23 χρόνια «κόλπα», χρέη και εξάρτηση

Το ελληνικό ποδόσφαιρο βουλιάζει στον βούρκο των μεγάλων υποσχέσεων, του εύκολου κέρδους και του ανύπαρκτου προγραμματισμού

Πέρασαν κιόλας 23 χρόνια από εκείνο το καλοκαίρι του 1979, όταν με τον Ν.
879/79 η Βουλή… με βούλα και σφραγίδα εισήγαγε το επαγγελματικό ποδόσφαιρο
στη ζωή μας. Ένας νόμος που κυριολεκτικά έγινε στο πόδι και σε μια νύχτα…
φύτρωσαν οι λεγόμενες ΠΑΕ, με ονοματεπώνυμο προερχόμενο από τα ερασιτεχνικά
σωματεία. Εκδόθηκαν μετοχές, εισπράχθηκαν χρήματα και το ελληνικό ποδόσφαιρο
άλλαξε σελίδα. Αμ δε…

Τα προβλήματά του άρχισαν δύο, τρία χρόνια μετά την καθιέρωση του
επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Οι μεταγραφές παικτών, τα συμβόλαιά τους, οι
υποχρεώσεις σε τρίτους και πλείστα άλλα ζητήματα άρχισαν να συσσωρεύουν χρέη.
Χρέη στο Δημόσιο, χρέη στο ΙΚΑ, χρέη παντού. Η Πολιτεία με τον νόμο αυτό, αλλά
και με πλείστες υπουργικές αποφάσεις, είχε θεσπίσει όργανα για την εύρυθμη
λειτουργία του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Όμως αυτοί οι ελεγκτικοί μηχανισμοί
έμειναν μόνο στα χαρτιά, καθώς ουδέποτε προσπάθησαν να βάλουν σε τάξη αυτό που
φαινόταν από μακριά και καταλάβαινε ο απλός φίλαθλος. Μεταγραφές επί
μεταγραφών με ποσά που έβλεπαν τη δημοσιότητα και κανείς από τους προέδρους
των ΠΑΕ δεν αμφισβήτησε. Γιατί άλλωστε να το κάνει, αφού οι υπερτιμολογήσεις
των παικτών τούς εξυπηρετούσαν.

Δάνειζαν τον εαυτό τους

Εμφανίζονταν να δανείζουν δικά τους χρήματα στην ΠΑΕ και όταν τα χρέη, που
ήταν περασμένα στα βιβλία, έφθαναν σε υψηλά επίπεδα, κεφαλοποιούνταν με την
τακτική της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου.

Όλα αυτά τα τρικ ήταν γνωστά στην Πολιτεία, όμως όχι μόνο έμενε ασυγκίνητη,
αλλά μπροστά στις πιέσεις των παραγόντων προχωρούσε και σε ρυθμίσεις των χρεών
των ΠΑΕ προς το Δημόσιο. Βλέπετε υπήρχε το πολιτικό κόστος, κάτι που
εκμεταλλεύθηκαν οι επιτήδειοι παράγοντες, οι οποίοι με τις γνωριμίες τους και
τα «μέσα» που χρησιμοποιούσαν έβγαιναν πάντα… λάδι. Ανάλογες ρυθμίσεις
έγιναν και πρόσφατα για τα χρέη ΠΑΕ και ΚΑΕ, οι οποίες αφού μπήκαν σε
διαδικασία εκκαθάρισης παραδόθηκαν «λευκές περιστερές» σε κάποιους επενδυτές,
οι οποίοι τις… αγόρασαν έναντι ψιχίων. Παραδείγματα, η ΚΑΕ Άρης, η ΠΑΕ
Πανιώνιος, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η εκκαθάριση στις ΠΑΕ Λάρισα και Καβάλα.

Από αυτές τις ρυθμίσεις μόνον η ΠΑΕ Ολυμπιακός ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις
της. Μετά τη λαίλαπα των Κοσκωτά, Σαλιαρέλη, η «ερυθρόλευκη» ΠΑΕ βρέθηκε να
χρωστάει κάποια δισεκατομμύρια από την εμπλοκή της με την Τράπεζα Κρήτης. Το
1993 ανέλαβε πρόεδρος της ΠΑΕ ο κ. Κόκκαλης διορισμένος από το Πρωτοδικείο
Πειραιά και το 1994 έγινε μία ακόμα ρύθμιση χρεών από την Πολιτεία για όλες
τις ομάδες που είχαν χρέη στο Δημόσιο. Η μόνη που ανταποκρίθηκε ήταν η ΠΑΕ
Ολυμπιακός, η οποία κάθε μήνα επί επτά χρόνια κατέθετε 30 εκατ. δραχμές (2,5
δισ. δρχ., περίπου) για την απεμπλοκή της από το σκάνδαλο Κοσκωτά.

«Ψήφιζε και μη ερεύνα»

Το 1991 ψηφίστηκε ο Νόμος 1958 και το 1999 ο Νόμος 2725, οι οποίοι ρύθμιζαν
θέματα που αφορούσαν τόσο το ποδόσφαιρο όσο και του αθλητισμού γενικότερα.

Ούτε αυτοί οι νόμοι εφαρμόστηκαν στην πράξη και δεν είναι μακρινές οι μνήμες
που το ελληνικό ποδόσφαιρο έγινε «περίγελος» στον διεθνή χώρο με τις απειλές
της ΦΙΦΑ για αποκλεισμό όλων των ελληνικών ομάδων από διεθνείς διοργανώσεις,
αν το καταστατικό της ΕΠΟ δεν εναρμονιζόταν με αυτό της παγκόσμιας
ομοσπονδίας. Ακολούθησαν «κόντρες» Πολιτείας και ΕΠΟ, και το θέμα οριστικά
διευθετήθηκε την άνοιξη του 2001 με την περίφημη «συμφωνία» της Ζυρίχης.

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 μπήκε στη ζωή μας η συνδρομητική τηλεόραση. Τα
τηλεοπτικά δικαιώματα όλων των ομάδων ξεκίνησαν από 650 εκατ. δραχμές το 1991,
με το Mega να έχει στην κατοχή του το προϊόν του ποδοσφαίρου, για να φθάσουν
τα 25 δισ. (!) δραχμές το 2001. Μετά το Mega, τη σκυτάλη πήρε το συνδρομητικό
κανάλι SuperSport, το οποίο από το 1994 μέχρι το καλοκαίρι του 2001 είχε τα
δικαιώματα όλων των ΠΑΕ.

ΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ

Θέλουν κέρδη χωρίς επενδύσεις

Οι περισσότεροι πρόεδροι των ΠΑΕ το μόνο που σκέπτονται είναι τι χρήματα θα
εισπράξουν και όχι τι επενδύσεις πρέπει να γίνουν και τι προγράμματα πρέπει να
εκπονηθούν, ώστε το προϊόν που εκμεταλλεύονται να γίνει ελκυστικό στους
«πελάτες», οι οποίοι στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι οι φίλαθλοι. Αυτοί, προς
το παρόν, απέχουν από τα παιχνίδια των ομάδων τους, καθώς το θέαμα που
παρουσιάζουν οι περισσότερες από τις ελληνικές ομάδες μόνο λύπη προκαλεί σε
σχέση με αυτό των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Γι’ αυτό το Σαββατοκύριακο η
αγωνιστική δραστηριότητα των ομάδων είναι δεδομένη, ενώ αυτά που ακούγονται
περί διακοπής των εθνικών πρωταθλημάτων στη συνέχεια δημιουργούν το ερώτημα:
ενάντια σε ποιον γίνεται η διακοπή και σε τι θα ωφελήσει; Κάθε απάντηση δεκτή.

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Το μεγάλο «κανόνι» της TV

Οι ΠΑΕ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος που τους έδινε ο Ν. 2725/99 να
διαπραγματεύονται μόνες τους τα τηλεοπτικά δικαιώματα, εκμεταλλεύθηκαν τη
δημιουργία δεύτερης ψηφιακής πλατφόρμας (Alpha Digital Synthesis). Η
τελευταία, στην προσπάθειά της να καθιερωθεί και να προσελκύσει πελάτες,
πρόσφερε απλόχερα δισεκατομμύρια δραχμές στις ΠΑΕ. Το αποτέλεσμα ήταν να βάλει
πριν από τρεις ημέρες λουκέτο. Τα επακόλουθα είναι γνωστά σε όλους. Πανικός
στους προέδρους των ΠΑΕ, συσκέψεις επί συσκέψεων στην ΕΠΑΕ και συνάντηση με
τον υπουργό Πολιτισμού κ. Βενιζέλο, με βασικό αίτημα τη συμμετοχή των ομάδων
στο «Πάμε Στοίχημα» και ποσοστό 5%-8% επί του συνολικού τζίρου από το
συγκεκριμένο παιχνίδι, προκειμένου να καλυφθεί η «χασούρα» από τα τηλεοπτικά
δικαιώματα. Η αρνητική απάντηση του υπουργού Πολιτισμού σε αυτό το αίτημα
δημιουργεί πλέον ένα θολό τοπίο για το μέλλον του ελληνικού ποδοσφαίρου.