ΟΛΙΑ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ Ένας μονόλογος για όσους κάηκαν από αγάπη

Μια πένθιμη νύφη είναι η Όλια Λαζαρίδου, στο παράξενο θεατρικό «σονέτο» της Ευάδνης. Ένας μονόλογος που μιλάει για αυτούς που κάηκαν από αγάπη

Πάντα μου άρεσε το όνομά της με τα λάμδα και το ρω: Όλια Λαζαρίδου. Η φιγούρα
της είναι πολύ νεανική. Δείχνει εύθραυστη, αλλά πιστεύω πως έχει μεγάλη
εσωτερική δύναμη, και «κλειστή», αν και όταν θέλει να επικοινωνήσει μπορεί και
το κάνει μ’ έναν μοναδικό τρόπο. Τόσα χρόνια στο θέατρο, η Όλια Λαζαρίδου έχει
αποφύγει όλες τις κακοτοπιές και τις «επιτυχίες» με τις στάμπες. Ποιο αεράκι
την φυσάει κι είναι πάντα τόσο δροσερή, ανέγγιχτη από τις φθορές της «αγοράς»,
ανένταχτη σε φόρμες και στυλ; Την παρακολουθώ περίπου είκοσι χρόνια στο θέατρο
και διατηρώ ως θεατής ένα στοιχείο έκπληξης μαζί της.

Με την Όλια μπορείς να περιμένεις πάντα κάτι καινούργιο. Είναι η προσωπική της
εξέλιξη στη δουλειά της. Είναι ο τρόπος που κοιτάει και που επιλέγει τα
πράγματα. Όπως αυτό το «διαμαντάκι» που μας έδωσε φέτος, με την ερμηνεία της
στην «Ευάδνη». Ένα «ολικό θέατρο», που εμπεριέχει τη γραφή, την υποκριτική, τη
μουσική, την εικαστική παρέμβαση, την οπτική του θεάματος. Και όλα αυτά σε
μικρή κλίμακα, στα όρια της συμπύκνωσης και σε εναλλακτικό χώρο δράσης. Μία
παράσταση μισής ώρας που συγκίνησε βαθιά όσους την παρακολούθησαν στους
Δελφούς.

«Το μεγαλύτερο πράγμα που μπορεί να κάνει η τέχνη είναι να συγκινεί.
Και για να γίνει αυτό, πρέπει να υπάρχει η αφιέρωση. Πώς αφιερώνουμε
εξαιρετικά σε κάποιον δικό μας ένα τραγούδι που σημαίνει κάτι, έτσι και στο
θέατρο, αυτό που συμβαίνει χρειάζεται να γίνει προσωπικό για να συγκινήσει.»

Τι είναι όμως αυτή η παράξενη «Ευάδνη»;

«Είναι ένας μονόλογος που μιλάει για αυτούς που κάηκαν από αγάπη».

Η Ευάδνη είναι μία από τις ελάσσονες ηρωίδες του αρχαίου δράματος. Αναφέρεται
μέσα σε λίγες γραμμές στις «Ικέτιδες» του Ευριπίδη. Είναι η γυναίκα του
Καπανέα, ενός από τους «επτά» ηγεμόνες που εξεστράτευσαν εναντίον της Θήβας
και σκοτώθηκαν. Ο Θοδωρής Γκόνης, με τη συνεργασία της Καίτης Παπαδάκη,
συνέθεσε ένα κείμενο χρησιμοποιώντας αποσπάσματα από τις τραγωδίες «Επτά επί
Θήβας», «Αντιγόνη», «Οιδίπους τύραννος», «Οιδίπους επί Κολωνώ», «Τραχίνιαι»,
«Φοίνισσαι» και αποσπάσματα από κείμενα του Βακχυλίδη, του Πίνδαρου, του
Απολλόδωρου, καθώς κι ένα μανιάτικο μοιρολόι. Είναι το πρώτο, από τα έξι που
θα ακολουθήσουν, ολοκληρώνοντας τον κύκλο «Επτά σονέτα για τη Θήβα». Μια
συμπαραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και του Κέντρου Δελφών, σε σκηνοθεσία Θοδωρή
Γκόνη.

Στους πρόποδες του Παρνασσού, ο Χρήστος Μποκόρος δημιούργησε έναν
σκηνικό τόπο χωρίς παλκοσένικο. Κάτω στο χώμα με τα ξερά χορτάρια κινείται η
Ευάδνη και πάνω της, ανάμεσα στα δένδρα, έχουν μπηχτεί επτά επιτύμβιες στήλες.
Η Όλια εισέρχεται λέγοντας τους στίχους του Καβάφη «… Α, να ήρθες συ με την
αόριστη / γοητεία σου. Στην ιστορία λίγες / γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα
/ κι έτσι πιο ελευθέρα σ’ έπλασα μες στο νου μου…». Καθώς η ηρωίδα εξιστορεί
τα γεγονότα, ο Δήμος Αβδελιώδης «βάφει» με τους φωτισμούς του το τοπίο.
Κόκκινο για τα δένδρα που καίγονται, ψυχρό μπλε για τις στήλες – τάφους, χρυσό
για τη χέρσα γη και τα ξερά χορτάρια. Ο Νίκος Ξυδάκης έγραψε τις μελωδίες που
διατρέχουν την παράσταση και το τραγούδι που λέει τρυφερά η Μαρία Φαραντούρη.

«Δουλέψαμε σαν αυτόνομοι δημιουργοί, που όμως έχουμε μιαν αόρατη επικοινωνία.
Ο καθένας από μας έκανε το όνειρό του και συγχρόνως συμπλήρωνε τον άλλον. Αυτό
είναι το ενδιαφέρον στο θέατρο. Μου αρέσει να βλέπω και τις τέσσερις τέχνες μαζί».

«”Μέσο”, όχι μανιέρα»

Η Όλια ερμηνεύει την Ευάδνη, που αξιώνει να καεί μαζί με τον αγαπημένο
της άνδρα, όταν ο βασιλιάς των Αθηνών Θησέας παίρνει την άδεια από τους
Θηβαίους για να κάψει τους νεκρούς του Επτάπυλου και να δώσει στους Αργείους
την τέφρα τους. Ένα ποιητικό πλάσμα, σε πένθιμη οριακή στιγμή, όπου ο πόνος
είναι βαθύς, η κίνηση περιορισμένη, το βλέμμα υγρό, το σώμα νεανικό, αλλά
χωρίς δύναμη πια. Μια αφαίρεση, σε μια «γεμάτη» ερμηνεία.

«Για να τολμήσεις να αφαιρέσεις, πρέπει να ‘χεις μαζέψει προηγουμένως. Αλλιώς,
έχεις τον φόβο του κενού. Συσσωρεύω από χρόνια κι έχω κάποια εφόδια, ώστε
ανάλογα με το τι μου ζητείται να το καταθέτω. Η δουλειά μου είναι να ακούω
αυτό που θέλει ο εκάστοτε σκηνοθέτης και να το κάνω, δίνοντας ακόμα
περισσότερα από αυτά που θέλει».

Μα είναι «μέσο» ο ηθοποιός; «Αν δεν μπορείς να δεχθείς αυτό τον ρόλο, τότε
είσαι η μανιέρα σου. Είναι η ταπεινότητα του ηθοποιού που γίνεται “μέσο”, αλλά
υπέροχο. Η Σελήνη με δανεικό φως φωτίζει, αλλά μπορεί και λάμπει».

Οι τιμές, το τίμημα και η εξαίρεση

Η επιλογή, έτσι κι αλλιώς, καθρεφτίζει επιδιώξεις, φιλοδοξίες, δυνατότητες.
Οι δικές της επιλογές κινούνται σε καλλιτεχνικά ζητούμενα, με μπόλικο ρίσκο.
Ρίσκο, ακόμα και οικονομικό.

«Δεν βάζω πρώτο το οικονομικό. Δεν έχω και την τετραμελή οικογένεια κι έτσι
μπορώ και το κάνω. Είναι μεγάλη χαρά να συμμετέχεις σ’ ένα καλλιτεχνικό
πράγμα, να δουλεύεις με ανθρώπους που συνδέεσαι αισθητικά και επικοινωνείς
πνευματικά και να δουλεύεις μαζί τους για να βγει κάτι ωραίο. Αυτό είναι το
μεράκι μου. Οπότε επιλέγω αυτό. Χαλάλι! Πάντα θυμάμαι αυτό που έχει πει ο
Βασίλης (Παπαβασιλείου): “Τα πράγματα που κάνεις από την ψυχή σου, όχι μόνο
δεν τα πληρώνεσαι, αλλά τα πληρώνεις. Και το αντίθετο”. Αυτό πιστεύω κι εγώ
πως ισχύει. Αλλά, να τώρα που συμβαίνει και μία εξαίρεση, σαν αυτή του Δημήτρη
Παπαιωάννου… Μακάρι αυτή η υπέροχη και μοναδική περίπτωση να είναι μια αρχή
και για τους άλλους».

INFO

Η «Ευάδνη» παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της ΧΙ Διεθνούς Συνάντησης Αρχαίου
Ελληνικού Δράματος στους Δελφούς, ειδικά για τους Δελφούς. Λόγω επιτυχίας,
προγραμματίζεται να παρουσιασθεί σε υπαίθριο χώρο, ο οποίος αναζητείται στην
Αθήνα, τον Σεπτέμβριο.