Αφιέρωμα: 11.09 Ένας χρόνος μετά Ενισχύθηκε ο αυταρχισμός

Ένας πρώην πράκτορας της KGB, δύο απόβλητοι της διεθνούς κοινότητας με
πυρηνικά όπλα και μια χορεία αυταρχικών ηγεμόνων της Κεντρικής Ασίας έχουν
αναδειχθεί κερδισμένοι την επαύριον της 11ης Σεπτεμβρίου, ενώ το άστρο του
κάποτε πανίσχυρου βασιλικού οίκου της Σαουδικής Αραβίας έχει αρχίσει να δύει.

Οι αναλυτές λένε ότι ο πρόεδρος Πούτιν άδραξε την ευκαιρία να παράσχει μια
άνευ προηγουμένου βοήθεια σε επίπεδο πληροφοριών στον πόλεμο της Αμερικής κατά
της τρομοκρατίας, γεγονός που του επέτρεψε να αποκαταστήσει τη Ρωσία ως έναν
αξιόπιστο σύμμαχο, έστω και με επιφυλάξεις. Η στρατιωτική ηγεσία του Πακιστάν
αποτίναξε την ιδιότητα του παρία, συμμετέχοντας στο κυνηγητό του Οσάμα Μπιν
Λάντεν – η έλλειψη δημοκρατικών διαπιστευτηρίων του Πακιστάν θεωρήθηκε
λιγότερο σημαντική. Ο περιφερειακός αντίπαλος του Πακιστάν, η Ινδία, κέρδισε
και αυτή από τον αυξημένο αμερικανικό ρόλο στην περιοχή, κυρίως στη διένεξη
για το Κασμίρ, ενώ οι κάποτε δυσάρεστοι ηγέτες της Κεντρικής Ασίας
αναβαπτίστηκαν ως σύμμαχοι των Αμερικανών και προμαχώνες κατά του
μουσουλμανικού εξτρεμισμού. Αντίθετα, η Σαουδική Αραβία, που κάποτε ήταν
πρότυπο φιλοδυτικής αραβικής χώρας, βλέπει σήμερα τις μετοχές της να πέφτουν
κάθετα. Δεκαπέντε από τους 19 αεροπειρατές που έκαναν τις επιθέσεις της 11ης
Σεπτεμβρίου 2001 ήταν Σαουδάραβες.

Από τους κερδισμένους, ο πρόεδρος Πούτιν επεδίωξε συγκεκριμένα οικονομικά
οφέλη εκτός από τα πολιτικά, όπως πλήρη και ισότιμη συμμετοχή στη λέσχη των
οκτώ πλουσιότερων χωρών του κόσμου και μια νέα σχέση με το ΝΑΤΟ. Η πιο
συνεργάσιμη αμερικανική στάση έναντι της Ρωσίας σε σχέση με τα πετρελαϊκά
πλούτη της Κασπίας είναι ήδη εμφανής.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ απέσπασε επαίνους από την Αμερική για την
άνευ όρων υποστήριξη την οποία παρέσχε στον πρόεδρο Μπους, με κόστος
επικρίσεις που δέχθηκε στο εσωτερικό του Εργατικού κόμματος και της χώρας.
Πεσμένες, σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Τζον Μπόιλ, είναι και οι μετοχές του
ΝΑΤΟ, αν και δεν έχει βγει εκτός παιχνιδιού. Κάποτε αναπόσπαστο μέρος της
αμερικανικής ασφάλειας, σήμερα έχει παραμεριστεί ως πολύ δυσκίνητο – οι ΗΠΑ
προτιμούν να επιλέγουν οι ίδιοι τους συμμάχους τους.

Αν εξαιρέσουμε τη Ρωσία και τη Βρετανία, η συντηρητική ρεπουμπλικανική
κυβέρνηση της Αμερικής είναι βαθιά απογοητευμένη από τους συμμάχους που είχε
στην Ευρώπη την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.

Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι να βλέπει κανείς παραδοσιακούς εχθρούς να
βγαίνουν κερδισμένοι. Η Ινδία και το Πακιστάν, δύο χώρες μέλη του πυρηνικού
«κλαμπ», διαπιστώνουν ξαφνικά ότι έχουν γίνει περιζήτητες. Ο στρατηγός
Μουσάραφ, που μέχρι την 11η Σεπτεμβρίου 2001 πιεζόταν να αποκαταστήσει τη
δημοκρατία στο Πακιστάν, σήμερα είναι βασικός σύμμαχος στην αμερικανική δράση
στο γειτονικό Αφγανιστάν, ενώ αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις από την
αντιπολίτευση στο εσωτερικό της χώρας του. Την ίδια ώρα, η Ινδία βλέπει τις
αντιδράσεις για τις πυρηνικές δοκιμές της να ξεθυμαίνουν, καθώς η αμερικανική
προσοχή στρέφεται αλλού. Όσο για την Κίνα, έντονο είναι το αίσθημα του
«στρατηγικού πνιγμού», που οξύνεται από την προσέγγιση της Αμερικής με τη
Ρωσία, την οποία παραδοσιακά χρησιμοποιούσε το Πεκίνο ως αντίβαρο στην
αμερικανική επιρροή.