Η Ευρώπη μένει μόνη…

Είναι πράγματι η Ευρώπη «απομονωμένη» εδώ στο Γιοχάνεσμπουργκ; Η απάντηση
θα δοθεί τις επόμενες ημέρες αφού οι εργασίες της Παγκόσμιας Διάσκεψης για τη
Βιώσιμη Ανάπτυξη βρίσκονται σε εξέλιξη.

Γιοχάνεσμπουργκ, Νότια Αφρική. Ο Φρεντ Ο’Ριγκαν, πρόεδρος του Διεθνούς Ταμείου για την Προστασία των Ζώων (IFAW) κρατά μωρό αφρικάνικης αγριόγατας

Οι ενστάσεις και το «κλίμα» που κυριαρχεί όμως όταν κλείνουν οι πόρτες του
εντυπωσιακού Σάντον Σέντερ, δείχνουν μέχρι στιγμής πως οι ΗΠΑ και το γκρουπ
«77» – πρόκειται για τις φτωχές αναπτυσσόμενες χώρες του πλανήτη – έχουν πολύ
περισσότερα σημεία σύγκλισης απ’ ό,τι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ!

Το παράδοξο – εκ πρώτης όψεως – φαινόμενο είχε παρατηρηθεί από την τελευταία
προπαρασκευαστική Διάσκεψη που έγινε στο Μπαλί της Ινδονησίας στις αρχές
Ιουνίου. Από τότε οι λεγόμενες φτωχές χώρες έδειχναν να συμφωνούν με τη σκληρή
στάση των ΗΠΑ που δεν ήθελε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και δεσμεύσεις για
περιβαλλοντικά ζητήματα όπως π.χ. η μείωση των χημικών. Αντιθέτως, η Ε.Ε. μαζί
της και η Ελλάδα δίνουν έναν τόνο προωθημένων περιβαλλοντικά αποφάσεων, και
περισσότερη έμφαση σε ζητήματα καλής διακυβέρνησης.

«Θα δούμε στο τέλος τι θα γίνει, αφού όλα τα δύσκολα οδηγούνται μάλλον προς
“παζάρεμα” ακριβώς λίγο πριν από τη λήξη της Διάσκεψης», σημείωνε χθες, πάνω
από ένα φλιτζάνι καφέ, τεχνοκράτης της Κομισιόν, λίγο πριν εξαφανιστεί ξανά
στα άδυτα του Συνεδριακού Κέντρου.

Η διαπίστωση πως όλα οδηγούν σε ένα «χλωμό» τελικό Σχέδιο Εφαρμογής, προϊόν
κυρίως σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ των ομάδων για τα φλέγοντα ζητήματα του
περιβάλλοντος – κυρίως των ισχυρών του πλανήτη – φαίνεται να υπερισχύει μέχρι
στιγμής εδώ στο Γιοχάνεσμπουργκ.

«Ηγέτες, ξυπνήστε!». Μέλος του WWF διαμαρτύρεται έξω από τον χώρο της Διάσκεψης

Αυτό που οι τεχνοκράτες κυβερνητικών ομάδων αλλά και μέλη μη κυβερνητικών
οργανώσεων αποκαλούν «χλωμό» Σχέδιο Εφαρμογής, αναφέρεται στην ουσία των
αποφάσεων που καλούνται να λάβουν οι ηγέτες των κρατών-μελών του ΟΗΕ τις
επόμενες ημέρες για τα δέκα σημεία που ήρθαν εδώ να συζητήσουν. Αυτά είναι τα
εξής: φτώχεια, μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης, φυσικοί πόροι,
παγκοσμιοποίηση, υγεία, Αφρική, μικρές αναπτυσσόμενες νησιωτικές χώρες (που
κινδυνεύουν να καταποντιστούν στα νερά των Ωκεανών εξαιτίας της αύξησης της
θερμοκρασίας του νερού – φαινόμενο θερμοκηπίου), εμπόριο, χρηματοδότηση και
διακυβέρνηση. Το ποιο θα είναι το Σχέδιο Εφαρμογής αποτελεί για τα δέκα αυτά
κεφάλαια το αντικείμενο σκληρής διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών. Όπως έχει
διαφανεί πάντως μέχρι τώρα, η ατζέντα στα περισσότερα από τα δέκα αυτά
κεφάλαια παραμένει ανοιχτή, γεγονός που αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Η
υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Βάσω Παπανδρέου, επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας,
κράτησε χθες επιφυλακτική στάση ως προς τα αποτελέσματα της Διάσκεψης
τονίζοντας πως είναι ακόμα νωρίς για να προδικάσει κανείς πού θα υπάρξουν
συμφωνίες και πόσο προωθημένες θα είναι οι αποφάσεις.

«Εμείς συμπαρατασσόμαστε πλήρως με τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
εμμένουμε στη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων και τον καθορισμό χρονοδιαγραμμάτων»,
υπογράμμισε η κ. Παπανδρέου κατά τη χθεσινή κοινή συνέντευξη Τύπου μαζί με τον
αρμόδιο της Κομισιόν κ. Νίλσεν και τον Δανό υπουργό περιβάλλοντος κ. Σμιτ.

Ορισμένα από τα χρονοδιαγράμματα που ζητάει η Ευρωπαϊκή Ένωση να τεθούν είναι
η μείωση κατά 50% της φτώχειας στον πλανήτη έως το 2015, ενώ σε ό,τι αφορά την
ενέργεια, η παραγωγή ενέργειας κατά 15% μόνον από ανανεώσιμες πηγές έως το
2010.

«Το Κέντρο Τύπου; Στο “Γκούτσι” αριστερά…»

Με μια βροχή που κάνει τα γκρι κοστούμια των κυβερνητικών αποστολών να
φαίνονται ακόμα πιο απαισιόδοξα, άρχισε η χθεσινή ημέρα των εργασιών για το
μέλλον του πλανήτη – όπως αποκαλούν μερικοί με μια γερή δόση ειρωνείας, τη
Διάσκεψη στο Σάντον του Γιοχάνεσμπουργκ.

Το Σάντον μοιάζει με τη «νο μαν’ς λαντ» της Νότιας Αφρικής. Αν η Νότια Αφρική
χαρακτηρίζεται – ακόμα και σήμερα – από την ύπαρξη γκέτο, το Σάντον είναι το
«γκέτο» των πολυεθνικών, των καταπράσινων με γκαζόν γηπέδων κρίκετ, των
ακριβών ιδιωτικών σχολείων, και των εκθέσεων πολυτελών αυτοκινήτων όπως η
Τζάγκουαρ.

«Στρίψε αριστερά στο Γκούτσι και προχώρα ευθεία», μου είπε μια ευγενική κυρία
καθώς έψαχνα να βρω πού ήταν το Κέντρο Τύπου της Διάσκεψης στο οποίο έως χθες
είχαν παρουσιαστεί 3.400 δημοσιογράφοι. Η κυρία κυριολεκτούσε! Οι εργασίες της
Διάσκεψης, για την οποία πάλι έως χθες είχαν έλθει 8.150 μέλη κρατικών
αντιπροσωπειών, γίνονται μέσα σε ένα χαοτικό εμπορικό κέντρο.

Μεταξύ φτώχειας, καταστροφής φυσικών πόρων και εφιαλτικών αριθμών όπως τα 2
δισ. κάτοικοι του πλανήτη που δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό, άνδρες και
γυναίκες με τη γνώριμη υπηρεσιακή στολή (γκρι-μπλε κοστούμι και χαρτοφύλακας)
διασχίζουν τον διάδρομο με τα Γκούτσι και τα Τόμι Χίλφιγκερ.

Εικόνες από… Γιοχάνεσμπουργκ

1. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Ολόκληρη η γειτονιά του Σάντον έχει αποκλειστεί
από αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις. Σε κάθε τετράγωνο υπάρχουν φυλάκια
με οπλισμένους φρουρούς και σε κάθε διασταύρωση τροχονόμοι που ελέγχουν τη ροή
των αυτοκινήτων. Η εικόνα μοιάζει πολύ με αυτήν που θα έχει η Αθήνα το
καλοκαίρι του 2004, καθώς η λήψη αυστηρών μέτρων ασφαλείας επιβάλεται για την
αποφυγή δυσάρεστων επεισοδίων. Τα μέτρα ασφαλείας είναι αυξημένα και στα
ξενοδοχεία όπου μένουν οι κυβερνητικές και δημοσιογραφικές αποστολές. Στους
διαδρόμους του 2ου υπογείου όπου στεγάζεται το επίσης χαοτικό Κέντρο Τύπου,
κυκλοφορούσε χθες η είδηση ότι άγνωστος εισέβαλε σε ξενοδοχείο και χτύπησε μια
γυναίκα, μέλος της ελβετικής αποστολής.

2. ΧΡΩΜΑ ΑΦΡΙΚΗΣ. Κυριαρχεί στις στολές των γυναικών που βοηθούν τις
αποστολές στο Συνεδριακό Κέντρο του Σάντον: μαύρο φόντο με κεντημένα λουλούδια
και ένα παραδοσιακό μαντίλι στα μαλλιά. Μία πολύχρωμη πινελιά σ’ ένα μάλλον
γκρίζο περιβάλλον.

3. ΟΙ ΤΙΜΕΣ. Πήραν την… ανηφόρα εξαιτίας της Διάσκεψης! «Πήρα ταξί
και μου ζήτησαν για τη διαδρομή που ζήτησα 45 ραντ», μας έλεγε η Κλερ,
δημοσιογράφος από τη Μάλτα. «Από συναδέλφους Νοτιοαφρικανούς έμαθα ότι πριν
από το συνέδριο η εν λόγω ταρίφα ήταν 18 ραντ». Η παρουσία χιλιάδων συνέδρων
απ’ όλο τον κόσμο ανέβασε κατακόρυφα τις τιμές σε όλα σχεδόν τα προϊόντα,
ιδιαίτερα στα τουριστικά. «Αν θες να μην πληρώσεις σε τιμές διάσκεψης, πες ότι
είσαι τουρίστρια», ήταν η συμβουλή της Κλερ.

4. ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΤΟΥΑΛΕΤΑΣ. Είναι και αυτό στο κλίμα του συνεδρίου! Τυπωμένα
συνθήματα για την αξία του νερού υπάρχουν παντού, ακόμα και στο χαρτί
τουαλέτας, τόσο στους χώρους της Διάσκεψης όσο και στα διαπιστευμένα
ξενοδοχεία της πόλης.

5. «SUMMIT RESTAURANT EARTH: ΒΟΟΚ NOW». Η Διάσκεψη προκαλεί με πολλούς
τρόπους την εφευρετικότητα των τοπικών επιχειρηματιών. Μέχρι και εστιατόριο
για τη Βιωσιμότητα της Γης άνοιξε!