Διαστάσεις Οι ιδέες του Μεγάλου Τουρκμενμπασί

Σαπαρμουράτ Νιγιάζωφ. Μη σας ξεγελά το μαλλί του, είναι βαμμένο

Πολλά μπορεί κανείς να καταλογίσει στον Σαπαρμουράτ Νιγιάζωφ: ότι είναι
αυταρχικός, ότι κυβερνά με δικτατορικό τρόπο, ότι είναι επηρμένος. Ότι έχει
καταργήσει την αντιπολίτευση, ότι δεν ανέχεται την ελευθερία του Τύπου, ότι
έχει οδηγήσει τα 5 εκατομμύρια των συμπατριωτών του να ζουν σε συνθήκες
ακραίας φτώχειας. Ότι έχει αναγκάσει όλες τις κυβερνητικές υπηρεσίες να
συζητούν για μία ώρα την εβδομάδα ένα από τα λογοτεχνικά του πονήματα, το
Rukhnama. Ότι είναι εν πάση περιπτώσει ένας σύγχρονος τύραννος με τα όλα του.
Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί όμως ότι ο πρόεδρος του Τουρκμενιστάν έχει ιδέες.
Και μια πολύ πλούσια φαντασία. Αν με το χιούμορ μπορούσε κανείς να χορτάσει,
αυτή η πρώην σοβιετική δημοκρατία θα ήταν μια πλούσια κι ευτυχισμένη χώρα.

Πριν από καμιά δεκαριά μέρες, ο «Μέγας Τουρκμενμπασί» (Οδηγός του τουρκμενικού
λαού, δηλαδή, όπως του αρέσει να αποκαλείται) άρχισε μια εκστρατεία για τη
ριζική αναμόρφωση της πεζής πραγματικότητας. Ξεκίνησε όπως κάθε δικτάτορας που
σέβεται τον εαυτό του: αυτοανακηρύχθηκε ισόβιος πρόεδρος, ιδιότητα που θα
προστεθεί σ’ εκείνες του πρωθυπουργού, του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων και
του προέδρου του μοναδικού κόμματος της χώρας. Στη συνέχεια μετονόμασε όλους
τους μήνες του χρόνου. Ο Ιανουάριος θα λέγεται εφεξής (καλά το μαντέψατε)
Τουρκμενμπασί. Ο Απρίλιος βαφτίστηκε Γκουρμπανσολτάν (από το όνομα της
μακαρίτισσας της μάνας του). Μέσα στη σύγχυση, ο πρόεδρος άλλαξε και τα
ονόματα των ημερών της εβδομάδας. Δεν μάθαμε πώς θα λέγονται στο εξής, σίγουρα
όμως θα φέρουν τα ονόματα των παιδιών του, των αδελφών του και των λοιπών
συγγενών.

Η πιο πρωτότυπη απόφαση του Νιγιάζωφ, όμως, ήταν η κήρυξη της αιώνιας
νεότητας. Σύμφωνα με διάταγμα που εξέδωσε αυτή την εβδομάδα, η παιδική ηλικία
τελειώνει στα 12, η εφηβεία παρατείνεται μέχρι τα 25, ενώ τα γηρατειά αρχίζουν
μετά τα 85. Για την ακρίβεια, η ζωή του ανθρώπου χωρίζεται σε δωδεκαετείς
κύκλους. Οι Τουρκμένοι μεταξύ 25 και 37 ετών εξακολουθούν να θεωρούνται
«νέοι», ενώ από τα 38 ως τα 50 χαρακτηρίζονται «ώριμοι». Τότε αρχίζει η εποχή
του «προφήτη», για να ακολουθήσει η σημαντικότερη φάση απ’ όλες, ο κύκλος της
«έμπνευσης». Αυτόν διανύει – φυσικά – ο πρόεδρος. Για να πείσει μάλιστα τους
δύστυχους τους συμπατριώτες του ότι δεν έχει γεράσει – παρόλο που έχει πατήσει
πια τα 62, και έχει υπερβεί κατά 2 χρόνια το προσδόκιμο ζωής της χώρας – έβαψε
πρόσφατα τα μαλλιά του μαύρα.

Δεν προνόησε όμως να αλλάξει τη φωτογραφία, του που δεσπόζει σε κάθε δημόσιο
κτίριο. Κι έτσι έχει προκαλέσει σύγχυση. Ουδείς λόγος ανησυχίας: με ένα νέο
διάταγμα θα τη διαλύσει.