Δρόμοι

Ο Αμερικανός…

… πρόεδρος έκρινε πως η παρουσία του δεν είναι απαραίτητη στο
Γιοχάνεσμπουργκ. Η Διάσκεψη για τη Γη θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Αυγούστου
χωρίς τον Τζορτζ Μπους. Άλλωστε, μετά την απόρριψη του Πρωτοκόλλου του Κιότο
για το Κλίμα, δεν θα είχε τίποτα να πει. Όχι πως οι υπόλοιποι ηγέτες του
ανεπτυγμένου κόσμου έχουν να πουν κάτι. Θα ψηθούμε στην κόλαση ή θα πνιγούμε
στη χαβούζα που οι ίδιοι φτιάξαμε για τον εαυτό μας; Σε αυτό το ερώτημα κανείς
δεν έχει απάντηση.

Η υποβάθμιση…

… του φυσικού περιβάλλοντος ποτέ δεν ήταν τόσο απειλητική. Για ποιον και
γιατί; Για την αέναη συσσώρευση κεφαλαίου. Για να γίνει αυτή η συσσώρευση, το
κεφάλαιο δεν πρέπει να πληρώνει τους λογαριασμούς του – αυτό ήταν πάντα το
«βρώμικο μυστικό» του, όπως θα έλεγε και ο κοινωνιολόγος Ιμάνουελ Βαλερστάιν.
Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα μετατρέπει το περιβάλλον σε εμπόρευμα από το
οποίο προσπορίζεται κέρδη, χωρίς να αναλαμβάνει το κόστος για την αποκατάστασή
του.

Αν οι κυβερνήσεις…

… υποχρεώσουν τις επιχειρήσεις να αναλάβουν το κόστος, θα βρεθούν
αντιμέτωπες με τον περιορισμό των εσόδων τους. Αν βάλουν τους φορολογούμενους
πολίτες τους να πληρώσουν τα σπασμένα, θα βρεθούν μπροστά σε εξεγέρσεις. Αν
δεν κάνουν τίποτα, θα διαιωνιστεί η κατάσταση στην οποία ζούμε σήμερα. Τι
κάνουν λοιπόν; Μολονότι το μερίδιό τους στην παγκόσμια ρύπανση ξεπερνάει το
60%, οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θέλουν να υποχρεώσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να
«αναβάλουν» τη βιομηχανική ανάπτυξή τους, ώστε οι ανεπτυγμένες χώρες να μην
περιορίσουν τα κέρδη τους. Το αδιέξοδο δηλαδή προκύπτει από το ερώτημα: ποιος
θα πληρώσει το κόστος της ανάπτυξης; Αργά ή γρήγορα, όλοι μας.

Οι άνθρωποι…

… όποτε βρίσκονται μπροστά σε μια οικολογική καταστροφή, λένε: «Μέχρις εδώ,
αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί», μας θυμίζει ο Τζέρεμι Σίμπρουκ
στην «Γκάρντιαν», σαν να ήταν η φωνή της ένοχης συνείδησής μας. Κάθε φορά που
ακούμε πως χάθηκε κάποιο σπάνιο ζωικό είδος, κάθε φορά που μαθαίνουμε πως οι
βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες ήταν οι χειρότερες στην ιστορία, κάθε φορά που
οι στατιστικές δείχνουν πως ο καρκίνος φουντώνει, λέμε και ξαναλέμε: «Αυτή η
κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί». Μα ύστερα έρχονται οι λογαριασμοί, το
νοίκι, η πιστωτική κάρτα, το αυτοκίνητο, οι διακοπές. Διαπιστώνουμε έτσι για
άλλη μια φορά πόσο πολύ δεμένοι είμαστε με την ανάπτυξη της οικονομίας – τόσο,
που δεν μπορούμε ούτε να διανοηθούμε πως αυτή η κατάσταση θα μπορούσε ποτέ να
αλλάξει. Από αυτή την κατάσταση κερδίζουμε το ψωμί μας – και άλλοι το
παντεσπάνι μας. Αν αυτό γίνεται πικρό, είναι επειδή μάθαμε να ζούμε σε ένα
κόσμο όπου η επιβίωσή μας βρίσκεται σε συνεχή πόλεμο με τη ζωή.