Η… ανατομία των βομβιστικών επιθέσεων

Με τη βομβιστική δραστηριότητα της 17Ν ασχολείται το πέμπτο κεφάλαιο της
έκθεσης ΕΛ.ΑΣ. – Σκότλαντ Γιαρντ, τα σημαντικότερα τμήματα του οποίου
παρουσιάζουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ». Μια βομβιστική ενέργεια στον Πειραιά στις 29
Ιουνίου 2002 επρόκειτο να αποδειχθεί η αχίλλειος πτέρνα της οργάνωσης.

5. ΒΟΜΒΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ

5.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

5.2 Αυτό το τμήμα της έκθεσης αναφέρεται σε βομβιστικές ενέργειες της 17Ν.
Στις 26 Νοεμβρίου 1985, η 17Ν ανέλαβε την ευθύνη για την πρώτη από μια σειρά
63 βομβιστικών επιθέσεων, με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς.

Υπολείμματα ή ίχνη των εκρηκτικών έχουν βρεθεί σε 9 μόνο από τις επιθέσεις
αυτές. Η εξέταση των υπολειμμάτων ήταν ατελέσφορη ως προς τον τύπο των
εκρηκτικών που χρησιμοποιεί η 17Ν για τις βομβιστικές της επιθέσεις.

5.3. Η ενεργοποίηση των μηχανισμών εμπίπτει στις παρακάτω κατηγορίες:

– με καλώδιο ενεργοποίησης

– με τηλεχειρισμό

– με χρονοδιακόπτη.

5.4. Οι μέθοδοι τοποθέτησης περιλαμβάνουν:

– καμουφλάρισμα της βόμβας κάτω από αυτοκίνητο (UCBT)

– παγιδευμένα αυτοκίνητα (VBIED)

– αυτοσχέδιοι μηχανισμοί που τοποθετούνται με τα χέρια (IED).

5.5. Οι ακόλουθες παράγραφοι περιέχουν έναν λεπτομερή απολογισμό της
χρήσης των αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών.

– Στις 26 Νοεμβρίου 1985, στην οδό Ανδρέου Δημητρίου ένα παγιδευμένο
αυτοκίνητο εξερράγη με καλώδιο ενεργοποίησης την ώρα που περνούσε από το
σημείο ένα λεωφορείο των ΜΑΤ. Ένας αστυνομικός σκοτώθηκε και 14
τραυματίστηκαν.

– Στις 5 Οκτωβρίου 1986 τέσσερις βόμβες εξερράγησαν στην Εφορία της Λεωφόρου
Αγίου Δημητρίου 298, στα γραφεία του υπουργείου Μεταφορών, οδός Χανίων 27,
Άγιος Δημήτριος, στην Εφορία της οδού Συγγρού 48 στο Μαρούσι και στην Εφορία
της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου 1-3, στη Νέα Ιωνία. Δεν προκλήθηκαν
τραυματισμοί.

– Στις 10 Αυγούστου 1987, εξερράγη με τηλεχειρισμό ένα παγιδευμένο αυτοκίνητο
που βρισκόταν σταθμευμένο στην οδό Ακτής 2 στη Βούλα, την ώρα που περνούσε ένα
λεωφορείο του αμερικανικού στρατού. Από την έκρηξη τραυματίστηκαν 11 άνθρωποι.

– Τη νύχτα της 21ης προς την 22η Ιανουαρίου 1988, ο Τζώρτζ Κάρος, αξιωματικός
του αμερικανικού Σώματος Δίωξης Ναρκωτικών (DEA) έγινε στόχος μιας
αποτυχημένης απόπειρας δολοφονίας. Ένα παγιδευμένο όχημα, με 4 κιλά ισχυρής
εκρηκτικής ύλης ήταν σταθμευμένο στην οδό Ελευθερίου Βενιζέλου στη Φιλοθέη.
Δεν εξερράγη καθώς οι λάμπες που είχαν χρησιμοποιηθεί για την ενεργοποίηση δεν
παρήγαγαν αρκετή θερμότητα, η οποία θα ενεργοποιούσε το κύριο φορτίο
εκρηκτικών.

– Στις 23 Μαΐου 1988, τέσσερις εκρηκτικοί μηχανισμοί τοποθετήθηκαν κάτω από το
όχημα που χρησιμοποιούσαν Τούρκοι διπλωμάτες. Δύο από τις βόμβες αυτές
εξερράγησαν, οι άλλες δύο εντοπίστηκαν και απενεργοποιήθηκαν.

Δολοφονία Νορντίν

– Στις 28 Ιουνίου 1988, ο αξιωματικός του αμερικανικού ναυτικού Γουίλιαμ
Νορντίν δολοφονήθηκε. Την ώρα που περνούσε με το αυτοκίνητό του από τον αριθμό
82 της οδού Δηλιγιάννη στο Κεφαλάρι, ένα παγιδευμένο όχημα μεγάλου μεγέθους
εξερράγη με τηλεχειρισμό. Η κατεύθυνση του ωστικού κύματος είχε ρυθμιστεί με
σακιά τσιμέντου τα οποία είχαν τοποθετηθεί στο σασί του οχήματος. Το
θωρακισμένο αυτοκίνητο του Νορντίν πετάχτηκε στον αέρα και στην άλλη πλευρά
του δρόμου. Το θύμα βρέθηκε έξω από το αυτοκίνητο.

– Στις 22 Φεβρουαρίου 1989 τρεις μικρές αυτοσχέδιες βόμβες εξερράγησαν σε
εγκαταλελειμμένα κτίρια, σε κατοικημένες περιοχές της Αθήνας. Θεωρήθηκε ότι
ήταν μέρος διαμαρτυρίας. Οι βόμβες ήταν κατασκευασμένες με καλώδια και
ωρολογιακούς μηχανισμούς.

– Στις 8 Μαΐου 1989 πραγματοποιήθηκε απόπειρα δολοφονίας εναντίον του Γιώργου
Πέτσου, τότε υπουργού Δημόσιας Τάξης. Εκρηκτικός μηχανισμός είχε τοποθετηθεί
κάτω από αυτοκίνητο και ενεργοποιήθηκε με τηλεχειρισμό. Ο στόχος και δύο ακόμη
άτομα περνούσαν εκείνη την ώρα από την οδό Σταδίου στο Ψυχικό τραυματίστηκαν.
Θεωρήθηκε ότι ο μηχανισμός ενεργοποιήθηκε πρόωρα.

– Στις 15 Μαΐου 1990, σειρά βομβιστικών επιθέσεων πραγματοποιήθηκαν στην
περιοχή της Εκάλης. Χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός εκρηκτικών και εμπρηστικών
μηχανισμών – η πλειοψηφία των εμπρησμών έγινε σε άδεια κομμάτια γης.

– Στις 25 Ιανουαρίου 1991, σημειώθηκαν τέσσερις βομβιστικές επιθέσεις στην
περιοχή της Αθήνας. Μια από τις αυτοσχέδιες βόμβες είχε τοποθετηθεί έξω από τα
γραφεία του στρατιωτικού ακολούθου της γαλλικής πρεσβείας, στην οδό Μελετίου
Βιγά 17, στο Μετς. Οι άλλες βόμβες είχαν στόχο τις παρακάτω ξένες τράπεζες:
δύο υποκαταστήματα της Citibank (Κ. Βάρναλη, στο Χαλάνδρι και Αγίου Ιωάννου
22, στην Αγία Παρασκευή) και την τράπεζα Barklays (Δήμητρος 16, Μαρούσι).

Δολοφονία Στιούαρτ

– Στις 12 Μαρτίου 1991, ο υπαξιωματικός της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας
Ρόναλντ Στιούαρτ δολοφονήθηκε, όταν ένα αυτοκίνητο εξερράγη την ώρα που
επέστρεφε στο σπίτι του. Θεωρήθηκε ότι ο μηχανισμός ενεργοποιήθηκε με
τηλεχειρισμό.

– Στις 12 Μαρτίου 1991 πέντε εκρηκτικοί μηχανισμοί της 17Ν τοποθετήθηκαν κάτω
από άδεια τουριστικά λεωφορεία. Ήταν προφανώς προς υποστήριξη των εργαζομένων
στις μεταφορές, που απεργούσαν. Οι πέντε μηχανισμοί εξερράγησαν σε διάστημα 10
λεπτών. Όλα τα οχήματα ήταν σταθμευμένα στο Γαλάτσι.

– Στις 26 Απριλίου 1991 εκρηκτικός μηχανισμός τοποθετήθηκε σε αγκυροβολημένο
ρυμουλκό, του οποίου οι ιδιοκτήτες είχαν «σπάσει» την απεργία ναυτεργατών. Από
την έκρηξη το σκάφος βυθίστηκε, δεν προκλήθηκαν τραυματισμοί.

Κατά Μπουλούκμπασι

– Στις 16 Ιουλίου 1991, ο Τούρκος διπλωμάτης Ντενίζ Μπουλούκμπασι, που
εκτελούσε τότε καθήκοντα πρέσβη, συνοδευόμενος από έναν ακόμη διπλωμάτη
βρίσκονταν καθ’ οδόν για τη δουλειά τους. Ένα παγιδευμένο όχημα, με περίπου 40
κιλά ΤΝΤ (και σακιά τσιμέντου για να ρυθμίζεται η κατεύθυνση του ωστικού
κύματος), εξερράγη με τηλεχειρισμό, στην οδό Πασχαλιάς 32 στο Παλαιό Ψυχικό.
Το όχημα στο οποίο επέβαιναν οι δύο διπλωμάτες ήταν θωρακισμένο, γι’ αυτό και
τραυματίστηκαν ελαφρά.

– Στις 3 Οκτωβρίου 1996 μηχανισμός εξερράγη κάτω από το αυτοκίνητο αξιωματικού
του ελληνικού στρατού. Δεν τραυματίστηκε κανείς. Η επίθεση έγινε στην Κυψέλη.
Δεν υπήρξε προκήρυξη για την ανάληψη της ευθύνης. Η ενέργεια είχε
χαρακτηριστικά των ενεργειών της 17Ν.

– Στις 19 Δεκεμβρίου 1996 αυτοσχέδια βόμβα εξερράγη στο υποκατάστημα της
Citibank της οδού Κ. Βάρναλη, στο Χαλάνδρι. Δεν υπήρξε προκήρυξη σχετικά με
αυτή την επίθεση, αλλά η ενέργεια είχε χαρακτηριστικά της μεθοδολογίας που
χρησιμοποιεί η 17Ν.

– Στις 3 Φεβρουαρίου 1998, δυο μικρές αυτοσχέδιες βόμβες εξερράγησαν στα
εστιατόρια Μακ Ντόναλντς στο Χαλάνδρι και το Μαρούσι. Προκλήθηκαν μερικές
ζημιές στα κτίρια.

Σε αμερικανικές εταιρείες

– Στις 19 Φεβρουαρίου 1998 τρεις βόμβες εξερράγησαν στις παρακάτω αμερικανικές
εταιρείες αυτοκινήτων: Ντιτρόιτ Μότορς (Μαρούσι), Κράισλερ (Νέο Ψυχικό), Όπελ
(Χολαργός).

– Στις 22 Ιουνίου 1998, βόμβα εξερράγη στην Alpha Τράπεζα, Αχαρνών 366,
προκαλώντας μικρές υλικές ζημιές. Την ευθύνη ανέλαβε η οργάνωση «Μάης ’98»,
αλλά η μεθοδολογία μοιάζει με της 17Ν.

– Στις 3 Απριλίου 1999, βόμβα εξερράγη στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ, στη Λεωφόρο
Γαλατσίου 52.

– Στις 7 Μαΐου 1999, βόμβα εξερράγη στην κατοικία του Ολλανδού πρέσβη, στην
οδό Λικίου 8. Δεν σημειώθηκαν τραυματισμοί. Την ευθύνη ανέλαβε η οργάνωση «1η
Μάη».

Στο… μικροσκόπιο το καπέλο το τουίντ, κράνη και ρολόγια

5.6. Η ανάλυση των παραπάνω φέρνει στο φως τις ακόλουθες δυνατότητες νέου
τρόπου ερευνών:

26/11/85 – επίθεση σε λεωφορείο των ΜΑΤ

Δράση: αναλυτική έρευνα και επανεξέταση, με χρήση των τελευταίων τεχνικών, του
καπέλου τουίντ που βρέθηκε στον τόπο της επίθεσης (για αναγνώριση των σημείων
από όπου αγοράστηκε, ανίχνευση στοιχείων DNA ή άλλων αποτυπωμάτων).

Δράση: επανεξέταση της πινακίδας κυκλοφορίας ΥΤ2726 για δακτυλικά αποτυπώματα,
ή ίχνη από εργαλεία.

Δράση: αναλυτική έρευνα στα υπολείμματα του εκρηκτικού μηχανισμού για
ανίχνευση στοιχείων του κατασκευαστή ή του σημείου από όπου αγοράστηκαν.
Επανεξέταση και της μονωτικής ταινίας προκειμένου να εντοπιστούν ίνες,
αποτυπώματα ή ίχνη από εργαλεία.

24/4/87 – επίθεση σε λεωφορείο του αμερικανικού στρατού

Δράση (μεταξύ άλλων): εξέταση με χρήση νέων τεχνικών στις δύο φόρμες εργασίας
που βρέθηκαν (ανίχνευση του σημείου αγοράς, ίχνη DNA, αποτυπώματα).

18/8/87

Δράση (μεταξύ άλλων): εξέταση στα δύο κράνη που παραδόθηκαν στην Αστυνομία από
πολίτες που τα βρήκαν στο σημείο της επίθεσης. Εξέταση των 4 τριχών που
βρέθηκαν στα κράνη για αναγνώριση DNA.

21-22/1/88 – απόπειρα δολοφονίας Τζορτζ Κάρος

Δράση: εξέταση του αυτοσχέδιου μηχανισμού που βρέθηκε στο σημείο και
απενεργοποιήθηκε.

Δράση: διερεύνηση της σημασίας που έχει η ανάμειξη της νιτρικής αμμωνίας με
πριονίδι καθώς και των περιπτώσεων όπου είχε ξαναχρησιμοποιηθεί το πριονίδι.

23/5/88 – επίθεση κατά τουρκικών διπλωματικών οχημάτων

Δράση: εξέταση της πλαστικής σακούλας που βρέθηκε και της προέλευσής της
(έφερε το όνομα αλυσίδας σούπερ μάρκετ), σύνδεση με γνωστούς υπόπτους (π.χ.,
ζούσε ή εργαζόταν κάποιος από αυτούς κοντά σε αυτά τα σούπερ μάρκετ;).

Δράση: εξέταση του ρολογιού χειρός που βρέθηκε (Πρατίνου 34, Παγκράτι),
ανίχνευση σημείου αγοράς, αποτυπώματα κ.λπ.

28/6/88 – δολοφονία Γουίλιαμ Νορντίν

Δράση: εξέταση του συμβάντος και σύγκριση με την επίθεση κατά Μπουλούκμπασι
και με τα οχήματα που βρέθηκαν (2 και 3 Ιουλίου ’91). Σε αυτές τις περιπτώσεις
κοινό σημείο ήταν τα σακιά τσιμέντου.

12/3/91 – δολοφονία Ρόναλντ Στιούαρτ

Στο σημείο της επίθεσης δεν βρέθηκε κάτι σημαντικό. Αργότερα εντοπίστηκε ένα
λευκό φορτηγάκι μάρκας Μιτσουμπίσι που αρχικά δεν συνδέθηκε με την επίθεση.
Περιείχε πλαστικό κουβά και απόδειξη από (κατάστημα) Arco.

Δράση: εξέταση των κομματιών κολλητικής ταινίας (σελοτέιπ και διπλής όψεως)
καθώς και των αντικειμένων (από το φορτηγάκι) που βρέθηκαν για ίχνη DNA,
αποτυπώματα κ.ά.

Δράση: διερεύνηση της απόδειξης. Για ποια αγορά δόθηκε, από πού και πότε.

Μάρτυρες αναγνώρισαν έναν ύποπτο με το όνομα «Λευτέρης».

Δράση: πλήρης έρευνα για τον ύποπτο αυτό – προφίλ

16/7/91 – απόπειρα δολοφονίας Ντενίζ Μπουλούκμπασι

Την ώρα της επίθεσης, συνελήφθησαν 4 κλέφτες αυτοκινήτων. Τα μόνα στοιχεία που
κατέγραψε η Αντιτρομοκρατική ήταν τρία μικρά ονόματα: Φώτης, Διονύσης και
Αλέξανδρος. Δεν συνδέθηκαν με την επίθεση ή με τη 17Ν.

Δράση: πλήρης έρευνα σε σχέση με τους 4 κλέφτες αυτοκινήτων, διερεύνηση
πιθανής σύνδεσής τους (ή κάποιων από το περιβάλλον τους) με το σημείο της
επίθεσης, το φορτηγάκι Τογιότα που χρησιμοποιήθηκε, τη 17Ν.

Δράση: διερεύνηση της επίθεσης, αντιπαραβολή με την επίθεση κατά του Νορντίν.

Συμπεράσματα

Πολλοί από τους φακέλους της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας αναφέρουν την εύρεση
μικρών τμημάτων από τους αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς που
χρησιμοποιήθηκαν από τη 17Ν. Οι αναλυτές, όμως, δεν βρήκαν καμιά βάση
δεδομένων με αυτά τα στοιχεία που θα έδινε τη δυνατότητα αντιπαραβολής τους.
Επιπλέον, η ανάλυση των εκρηκτικών μηχανισμών της 17Ν απέδειξε ότι δεν υπήρχε
μεγάλη διαφοροποίηση στις μεθόδους κατασκευής, στα εξαρτήματα που
χρησιμοποιήθηκαν και στον τύπο της εκρηκτικής ύλης. Υπήρχαν επίσης κοινά
σημεία και στους στόχους που είχαν επιλεγεί.

5.10. Συνιστάται η οργάνωση Ελληνικού Κέντρου Πληροφοριών για Βόμβες
(από την Αστυνομία), κατά τον τρόπο που λειτουργεί Κέντρο Πληροφοριών για
Βόμβες στη Σκότλαντ Γιαρντ, προκειμένου να παρέχει τις ακόλουθες υπηρεσίες:

– Βάση δεδομένων για όλους τους αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς που έχουν
χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα, ώστε να είναι δυνατή η διασταύρωση στοιχείων με
βάσεις δεδομένων σε άλλες χώρες για την ανίχνευση ομοιοτήτων.

– Εντοπισμός του αριθμού των ατόμων που κατασκεύασαν μια βόμβα από τη μοναδική
«υπογραφή» που αφήνει ο καθένας στην κατασκευή του μηχανισμού.

– Εύχρηστη βάση δεδομένων για τα διάφορα μέρη των μηχανισμών.

– Συνδρομή στην αναγνώριση των σημείων πώλησης (χονδρικής και λιανικής) των
εξαρτημάτων.

– Συνδρομή στην αναγνώριση και τον εντοπισμό των εκρηκτικών που
χρησιμοποιούνται στις αυτοσχέδιες βόμβες.

– Συνδρομή στην αναγνώριση του τύπου υλικών για τα οποία θα πρέπει να ψάχνει η
Αστυνομία όταν ερευνά σπίτια ή οχήματα υπόπτων.