Ξεσπάθωσαν στη Χάγη

Δύο πρώην πρόεδροι της Γιουγκοσλαβίας. Ο ένας στο εδώλιο του
κατηγορουμένου, ο άλλος στη θέση του μάρτυρα κατηγορίας. Συμφώνησαν ότι οι
δράστες των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν πρέπει να λογοδοτήσουν στη Δικαιοσύνη.
Κι έπειτα ο Μέσιτς αναφώνησε θριαμβευτικά: «Δεν δικάζομαι εγώ εδώ». «Αυτό
είναι το πρόβλημα!», του αντιγύρισε ο Μιλόσεβιτς.

Ζάγκρεμπ, Κροατία. Νεαρός Κροάτης παρακολουθεί την κατάθεση του Στίπε Μέσιτς στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης

Ο νυν πρόεδρος της Κροατίας και τελευταίος πρόεδρος της Γιουγκοσλαβικής
Ομοσπονδίας πριν από την αιματηρή της διάλυση, Στίπε Μέσιτς, είναι ο πρώτος
αρχηγός κράτους που καταθέτει, ως μάρτυρας κατηγορίας, στη δίκη του Σλόμπονταν
Μιλόσεβιτς στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης (ΔΠΔ). Την Τρίτη, είχε
περιγράψει τον κατηγορούμενο ως έναν «ψυχρό πολεμοκάπηλο», ο οποίος ήταν
αποφασισμένος να διαλύσει τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία και να καταλάβει την
κροατική γη προκειμένου να υλοποιήσει το όραμά του για μία (εθνοτικά
εξαγνισμένη) «Μεγάλη Σερβία». Χθες, ο Μιλόσεβιτς πέρασε στην αντεπίθεση.
«Προδώσατε τη Γιουγκοσλαβία, συντελέσατε στη διάλυσή της», είπε στον Μέσιτς.
«Κατόπιν δικών σας εντολών καταστράφηκαν, στις αρχές της δεκαετίας του 1990,
σερβικά χωριά στην Κροατία. Πληροφορήθηκα για πυρπολήσεις χωριών και
παραπονέθηκα σχετικά στον (πρώην Κροάτη) πρόεδρο (Φράνιο) Τούτζμαν».

«Πρόκειται για αποκυήματα της φαντασίας σας», αντέτεινε ο Μέσιτς. «Όση
συμμετοχή είχα στη δολοφονία του Λίνκολν, άλλη τόση είχα σε όλα αυτά». Η
ανταλλαγή των φραστικών πυρών ήταν τόσο καταιγιστική, και η αντιπαράθεση τόσο
οξεία που ο προεδρεύων δικαστής, Ρίτσαρντ Μέι, αναγκάστηκε να επέμβει ζητώντας
και από τους δύο άνδρες να μιλούν πιο αργά για να τους προλαβαίνουν οι
διερμηνείς του δικαστηρίου. Παράλληλα, ωστόσο, υπενθύμισε στον Μιλόσεβιτς, ο
οποίος δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ, έχει αρνηθεί να δηλώσει «αθώος»
ή «ένοχος» σε όσα του καταλογίζονται και υπερασπίζεται ουσιαστικά μόνος τον
εαυτό του, ότι σκοπός της αντεξέτασης ενός μάρτυρα είναι η αντίκρουση της
κατάθεσής του.

Τα σχόλια

Παρά ταύτα, ο Μιλόσεβιτς επέμεινε. «Αληθεύει ή όχι ότι οι αρχές της Κροατίας
ενθάρρυναν τις διακρίσεις και τον σοβινισμό μέσω της κορύφωσης της εθνοτικής
αδιαλλαξίας έναντι των Σέρβων;» ρώτησε τον Μέσιτς. Για το αληθές του
ερωτήματος μνημόνευσε κάποια σχόλια που έκαναν, όπως ισχυρίστηκε, αξιωματούχοι
της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης ­ ενός πολιτικού κόμματος που συνίδρυσε ο
Μέσιτς με τον Τούτζμαν: «Τα παιδιά έξω τραγουδούν “πάμε να σφαγιάσουμε τους
Σέρβους”», ήταν ένα από αυτά. Ο Μέσιτς όμως απέρριψε τις καταγγελίες ότι οι
Σέρβοι ζούσαν μέσα σε μια ατμόσφαιρα φόβου ως «υπερβολικές»: «Αυτοί που ήθελαν
να αποκόψουν κομμάτια της Κροατίας, αυτοί είναι που έκαναν ακραίες δηλώσεις».

Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Συνοδεύεται από ειδικό φρουρό στην αίθουσα του δικαστηρίου

Η δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς συνεχίζεται. Δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί
πριν από τον Απρίλιο του 2004. Επικεντρώνεται τώρα, μετά την ολοκλήρωση της
ακροαματικής διαδικασίας για το Κόσοβο, στις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου,
εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας και γενοκτονία στην Κροατία και τη Βοσνία
­ συμπεριλαμβανομένης και της σφαγής στη Σρεμπρένιτσα. Οι εισαγγελείς της
Χάγης, με επικεφαλής την Κάρλα ντελ Πόντε, ευελπιστούν να ακούσουν προσεχώς
τις καταθέσεις και άλλων «επώνυμων» μαρτύρων. Και οι φήμες θέλουν τον
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να αντιπαρατίθεται προσεχώς με μία ακόμη πρώην
υψηλόβαθμη αξιωματούχο, την Μπιλιάνα Πλάβσιτς.

Παραδόθηκε οικειοθελώς

Η Πλάβσιτς, που ήταν πρόεδρος των Σερβοβόσνιων στη διάρκεια του πολέμου της
Βοσνίας, την περίοδο 1992-1995, παραδόθηκε οικειοθελώς στο ΔΠΔ τον Ιανουάριο
του 2001. Δήλωσε όμως αθώα και στις οκτώ κατηγορίες που της απαγγέλθηκαν, για
γενοκτονία, εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Χθες
άλλαξε τη δήλωσή της. Μιλώντας στο Δικαστήριο της Χάγης με δορυφορική σύνδεση
από τα Βαλκάνια, καθώς έχει αφεθεί προσωρινά ελεύθερη, παραδέχθηκε την ενοχή
της σε μία από τις κατηγορίες, αυτή των πολιτικών και θρησκευτικών διωγμών,
ενός εγκλήματος εναντίον της ανθρωπότητας.

Οι εισαγγελείς του ΔΠΔ καλωσόρισαν την κίνησή της. Και απέσυραν όλες τις
υπόλοιπες κατηγορίες εναντίον της. Όρισαν ως ημερομηνία απαγγελίας της ποινής
της την 16-17 Δεκεμβρίου. Και παρόλο που ο δικηγόρος της υποστήριξε πως η
πελάτις του δεν έχει συμφωνήσει να καταθέσει «σε καμία δίκη που εκκρεμεί
ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου», οι αναλυτές επισημαίνουν ότι δηλώνοντας ένοχη,
η Πλάβσιτς αποδέχθηκε ουσιαστικά τον ισχυρισμό της Εισαγγελίας που θέλει
στρατιωτικές μονάδες Σερβοβόσνιων να συνεργάζονταν με δυνάμεις που ελέγχονταν
από τον Μιλόσεβιτς στο Βελιγράδι…