Από το «σύνδρομο της θεοποίησης» ώς τους φόνους

Σκίτσο από τη δίκη του Δρα Χάρολντ Σίπμαν, που στη Βρετανία είναι γνωστότερος ως «Δρ Θάνατος» (Dr Death)

Σαν σκηνή από θεατρικό του Ίψεν, γύρω από ένα τραπέζι κουζίνας ή στο καθιστικό
ενός σπιτιού, ένας γιατρός πάει επίσκεψη. Ευγενής, μικρόσωμος, με γένι και
στρογγυλά γυαλιά, υψώνει μια σύριγγα στον αέρα. Την πιέζει. Μια-δυο σταγόνες
εκσφενδονίζονται.

Η ασθενής ντυμένη στα καθημερινά της ρούχα είναι καθισμένη στην πολυθρόνα της.
Απλώνει το χέρι της. Εκείνος της σηκώνει το μανίκι. Δεν αλλάζουν ματιές. Αυτή
κοιτάει στην άλλη πλευρά. Και εκείνος, μεθοδικά, ψάχνει να βρει φλέβα. 30
μιλιγκράμ διαμορφίνης. Η ίδια προσδοκά ανακούφιση απ’ τους πόνους. Ο γιατρός
όμως ξέρει πως σε 5 λεπτά η καρδιά της θα πάψει να χτυπά. Θα καλέσει το
ασθενοφόρο. Και στο μεταξύ θα έχει ήδη συντάξει το πιστοποιητικό θανάτου.
Αιτία; Καρδιακή προσβολή. Ή εγκεφαλικό. Ή γεράματα. Πάνω από 200 φορές ο
γιατρός θα επαναλάβει αυτό το τελετουργικό!

Εγκλήματα χωρίς βία. Ούτε κραυγές και ουρλιαχτά. Ούτε ακρωτηριασμούς ή
σεξουαλικές διαστροφές. Ούτε σατανικές ιεροτελεστίες. Υπόκωφα εγκλήματα.
Μεθοδικά. 215 «πνιχτοί» θάνατοι. Κι ο εκτελεστής; Ο Χάρολντ Σίπμαν, ένας
56χρονος προσηνής και ανεπιτήδευτος γιατρός. Οικογενειάρχης με τέσσερα παιδιά.
Στυλοβάτης της κοινωνίας. Αγαπητός παθολόγος, γνωστός για τους αβρούς τρόπους
του. Το αντι-ίματζ μάς μουδιάζει. Μας μπερδεύει. Γιατί αλλιώς περιμένουμε τους
δολοφόνους. Να, σαν τον δαιμονικό Χάνιμπαλ Λέκτερ στη «Σιωπή των Αμνών».

Κι ούτε ένα ίχνος; Ούτε ένα σημάδι να κινήσει την υποψία; Φαίνεται πως για
χρόνια οι συνάδελφοί του στο Μάντσεστερ έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου.
Απορούσαν. Για τον αριθμό των ασθενών που πέθαιναν στα χέρια του. Στα 23
χρόνια εξάσκησης του επαγγέλματός του ο Dr Death είχε χορηγήσει 300 επιπλέον
πιστοποιητικά θανάτου απ’ αυτά που είχαν χορηγήσει οι άλλοι συνάδελφοί του οι
οποίοι δούλευαν στην περιοχή το ίδιο χρονικό διάστημα. Και οι νεκροθάφτες της
περιοχής απορούσαν. Και κουτσομπολιά για τον «Καλογιατρό» κυκλοφορούσαν στους
ιατρικούς κύκλους. Ακόμα και οι Αρχές είχαν ειδοποιηθεί. Κι όμως, κανένας δεν
αντέδρασε. Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια πριν κλειστεί πίσω απ’ τα σίδερα
αυτός ο κακούργος.

Γιατί; Γιατί αποδείξεις δεν υπήρχαν πολλές, εφόσον τα περισσότερα πτώματα
είχαν αποτεφρωθεί. Εξάλλου ο τρόπος με τον οποίο διαπράττονταν αυτά τα
εγκλήματα ήταν αδιανόητος. Πεζός. Κοινότοπος. Και, επίσης, γιατί έχουμε
εμπιστοσύνη στους γιατρούς. Πιστεύουμε πως ξέρουν να μας κάνουν καλά. Τους
εμπιστευόμαστε.

Η απληστία του γιατρού όμως δεν είχε όρια. Η πλαστογράφηση της διαθήκης
της Kathleen Grundy, του τελευταίου του θύματός του, ενεργοποίησε τις
αστυνομικές αρχές οι οποίες, στην αρχή μυστικά, διεξήγαγαν επίπονες έρευνες,
κατά τη διάρκεια των οποίων έγινε συστηματική ανάλυση του ιατρικού ιστορικού
των ασθενών του και εκταφή θυμάτων για τοξικολογική ανάλυση αίματος. Κρούσματα
νοσοκόμων-σίριαλ κίλερ, όπως η Αγγλίδα Beverly Allitt που καταδικάστηκε σε 13
χρόνια φυλακή ή η Ολλανδέζα που κατηγορείται για τη δολοφονία 14 ασθενών στη
Χάγη – στην Ελλάδα πρόσφατα διαβάσαμε για την περίπτωση ενός φρενοβλαβούς
νοσοκόμου, που ισχυρίζεται ότι σκότωνε ασθενείς τού νοσοκομείου της Μυτιλήνης
– εμφανίζονται κατά καιρούς. Γιατρούς-δολοφόνους, όμως; Είναι πιο σπάνιο. Θα
πρέπει να ανατρέξουμε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Χίτλερ! Γιατί σκότωνε,
λοιπόν, ο Σίπμαν; Είχε τραυματικές εμπειρίες. Αποφαίνονται μερικοί. Από τότε
που έβλεπε τον γιατρό να κάνει ένεση μορφίνης στη μητέρα του που πέθανε από
καρκίνο, όταν ο Σίπμαν ήταν 17 χρόνων. Τι, δηλαδή; Σκότωνε με ένεση αυτές τις
γυναίκες επειδή δεν ήταν η μητέρα του; Ή την σκότωνε και την ξανασκότωνε κάθε
φορά που έκανε ένεση σε θύμα του; Ή προσποιούταν ότι η μητέρα του ήταν
ζωντανή, επαναλαμβάνοντας το τελετουργικό της ένεσης που τού ‘χε μείνει στο
μυαλό απ’ το παρελθόν; Όλοι έχουμε τραυματικές εμπειρίες… δεν γίναμε
δολοφόνοι!.

Οι ιατροδικαστές-ψυχολόγοι που τον εξέτασαν διέγνωσαν εθισμό στον
θάνατο. Η Dame Janet Smith, δικαστής και επικεφαλής της έρευνας στην υπόθεση
Σίπμαν, στην αναφορά της μίλησε για άτομο «κυριαρχικό, με μονομανή χαρακτήρα,
που του άρεσε να ασκεί έλεγχο στα πάντα». Άλλοι ψυχίατροι διέκριναν σύνδρομο
ανωτερότητας και επιθετική συμπεριφορά. Ο Wensley Clarkson στο βιβλίο του «The
Good Doctor» (Ο καλός γιατρός) προσπαθεί να αποδώσει την ψυχοσύνθεση του
γιατρού: «Ο Σίπμαν λειτουργούσε σαν μάγος, που έδινε απαράδεκτες λύσεις σ’ ένα
πολύ λεπτό ζήτημα».

Αναμφίβολα η περίπτωση του Σίπμαν είναι ακραία. Πόσοι από εμάς, όμως, δεν
έχουν βρεθεί μπροστά σε γιατρούς υπερφίαλους, που κάνουν διαγνώσεις κι
αναλαμβάνουν εγχειρήσεις επειδή νομίζουν ότι είναι παντοδύναμο; Που υποφέρουν
από το «σύνδρομο της θεοποίησης»; Η διαφορά είναι ότι τα θύματά τους είναι
ζωντανά. Αναπνέουν. Άνθρωποι-φυτά. Μήπως, λοιπόν, είναι καιρός οι γιατροί να
παραδεχθούν τα όρια των δυνατοτήτων τους; Κι εμείς να πάψουμε να τους βλέπουμε
σαν θεούς;

Και κλοπή ναρκωτικών

Το γιατρείο του «Δρα Θανάτου». Εδώ, «φαρμάκωσε» τις 15 ασθενείς του (φόνοι για τους οποίους καταδικάστηκε), αλλά και άλλους… 200

Γεννήθηκε το 1946 και μεγάλωσε στις εργατικές πολυκατοικίες του Νότιγχαμ. Ο
πατέρας του φορτηγατζής και η μητέρα του νοικοκυρά, πάσχιζαν μόνο για το καλό
του παιδιού τους. Ο Σίπμαν ήταν καλός μαθητής. Όμως η μητέρα του δεν πρόλαβε
να δει τον γιο της να μπαίνει στην Ιατρική Σχολή, γιατί πέθανε από καρκίνο.

Στα 20 χρόνια του ο Σίπμαν συνάντησε στη στάση λεωφορείων τη γυναίκα που θα
παντρευόταν, μια 16χρονη απλοϊκή κοπέλα, που διακοσμούσε βιτρίνες. Το 1970 την
παντρεύτηκε 3 μήνες πριν από τη γέννηση του πρώτου παιδιού τους και το 1971
πήρε το δίπλωμά του. Δεν είχε και πολύ καιρό από τότε που άρχισε να εξασκεί το
επάγγελμα – στο Todmorden του Γιορκσάιρ – ως παθολόγος, όταν αποκαλύφθηκε ότι
πλαστογραφώντας τις συνταγές των ασθενών του έκλεβε ναρκωτικά για λογαριασμό
του. Στο δικαστήριο παραδέχθηκε όλες τις κατηγορίες, πλήρωσε 600 αγγλικές
λίρες πρόστιμο και πήρε μετάθεση για το Μάντσεστερ το 1977. Ο τοξικομανής
γιατρός δεν διαγράφηκε από τον Ιατρικό Σύλλογο.

Το 1974 σκότωσε το πρώτο του θύμα. Η έρευνα της αστυνομίας άρχισε τον Μάρτιο
1998 και ο Σίπμαν συνελήφθη τον Σεπτέμβριο 1998, διάστημα αρκετό για να
σκοτώσει άλλες 3 γυναίκες. Η δίκη του άρχισε τον Ιανουάριο 2000 και τελείωσε
με την καταδίκη του για τον φόνο 15 ασθενών σε ισόβια στις φυλακές Φράκλαντ,
στο Ντάραμ της Βόρειας Αγγλίας. Η έρευνα όμως που επακολούθησε αποκάλυψε ότι ο
Σίπμαν είχε σκοτώσει 215 άτομα. Το πρώτο μέρος (2.000 σελίδες) της έρευνας
δημοσιεύθηκε στις 19 Ιουλίου 2002. Το επόμενο στάδιο θα αρχίσει στις 7
Οκτωβρίου 2002.

INFO

http: //www.the-shipman-inquiry.org.uk/reports.asp

Wensley Clarkson, «The Good Doctor, Portait of a Serial Killer» (Ο καλός
γιατρός, πορτρέτο ενός κατά συρροήν δολοφόνου), Blake Publishing Ltd, Σελίδες
344, Τιμή: 16,99 στερλίνες (στο http: //www.amazon.co.uk).