Θεωρούν άνισo τo φορολογικό σύστημα

Άδικο χαρακτηρίζουν το φορολογικό σύστημα της χώρας οι έξι στους δέκα
φορολογουμένους. Πρόκειται για το 59% των φορολογουμένων που θεωρεί ότι το
καθεστώς στη φορολογία εισοδήματος αδικεί κάποιες ομάδες του πληθυσμού και
ευνοεί αντίστοιχα κάποιες άλλες.

Από αυτούς το 27,8% πιστεύει ότι αδικούνται οι μισθωτοί, το 22% οι
συνταξιούχοι, το 15,8% οι χαμηλόμισθοι, το 9,8% οι μικρομεσαίοι και το 7% οι
ελεύθεροι επαγγελματίες. Το 29% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ευνοούνται οι
επιχειρηματίες, το 13,6% οι ελεύθεροι επαγγελματίες, το 9,6% οι υψηλόμισθοι
και το 9,7% ο «επώνυμοι».

Το «χαρτοβασίλειο»

Αν και η δημοσκόπηση δείχνει βελτίωση της εικόνας που έχουν οι φορολογούμενοι
για τις συναλλαγές τους με την Εφορία κατά την υποβολή των δηλώσεων, εντούτοις
το μεγαλύτερο «αγκάθι» γι’ αυτούς εξακολουθεί να είναι η συγκέντρωση του
«χαρτοβασιλείου» των δικαιολογητικών. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 22,1% των
ερωτηθέντων θεωρεί ότι η συγκέντρωση των δικαιολογητικών είναι το δυσκολότερο
και πιο ενοχλητικό σημείο στη συμπλήρωση της δήλωσης.

Ένα άλλο 19,6% θεωρεί ότι το σημείο αυτό είναι η κατανόηση του τρόπου
συμπλήρωσης, ενώ το 19,8% ζητά να απλοποιηθούν τα φορολογικά έντυπα. Την ίδια
στιγμή μόνο οι μισοί σχεδόν φορολογούμενοι (το 56,7%) δηλώνουν ικανοποιημένοι
από την ταχύτητα εκκαθάρισης των δηλώσεων και αποστολής των εκκαθαριστικών
σημειωμάτων. Ένα ποσοστό γύρω στο 20,3% δηλώνει ούτε ικανοποίηση ούτε
δυσαρέσκεια για την ταχύτητα της εκκαθάρισης, ενώ το 20% απαντά ότι είναι
αρκετά ή πολύ δυσαρεστημένο.

Βαθμός ενημέρωσης

Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι μόνο το 53,4% δηλώνει πολύ ή καλά ενημερωμένο
για φορολογικά θέματα, ενώ οι έξι στους δέκα φορολογουμένους (το 63,4%)
σύμφωνα με τις απαντήσεις που έδωσαν συμπληρώνουν μόνοι τους τη φορολογική
δήλωση. Το υπόλοιπο 36,5%, που δεν είναι μικρό ποσοστό, καταφεύγει σε λογιστή
ή ζητά τη βοήθεια γνωστών και φίλων.

Ειδικότερα, το 21,2% αναθέτει τη συμπλήρωση της δήλωσης σε λογιστή επί
πληρωμή. Το υπόλοιπο 15,3% εμπιστεύεται φίλο ή συγγενή για τη διαδικασία αυτή.

Από όσους ανέθεσαν τη συμπλήρωση της δήλωσης σε άλλους οι μισοί (το 50,3%)
δηλώνουν ότι έχουν αδυναμία στην κατανόηση των οδηγιών.

Η δημοσκόπηση

Τα συμπεράσματα προκύπτουν από δημοσκόπηση που έκανε η εταιρεία δημοσκοπήσεων
METRON ANALYSIS για λογαριασμό του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών την
περίοδο της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων σε δείγμα 2.043 ατόμων σε Αθήνα,
Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Λάρισα, Βόλο και Ηράκλειο. Θέμα της έρευνας είναι ο βαθμός
ικανοποίησης των φορολογουμένων από συναλλαγές τους στις ΔΟΥ στο πλαίσιο της
υποβολής των φορολογικών δηλώσεων.

Από την έρευνα προκύπτει επίσης ότι το 60% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι τα
χρήματα που καταβάλλονται ως φόροι από τους φορολογουμένους στο κράτος δεν
αξιοποιούνται σωστά. Παράλληλα οι 4 στους 10 (το 43,1%) θεωρούν ότι το
φορολογικό σύστημα είναι το ίδιο συγκριτικά με το πρόσφατο παρελθόν (όσον
αφορά την κατανομή των φορολογικών βαρών), αν και το 25% κρίνει ότι έχει γίνει
πιο δίκαιο.

Αξιοποιούνται τα συμπεράσματα

Τα αποτελέσματα της έρευνας της Metron Analysis βρίσκονται στα χέρια του
υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κ. Ν. Χριστοδουλάκη, ο οποίος προτίθεται
να τα αξιοποιήσει στις αποφάσεις που θα ληφθούν τις επόμενες ημέρες για τη
φορολογική μεταρρύθμιση. Ο υπουργός θα επισκεφθεί τον Πρωθυπουργό, κατά πάσα
πιθανότητα αύριο, και θα τον ενημερώσει για τις αλλαγές στη φορολογία
εισοδήματος και την ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης. Στο πακέτο των
αλλαγών αυτών θα περιλαμβάνονται και μέτρα απλοποίησης του φορολογικού
συστήματος, όπως η κατάργηση της υποχρέωσης υποβολής δήλωσης για μεγάλο αριθμό
μισθωτών και συνταξιούχων. Στη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό θα ληφθούν και οι
τελικές αποφάσεις για το ύψος του νέου αφορολόγητου ποσού εισοδήματος, για τις
αφορολόγητες δαπάνες που θα καταργηθούν, για την αύξηση των εκπτώσεων φόρου
για τα παιδιά και για την καθιέρωση υψηλού αφορολόγητου ορίου εισοδήματος για
τις πολύτεκνες οικογένειες. Επίσης, για τα τεκμήρια και για ποιους
φορολογουμένους (μισθωτούς και συνταξιούχους) θα καταργηθεί η υποχρέωση
υποβολής φορολογικής δήλωσης. Όσον αφορά το θέμα του νέου αφορολόγητου ποσού,
μέχρι στιγμής το επικρατέστερο σενάριο είναι να αυξηθεί για τα εισοδήματα που
θα αποκτηθούν το 2003 στα 10.000 ευρώ (3.500.000 δρχ.), από 8.400 ευρώ
(2.870.000 δρχ.) φέτος.

Ικανοποιημένοι πολλοί φορολογούμενοι

Τα αποτελέσματα της έρευνας καταγράφουν και θετικές εντυπώσεις των
φορολογουμένων σε ό,τι αφορά τις συναλλαγές τους με την Εφορία. Μάλιστα σε
αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με την έρευνα, οι φορολογούμενοι δηλώνουν ότι
έχει βελτιωθεί η κατάσταση σε σχέση με το παρελθόν σε αρκετούς τομείς των
συναλλαγών τους, συμπεριλαμβανομένων της συμπλήρωσης και υποβολής της
φορολογικής δήλωσης. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η έρευνα έγινε τις ημέρες της
υποβολής των δηλώσεων (Μάρτιο – Μάιο 2002) σε φορολογουμένους που πήγαν οι
ίδιοι στην Εφορία να υποβάλουν τη δήλωσή τους. Άρα δεν περιλαμβάνονται όσοι
έστειλαν τις δηλώσεις τους με άλλα μέσα (ταχυδρομικά κ.ά.). Έτσι από την
έρευνα προκύπτει ότι:

* Το 86,3% των φορολογουμένων θεωρεί ότι η αποστολή των εντύπων για τη
συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης φέτος ήταν έγκαιρη. Μάλιστα, το 75,3%
απαντά ότι η αποστολή των εντύπων έγινε ένα μήνα και περισσότερο πριν από τη
λήξη της προθεσμίας υποβολής της δήλωσης. Όμως το 13,3% των ερωτηθέντων δήλωσε
ότι παρέλαβε το έντυπο αφ’ ότου είχε λήξει η προθεσμία.

* Το 80% των ερωτηθέντων δηλώνει πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο από τη
διαδικασία συμπλήρωσης της φορολογικής δήλωσης. Αρκετά ή πολύ δυσαρεστημένο
είναι το 5,6%.

* Οι δύο στους τρεις φορολογουμένους που ρωτήθηκαν (το 64,8%) δήλωσαν
ικανοποιημένοι από την επικοινωνία που είχαν με τις ΔΟΥ κατά την περίοδο της
υποβολής των δηλώσεων. Ωστόσο, ένα ποσοστό 15% από το σύνολο των ερωτηθέντων
εμφανίζεται αρκετά ή πολύ δυσαρεστημένο.

* Το 89,5% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι είναι πολύ η αρκετά
ικανοποποιημένο από τη διαδικασία κατάθεσης της φορολογικής δήλωσης. Μάλιστα,
το 88,1% εμφανίζεται να είναι ικανοποιημένο από τον χρόνο αναμονής στην Εφορία
για την υποβολή της δήλωσης και το 88,5% από τη συμπεριφορά των υπαλλήλων.

* Ο ένας στους δέκα φορολογουμένους (το 10%) έχει επισκεφθεί τον
ιστοχώρο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου
Οικονομικών. Πάντως, το 86,2% γνωρίζει ότι υπάρχει η δυνατότητα υποβολής της
δήλωσης μέσω του Διαδικτύου. Οι δύο στους τρεις (66,1%) απ’ όσους
επισκέπτονται τις ηλεκτρονικές σελίδες της Γ. Γ. Πληροφοριακών Συστημάτων
αξιολογούν ως πολύ καλή ή αρκετά καλή την πληροφόρηση που έχουν μέσω του
Διαδικτύου για φορολογικά θέματα. Οι υπόλοιποι όμως (34%) έχουν αντίθετη γνώμη
(όχι και τόσο καλή ή καθόλου καλή).

* Το 35,9% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν υπέβαλε τη δήλωσή του
ηλεκτρονικά γιατί δεν έχει ηλεκτρονικό υπολογιστή, το 25,1% γιατί αισθάνεται
ότι δεν είναι ασφαλής διαδικασία, το 16,9% γιατί δεν γνωρίζει να χειρίζεται
Ίντερνετ και το 9,6% γιατί προσπάθησε αλλά δεν τα κατάφερε. Πάντως όσον αφορά
το μέλλον, το 50% των ερωτηθέντων εμφανίζεται πρόθυμο να υποβάλλει τη δήλωσή
του μέσω του Διαδικτύου εφόσον υπάρξουν τα ανάλογα κίνητρα. Το 46,9% είναι
πρόθυμο να κάνει το ίδιο ακόμη και χωρίς κίνητρα.