Συντόνιζε την «Επιχείρηση Κόνδωρ»

«Γιατί», ρωτούσε στις 14 Μαΐου 1980 Αμερικανός διπλωμάτης ένα μέλος της
στρατιωτικής χούντας της Αργεντινής, σε ένα μπαρ στο Μπουένος Άιρες, «αντί να
τους βασανίζετε και να τους εξαφανίζετε, δεν οδηγείτε αυτούς που συλλαμβάνετε
στα δικαστήρια;».

Ο συντονισμός. Ο δικτάτορας της Χιλής Αουγούστο Πινοσέτ με τον δικτάτορα της Αργεντινής Χόρχε Βιντέλα, το 1978. Τα αρχεία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δίνουν αποδείξεις για την «Επιχείρηση Κόνδωρ», που τελούσε υπό την αιγίδα του Χένρι Κίσινγκερ (αριστερά)

Η ξεκάθαρη και κυνική απάντηση του στρατιωτικού έκλεινε μέσα της όλη την
πονεμένη ιστορία των 30.000 «εξαφανισθέντων» στον βρώμικο πόλεμο της
Αργεντινής. «Οι λόγοι είναι δύο», είπε ο χουντικός στον Αμερικανό. «Πρώτον, οι
ένοπλες δυνάμεις δεν εμπιστεύονται τα δικαστήρια και δεν έχουν ιδέα πώς να
χειριστούν τα νομικά. Οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι (απαγωγή, βασανιστήρια και
εξαφάνιση) στον αγώνα μας κατά της τρομοκρατίας είναι πιο εύκολες. Δεύτερον,
δεν υπάρχει κανένα μέλος της χούντας που να έχει το θάρρος να αναλάβει
επισήμως την ευθύνη για την καταδίκη και την εκτέλεση ενός μοντονέρο (αντάρτη
της περονικής Αριστεράς)».

Αυτός ο διάλογος αναφέρεται σε ένα από τα 4.677 απόρρητα έγγραφα που το Στέιτ
Ντιπάρτμεντ αποχαρακτήρισε και απέστειλε στην αργεντινή κυβέρνηση ύστερα από
την υπόσχεση τής πρώην υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μαντλίν Ολμπράιτ, πριν από
δύο χρόνια, ότι θα έριχνε φως στα «σοβαρά λάθη» που διέπραξαν οι Αμερικανοί
στη Λατινική Αμερική. Στα έγγραφα, που καλύπτουν την περίοδο από το 1975 έως
το 1984, περιλαμβάνονται όλες οι αναφορές που έστειλε στην Ουάσιγκτον η
αμερικανική πρεσβεία του Μπουένος Άιρες για τον «βρώμικο πόλεμο» της
Αργεντινής. Τα έγγραφα επιβεβαιώνουν τουλάχιστον τρία αναμφισβήτητα πράγματα.

1. Η αμερικανική πρεσβεία – και συνεπώς και ο Λευκός Οίκος – γνώριζε τα
πάντα για τη στρατηγική φυσικής εξόντωσης των αντιπάλων τής χούντας από τις
πρώτες κιόλας εβδομάδες μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος της 24ης Μαρτίου
1976.

2. Υπάρχουν αποδείξεις για την «Επιχείρηση Κόνδωρ», το σχέδιο
συντονισμού των δικτατόρων της Λατινικής Αμερικής, που τελούσε υπό την αιγίδα
του Χένρι Κίσινγκερ. Συγκεκριμένα καταγράφεται η σύλληψη δύο ηγετικών στελεχών
των μοντονέρος στη Βραζιλία, του Χοράσιο Καμπίλια και της Σουζάνας Μπίνστοκ,
καθώς και η μεταγωγή τους στο μυστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπουένος
Άιρες Κάμπο ντι Μάγιο.

3. Επιβεβαιώνεται ότι ο στρατηγός Λεοπόλντο Γκαλτιέρι, που διαδέχθηκε
τον Βιντέλα, ήταν ο άμεσος αρχηγός του Τάγματος 601, το οποίο ευθύνεται για
τις περισσότερες απαγωγές στελεχών της αντιπολίτευσης.

Το «παιδομάζωμα»

Όμως, στα έγγραφα υπάρχουν πολύ περισσότερα πράγματα. Και οι οργανώσεις για τα
ανθρώπινα δικαιώματα – οι μητέρες της πλατείας του Μάη – ελπίζουν πως η
δημοσίευσή τους θα δώσει νέα ώθηση στις προσπάθειές τους να προσαχθούν σε δίκη
οι υπεύθυνοι της στρατιωτικής χούντας. Παρά τις χάρες που έδωσαν πρώτα ο
Αλφονσίν και ύστερα ο Μένεμ σε μέλη των ενόπλων δυνάμεων, εκκρεμούν ακόμη
πολλές δίκες. Πολλοί θεωρούν ότι το «παιδομάζωμα», τα παιδιά των
εξαφανισθέντων που κατέληγαν σε οικογένειες στρατιωτικών, δεν καλύπτεται από
τις χάρες. Άλλη μία δίωξη έχει ασκηθεί εις βάρος του στρατηγού Γκαλτιέρι, 76
ετών, για την απαγωγή, τον βασανισμό και τη θανάτωση είκοσι ανταρτών
μοντονέρος από το 1979 έως το 1980.