοχής της Κομισιόν, υπάρχουν ακόμα δύο στάδια
που πρέπει να ξεπεραστούν για να γίνει πραγματικότητα η νέα Ευρώπη.

Έτσι, το επόμενο βήμα για την επικύρωση σε πολιτικό επίπεδο των συστάσεων της
Κομισιόν θα γίνει από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των δεκαπέντε
χωρών-μελών, οι οποίοι θα συνεδριάσουν τον Οκτώβριο στις Βρυξέλλες, και η
ένταξη των δέκα κρατών θα «σφραγιστεί» στη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης, τον
Δεκέμβριο.

Το μοναδικό γεγονός, το οποίο θα μπορούσε τώρα να μπλοκάρει ή να καθυστερήσει
τη διαδικασία της διεύρυνσης, είναι ενδεχόμενη νέα άρνηση της Ιρλανδίας να
επικυρώσει τη Συνθήκη της Νίκαιας, στο δημοψήφισμα που διενεργείται στις 19
Οκτωβρίου.

Στην ιστορική έκθεσή της, η Κομισιόν αναφέρει ότι υποστηρίζει τις προσπάθειες
της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας που στοχεύουν στην ένταξή τους στην Ε.Ε. το
νωρίτερο το 2007, όσο για την Τουρκία την αναγορεύει στον «πιο αδύναμο κρίκο»,
καθότι δεν κάνει καμία αναφορά για κάποια ημερομηνία έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Άγκυρα.