Μια ζωφόρος «μίλησε» για τον θρίαμβο της Ναυμαχίας του Ακτίου

Το ημικυκλικό βάθρο με την παράσταση ηρώων και θεών από το μνημείο της νίκης του Αυγούστου στο Άκτιο, όπως βρέθηκε στη Νικόπολη από τον Κων. Ζάχο

Μοναδικό παράδειγμα της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής, το εντυπωσιακό μνημείο της
νίκης του Οκταβιανού Αυγούστου στη Ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.) εναντίον των
αντιπάλων του, Μάρκου Αντωνίου και Κλεοπάτρας, έκλεψε την παράσταση στο
δεύτερο διεθνές συμπόσιο για τη Νικόπολη, που φιλοξένησε περισσότερους από
πενήντα επιστήμονες από ολόκληρο τον κόσμο την περασμένη εβδομάδα στην
Πρέβεζα.

Τι απεικόνιζε ο πλούσιος γλυπτός διάκοσμος του βωμού του μνημείου που
αποτελείται από ένα λιθόκτιστο πόδιο, σχήματος Π, στο οποίο είχαν προσαρτηθεί
τα χάλκινα έμβολα των πλοίων του ηττημένου Αντωνίου; Τον Αύγουστο με ένδυμα
θριαμβευτή πάνω σε άρμα και στο πλάι του τα δίδυμα παιδιά της Κλεοπάτρας από
τον Αντώνιο, Αλέξανδρος Ήλιος και Κλεοπάτρα Σελήνη, ώστε να τονιστεί η ήττα
των γονέων τους, ενώ οι γενειοφόροι βαρβαρικής καταγωγής ιππείς και πεζοί που
τον συνοδεύουν ερμηνεύονται ως αιχμάλωτοι βασιλείς της Ανατολής, ενώ σε ένα
άλλο βάθρο που εντοπίστηκε απεικονίζονται θεοί και ήρωες από το ελληνικό
πάνθεον. Τούτη είναι τουλάχιστον η ερμηνεία που δίνει ο προϊστάμενος της ΙΒ’
Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Κωνσταντίνος Ζάχος, ο οποίος
και ασχολείται με την ερμηνεία των 1.129 θραυσμάτων με ανάγλυφη διακόσμηση από
τη ζωφόρο του βωμού, ενώ τονίζει πως «ανοίγουν ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση
της ρωμαϊκής τέχνης, καθώς χρονολογούνται στις πρώτες ημέρες της ρωμαϊκής
αυτοκρατορίας».

Μία νέα πύλη στα τείχη της Νικόπολης, που ιδρύθηκε μετά τη μεγαλειώδη νίκη του
Αυγούστου, καθώς και η αποκάλυψη νέων ταφικών μνημείων και νεκροπόλεων δίνουν
πλέον μια πιο σαφή εικόνα για την πολεοδομική οργάνωση της μεγαλύτερης σε
έκταση πόλης της Ηπείρου, που διαμορφώθηκε με βάση το μνημείο του Οκταβιανού
και παρουσιάζουν πιο ξεκάθαρο από ποτέ το πρόσωπο της πόλης.

Καθοριστικό στίγμα για την οργάνωση δίνει η έπαυλη του Μάνιου Αντωνίνου, που
χρονολογείται περί τον 3ο-4ο αι. – η μοναδική που έχει ανασκαφεί στη Νικόπολη
– με αίθρια, χώρους υποδοχής, υπνοδωμάτια, τραπεζαρίες, μαγειρία, αποθήκες,
λουτρά, δεξαμενές και ψηφιδωτά δάπεδα με τα εικονιστικά, αλλά και γεωμετρικά
διακοσμητικά μοτίβα.