Διαστάσεις Η αυταπάρνηση των Γερμανών

Το λέμε συχνά και για την Ελλάδα: ο καλός, ο ευγενικός λαός στη φουρτούνα
φαίνεται. Στις μεγάλες κρίσεις δείχνει τα βαθύτερα συναισθήματά του. Το ίδιο
λένε τώρα και στη Γερμανία. Μακάρι να ‘ναι έτσι.

Όλοι μαζί. Εθελοντές τοποθετούν σάκους με άμμο στο Μπίτερφελντ της Σαξονίας Ανχάλτ

Οι καταστροφές από τις πλημμύρες στην Κεντρική Ευρώπη είναι τεράστιες. Οι
οικονομικές ζημιές, πρωτοφανείς. Ο καγκελάριος Σρέντερ ισχυρίζεται ότι πολλές
πόλεις της Ανατολικής Γερμανίας γύρισαν στο μηδέν, δηλαδή δεκατρία χρόνια
πίσω, όταν έγινε η ενοποίηση. Εκείνος βέβαια έχει συμφέρον να φουσκώνει την
κατάσταση, ώστε να δείξει ότι επειδή κρατά εκείνος τα ηνία, η Γερμανία θα
ξανασηκωθεί γρήγορα στα πόδια της. Και ο Γιόαχιμ Φεστ όμως, ένας από τους πιο
γνωστούς ιστορικούς της Γερμανίας, συμφωνεί ότι αυτές οι καταστροφές είναι οι
μεγαλύτερες από το 1945. Και σπεύδει να επισημάνει τη θετική τους πλευρά: ότι
θα ενώσουν τους Γερμανούς και θα τους λυτρώσουν από την έμμονη ιδέα ότι είναι
ένας λαός αθεράπευτα εγωιστής.

Συνεκδότης της Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ και συγγραφέας της
καλύτερης ίσως βιογραφίας του Χίτλερ, ο 76χρονος Φεστ έχει ασχοληθεί και στο
παρελθόν με αυτό το ζήτημα: στο βιβλίο του «Πραξικόπημα», έγραφε για τον
στρατηγό φον Στάουφενμπεργκ και τη μικρή αλλά ηρωική ομάδα των Πρώσων
αξιωματικών του που αποπειράθηκαν το 1944 να δολοφονήσουν τον Χίτλερ στο όνομα
της ειρήνης. Η ίδια αυταπάρνηση χαρακτηρίζει σήμερα τη συμπεριφορά ολόκληρου
του γερμανικού λαού απέναντι στα θύματα των πλημμυρών. Αυτή η κοινωνία, λέει ο
Φεστ στη Ρεπούμπλικα, δεν έχει πολλούς συνεκτικούς δεσμούς. Μπροστά σε
μια τέτοια κρίση, όμως, ανακαλύπτει ότι βαθιά μέσα της κρύβει ειλικρινή
αισθήματα αλληλεγγύης. Το κύμα της συμπαράστασης προς τα θύματα των
καταστροφών θυμίζει την ευφορία που ακολούθησε την κατάρρευση του Τείχους.

Διπλό λοιπόν το όφελος από τις καταστροφές. Θα επιτρέψουν στους Γερμανούς να
αισθανθούν προς στιγμήν υπερήφανοι για τον εαυτό τους, προτού αρχίσουν και
πάλι να αυτομαστιγώνονται. Και θα βοηθήσουν τους Ανατολικογερμανούς να
αποτινάξουν το παραδοσιακό αίσθημα κατωτερότητας απέναντι στους πλούσιους
αδελφούς τους. Μαζί στις δύσκολες ημέρες, μαζί και στην ευημερία που θα
ακολουθήσει.

Μακάρι να έχει δίκιο ο διάσημος ιστορικός. Μακάρι οι Γερμανοί, μαζί με τις
ενοχές τους για τον ναζισμό, να ξεπεράσουν και την αλαζονεία τους, και να
συνειδητοποιήσουν ότι το μέλλον του κόσμου είναι ένα, κι ότι αν το πλοίο
βουλιάξει θα παρασύρει στον βυθό φτωχούς και πλούσιους, Βόρειους, Νότιους,
Ανατολικούς και Δυτικούς. Μακάρι να είναι αληθινή και η ιστορία των ηρωικών
επιβατών της πτήσης 93, που ανάγκασαν εκείνη τη μαύρη 11η Σεπτεμβρίου τους
αεροπειρατές να ρίξουν το αεροπλάνο σε μια ακατοίκητη περιοχή ώστε να πεθάνουν
μόνον αυτοί, και όχι εκατοντάδες ή χιλιάδες ακόμη συμπατριώτες τους. Τέτοιες
ιστορίες αγνού και άδολου ηρωισμού συνθέτουν μύθους που είναι αναγκαίοι για
την αυτοπεποίθηση ενός λαού. Το κακό είναι ότι πολύ συχνά η σκληρή
πραγματικότητα τους διαψεύδει.