Χωρίς… παραξενιές το φετινό καλοκαίρι

Δροσερός αλλά και βροχερός ήταν ο φετινός Ιούλιος. Κύριο χαρακτηριστικό
του, σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, η μεγάλη ποσότητα βροχής που έπεσε αυτό
τον μήνα. Το θερμόμετρο δεν ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου, αντίθετα έδειξε
κατά μέσο όρο χαμηλότερες τιμές απ’ ό,τι τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Ούτε ξηρό ούτε άνυδρο. Το εφετινό καλοκαίρι δεν είναι καθόλου παράξενο. Οι καταιγίδες του Ιουλίου οφείλονται στις ανοδικές κινήσεις των χαμηλότερων στρωμάτων της ατμόσφαιρας εξαιτίας της υψηλής θερμοκρασίας την ημέρα

Οι μετεωρολόγοι δεν θεωρούν το φετινό καλοκαίρι… παράξενο σε καμία
περίπτωση. «Δεν είχαμε, μέχρι τώρα τουλάχιστον, ούτε φαινόμενα καύσωνα ούτε
ρεκόρ ζέστης» υποστηρίζουν από την ΕΜΥ. «Η μέση μέγιστη θερμοκρασία του
Ιουλίου που μας πέρασε ήταν, βέβαια, μεγαλύτερη από την κλιματική τιμή της
περιόδου 1961-1991, την τριαντακονταετία δηλαδή, που αποτελεί μέτρο σύγκρισης
διεθνώς», εξηγεί η κ. Βάσω Κοτρώνη, μετεωρολόγος, ερευνήτρια του Εθνικού
Αστεροσκοπείου Αθηνών. «Ταυτόχρονα, όμως, ήταν ο πιο δροσερός από το 1998 έως
και σήμερα».

Έχει ο καιρός γυρίσματα

Τα στατιστικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι «έχει ο καιρός γυρίσματα», ενώ
διαψεύδουν τις μακροχρόνιες προβλέψεις που είχαν εκδοθεί πέρσι την άνοιξη από
δύο τουλάχιστον εξειδικευμένα μετεωρολογικά ινστιτούτα, σύμφωνα με τις οποίες
το φετινό καλοκαίρι θα ήταν μακρύ, ξηρό και άνυδρο. «Η μέση μέγιστη τιμή
Ιουλίου φέτος ήταν 35,2 βαθμοί, δηλαδή 2,6 βαθμοί Κελσίου μεγαλύτερη από τη
μέση κλιματική τιμή των τελευταίων τριάντα χρόνων», αναφέρει ο μετεωρολόγος κ.
Κώστας Λαγουβάρδος, επιστημονικός συνεργάτης του Αστεροσκοπείου. «Όμως, τα
τελευταία τέσσερα χρόνια, από το 1998, όλες οι μέσες θερμοκρασίες του Ιουλίου
ήταν υψηλότερες. Συγκεκριμένα τα 2001, ήταν 36,1 βαθμοί Κελσίου, το 2000 που
είχαμε 6 μέρες το θερμόμετρο σκαρφαλωμένο στους 42 βαθμούς, η μέση τιμή έφτασε
τους 36,4. Τρία χρόνια πριν το 1999, ήταν 35,4 και το 1998 ήταν 35,8 βαθμοί
Κελσίου».

Έμοιαζε φθινόπωρο

Εκείνο όμως που χαρακτηρίζει τον φετινό Ιούλιο είναι το ασυνήθιστο σύστημα που
έπληξε τη χώρα πριν από δύο εβδομάδες. «Πρόκειται για επεισόδιο με άκρως
φθινοπωρινά χαρακτηριστικά, από εκείνα που συνήθως επισκέπτονται την Ελλάδα,
τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο», εξηγεί η κ. Κοτρώνη. «Στην πλειονότητά τους,
οι καταιγίδες του Ιουλίου οφείλονται στις ανοδικές κινήσεις των χαμηλότερων
στρωμάτων της ατμόσφαιρας εξαιτίας της υψηλής θερμοκρασίας την ημέρα. Όμως η
σφοδρή καταιγίδα που έπληξε τη χώρα ήταν ένα οργανωμένο μέτωπο χαμηλών
πιέσεων», συμπληρώνει.

Τον Ιούλιο του 1999 οι καλοκαιρινές καταιγίδες είχαν επίσης κάνει την εμφάνισή
τους. Ακόμη και τότε όμως, και παρά το γεγονός ότι είχαν διάρκεια τριών και
όχι δύο ημερών, όπως φέτος, το συνολικό ύψος της βροχής έφτασε μόλις στο μισό
σε σύγκριση, δηλαδή στα 45 χιλιοστά, σε σύγκριση με τα 91,2 τον μήνα που μόλις
πέρασε.

Νερό για δύο μήνες

Πάντως, αντί για άνυδρο και ξηρό, το φετινό καλοκαίρι προσέφερε στην Αττική
νερό σχεδόν για δύο μήνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υδρολογικής Τράπεζας του
Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το ύψος της βροχής έφτασε στο 1/7 του μέσου
όρου βροχής που πέφτει στην Αττική σε ένα χρόνο (περίπου 400 χιλιοστά). Τότε
οι μετεωρολόγοι έλεγαν ότι, παρά το ξαφνικό της βροχής, δεν επρόκειτο για
ακραίο καιρικό φαινόμενο. Σίγουρα επίσης δεν επηρεαστήκαμε από το φαινόμενο Ελ
Νίνιο. Όπως αναφέρουν τόσο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας που εδρεύει
στην Γενεύη όσο και η Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία είναι κατηγορηματικοί.
«Δεν άγγιξε την Ελλάδα ούτε κατ’ ελάχιστον το Ελ Νίνιο».

Ο ήλιος του καλοκαιριού φέρνει και κατάθλιψη

Νέες μορφές κατάθλιψης, παθήσεις στα μάτια και έντονα δερματολογικά προβλήματα
είναι ασθένειες που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των επιστημόνων. Ο λόγος για
τον οποίο αποτελούν αντικείμενο συστηματικής μελέτης είναι ότι οι αιτίες της
εκδήλωσής τους αναζητούνται πλέον, ευθέως, στον… ήλιο. Πρόκειται για μία νέα
θεωρία, από τις ΗΠΑ, που «παντρεύει» μετεωρολογία και προληπτική ιατρική.

Σύμφωνα με το αμερικανικό National Institute of Mental Health (Εθνικό Ίδρυμα
Ψυχικής Υγείας), η υπ’ αριθμόν ένα πάθηση του καλοκαιριού φέτος είναι «η
κατάθλιψη του ήλιου». Σύμφωνα με την έρευνα του ινστιτούτου, η πολύωρη
παραμονή στον ήλιο σε συνδυασμό με εξωγενείς παράγοντες, καθώς και γενετικές
και κληρονομικές καταβολές, έχει ως αποτέλεσμα την εκδήλωση βαριάς μορφής
κατάθλιψης. «Πρόκειται, ουσιαστικά, για την αντιστροφή τής μέχρι τώρα
επικρατούσας θεωρίας, σύμφωνα με την οποία η παραμονή ενός ανθρώπου στο
σκοτάδι τού δημιουργεί κατάθλιψη», εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνος Ζορμπάς,
νευρολόγος – ψυχίατρος. «Υπήρχε μάλιστα και μία θεραπεία με πηγές φωτός. Ο
ασθενής εκτίθεται σε πηγή που εκπέμπει φως. Αυτό που υποστηρίζουν τώρα οι
Αμερικανοί είναι ακριβώς η άλλη όψη του νομίσματος. Η υπερβολική έκθεση στο
φως, σε ένα άτομο με προδιάθεση, προκαλεί αβάσταχτη στενοχώρια, ειδικά αν
είναι μόνος του για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η υπερβολική έκθεση στο φως, σε ένα άτομο με προδιάθεση, προκαλεί αβάσταχτη στενοχώρια, ειδικά αν είναι μόνο του για μεγάλο χρονικό διάστημα

Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού ιδρύματος, αυτός που πάσχει από
«κατάθλιψη του ήλιου» νιώθει ψυχικά αδύναμος, ανήμπορος, κατατρεγμένος, χωρίς
κατανόηση από τον περίγυρό του και, κυρίως, χωρίς έλεγχο της κατάστασης. Η
κρίση του θολώνει, βλέπει τα πράγματα μονόπλευρα και διχοτομεί τα πάντα: το
κριτήριό του είναι ή όλα ή τίποτα, ή μαύρο ή άσπρο και δεν μπορεί να δει τις
ενδιάμεσες αποχρώσεις και διαβαθμίσεις». Εκείνο που αναζητείται είναι το
«γιατί». Η σχέση όμως μεταξύ κλιματικών συνθηκών και πάθησης δεν
αμφισβητείται.

Εκτός από τα ψυχολογικά προβλήματα, η έρευνα επικεντρώνεται εκ νέου και στις
συνέπειες της ηλιοφάνειας και της παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο, σε κάθε
τύπου δερματική κακοήθεια. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα ημερίδας που
διοργανώθηκε τον Μάιο στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχει ποσοτική σχέση μεταξύ
κινδύνου ανάπτυξης κακοήθειας και συνολικής έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία. Η
μεγάλη πλειονότητα των καρκινωμάτων του δέρματος εμφανίζεται στα εκτεθειμένα
στον ήλιο μέρη του σώματος.

Πέρα από τους καρκίνους του δέρματος, η ηλιακή ακτινοβολία, σύμφωνα με τον κ.
Κωνσταντίνο Φίλιππα, χειρουργό οφθαλμίατρο, έχει συσχετιστεί με διάφορες
οφθαλμικές παθήσεις όπως οι όγκοι των βλεφάρων, το πτερύγιο, ο καταρράκτης, το
μελάνωμα του χοριοειδούς κ.ά. «Δεν υπάρχει αμφιβολία πλέον ότι οι κλιματικές
συνθήκες επηρεάζουν την καλή υγεία των ματιών. Οι παθήσεις δεν είναι
καινούργιες, αλλά η ευθεία σύνδεσή τους με τον ήλιο ανοίγει νέους δρόμους
κυρίως στην προληπτική ιατρική», συμπληρώνει ο γιατρός.