«Η δεύτερη ευκαιρία μου στη ζωή»

«Σε όλους προσφέρεται μία δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. “Γιατί όχι και σε μένα
λοιπόν” είπα στον εαυτό μου. Τελείωσα το Δημοτικό μετ’ εμποδίων, γιατί δούλευα
από μικρός. Για τον ίδιο λόγο δεν πήγα στο Γυμνάσιο. Ήταν μία επιθυμία ζωής να
πάρω το απολυτήριο Γυμνασίου. Η επιθυμία αυτή εκπληρώθηκε με τη φοίτησή μου
στο “Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας”».

Αντώνης Βρεττός. Η επιθυμία του να τελειώσει το Γυμνάσιο εκπληρώθηκε ύστερα από 27 χρόνια με τη φοίτησή του στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Την επόμενη χρονιά ο 42χρονος Αντώνης θα παρακολουθήσει μαθήματα γραφιστικής σε ΤΕΕ

Ο 42χρονος Αντώνης Βρεττός είναι ένας από τους 26 πρώτους αποφοίτους του
Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας. Ένας από τους 26 ενηλίκους που πριν από μερικές
ημέρες πήραν στα χέρια τους το «απολυτήριο» από το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας
του Περιστερίου και τώρα κάνουν μία νέα αρχή στη ζωή τους – εφοδιασμένοι με
γνώσεις και όνειρα για σπουδές στο Πανεπιστήμιο.

Ο Αντώνης Βρεττός όχι μόνο άρπαξε την δεύτερη ευκαιρία που του δόθηκε. Την
κράτησε γερά και την μετέτρεψε σε… τρίτη. Ο ίδιος και άλλοι 17 συμμαθητές
του θα συνεχίσουν τις σπουδές τους στο Λύκειο και ίσως ακόμα παραπέρα… Ήδη
κάποιοι κάνουν σχέδια για σπουδές στο Πανεπιστήμιο, αποδεικνύοντας με αυτόν
τον τρόπο πόσο σημαντική είναι μία δεύτερη ευκαιρία.

Μαθήματα και δουλειά. Τόσο για τον Αντώνη Βρεττό όσο και για τους
άλλους 25 πρώτους αποφοίτους του «Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας», που
λειτούργησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα πριν από δύο χρόνια στο Περιστέρι, η
φοίτηση δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Οι περισσότεροι από τους μαθητές εργάζονταν ή
είχαν οικογένεια. Έπρεπε να καταφέρουν να συνδυάσουν τα μαθήματα με τον αγώνα
της καθημερινότητας.

«Το πρωί δούλευα – είμαι πλανόδιος πωλητής – το μεσημέρι πήγαινα στο σχολείο
και το βράδυ ξανά στη δουλειά», περιγράφει το καθημερινό του πρόγραμμα
μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο κ. Βρεττός. «Ήταν εξοντωτικό για μένα. Ακόμα περισσότερο
όμως ήταν για τις γυναίκες που εργάζονταν και είχαν παιδιά. Κι όμως, αρκετές
τα κατάφεραν». Τα κατάφερε και ο Αντώνης. Τελείωσε το Γυμνάσιο, πήρε ένα
ευρωπαϊκό δίπλωμα που πιστοποιεί τις γνώσεις του στους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές (ECDL) και ήδη γράφτηκε σε ΤΕΕ του Περιστερίου. «Θα παρακολουθήσω
το τμήμα γραφιστικής, αφού το χόμπι μου είναι η ζωγραφική».

Λευτέρης Κωνσταντινίδης. «Αυτή είναι η δική μου δεύτερη ευκαιρία», είπε ο 22χρονος όταν έμαθε για το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Πήρε το απολυτήριο Γυμνασίου στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Περιστερίου. Του χρόνου θα φοιτήσει σε Ενιαίο Λύκειο και ονειρεύεται σε λίγα χρόνια σπουδές στη… Νομική

Από 18 έως 40 ετών. Σύμφωνα με την κ. Λιάνα Λίτσιου, εκπαιδευτικό,
υπεύθυνη έργου σχολείων δεύτερης ευκαιρίας στο Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης
Ενηλίκων (ΙΔΕΚΕ), «ειδικά στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας του Περιστερίου – που
έβγαλε και τους πρώτους αποφοίτους – το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών ήταν
ηλικίας περίπου 40 ετών. Υπήρχαν βέβαια μικρότερες και μεγαλύτερες ηλικίες
αλλά σε μικρότερα ποσοστά». Στα υπόλοιπα 4 Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας που
λειτουργούν από τον περασμένο Δεκέμβριο και Ιανουάριο οι ηλικίες των μαθητών
κυμαίνονταν μεταξύ 18-35 ετών.

Οι ηλικίες των μαθητών αποτελούν και μία ιδιαιτερότητα των ελληνικών σχολείων
δεύτερης ευκαιρίας «σε σχέση με τα αντίστοιχα της Ευρώπης», συμπληρώνει η κ.
Λίτσιου. «Στις άλλες χώρες τα προγράμματα στοχεύουν κυρίως σε ηλικίες 16-24
ετών, γιατί υπάρχουν πολλές επιλογές στην εκπαίδευση ενηλίκων. Αντίθετα, εδώ
υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη για εκπαίδευση στις μεγαλύτερες ηλικίες».

Το στοίχημα να τελειώσω. Ο 22χρονος Λευτέρης Κωνσταντινίδης, είναι
άλλος ένας από τους αποφοίτους του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας και από τους
μικρότερους σε ηλικία. «Όταν έμαθα για το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας είπα,
“αυτή είναι η δική μου δεύτερη ευκαιρία”». Είχε τελειώσει το Δημοτικό αλλά δεν
συνέχισε το Γυμνάσιο, γιατί από μικρός είχε βγει στη δουλειά, λέει ο νεαρός
Τσιγγάνος που εργάζεται στον Δήμο Αγίας Βαρβάρας. «Οι ανάγκες της εποχής
οδηγούν κάθε νέο που έχει διακόψει το σχολείο να προβληματιστεί ως προς τις
γνώσεις που έχει για να διεκδικήσει μία θέση στην αγορά εργασίας. Για μένα
ήταν ένα στοίχημα να κάνω κάτι παραπάνω, να τελειώσω το Γυμνάσιο».

Τζένη Τζουμάκα. Η διευθύντρια του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας στο Περιστέρι λέει ότι ακόμα και τα 23 έτη θητείας της σε Γυμνάσια δεν μπορούν να συγκριθούν με τη μοναδική εμπειρία που της προσφέρει το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. «Σε αυτό το σχολείο αισθάνομαι ότι δίνω στους μαθητές ουσιαστικά πράγματα», λέει

Το κέρδισε. Πήρε το απολυτήριο, όπως και δίπλωμα ηλεκτρονικών υπολογιστών,
γέμισε δύναμη και τώρα ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον. «Είμαι μόνο 22 ετών
και θα συνεχίσω να έχω “γεμάτα” τα απογεύματά μου για να μαθαίνω. Θα συνεχίσω
την επόμενη χρονιά σε νυχτερινό ενιαίο Λύκειο – έχω άλλωστε και τη συγκατάθεση
της συζύγου μου». Σκέφτεται όμως να βάλει τον πήχυ ακόμα ψηλότερα. «Και σε
ηλικία 30 ετών με ενδιαφέρει να μαθαίνω. Το όνειρό μου είναι η Νομική!».

Πολύ δυνατές φιλίες. Η άριστη επικοινωνία μαθητών – καθηγητών και ο
διαφορετικός τρόπος διδασκαλίας σε σχέση με το κανονικό σχολείο ήταν δύο από
τα βασικά συστατικά για την επιτυχή φοίτηση, όπως τονίζουν μαθητές και
καθηγητές.

«Ο τρόπος διδασκαλίας με τις μικρές ομάδες 10 ατόμων μάς βοήθησε πάρα πολύ»,
λέει ο Λευτέρης Κωνσταντινίδης. «Και όχι μόνο αυτό. Οι καθηγητές διέκριναν τι
ανάγκες είχε κάθε μαθητής. Έτσι καλύψαμε και τα προσωπικά μας ενδιαφέροντα και
τα κενά». Από την πλευρά του, ο Αντώνης Βρεττός λέει ότι η παράδοση του
μαθήματος γινόταν με τέτοιον τρόπο απ’ τους καθηγητές που δεν χρειαζόταν
υπερβολική μελέτη στο σπίτι.

«Δημιουργήθηκαν όμως και πολύ δυνατές φιλίες», θα πει ο Λευτέρης. «Άλλωστε με
τους περισσότερους μαθητές είχαμε κοινούς προβληματισμούς και στόχους».
Μάλιστα, υπάρχει η σκέψη να δημιουργηθεί σύλλογος αποφοίτων Σχολείου Δεύτερης
Ευκαιρίας.

Οι διαφορές με το κανονικό. Η διευθύντρια του σχολείου και καθηγήτρια
Μαθηματικών κ. Τζένη Τζουμάκα προσθέτει ότι η φοίτηση στο Σχολείο Δεύτερης
Ευκαιρίας δεν ήταν πιεστική. «Οι μαθητές ήξεραν τι ήθελαν, ενώ οι συνθήκες
ευνοούσαν την πραγματική μάθηση και όχι την παπαγαλία». Ποιες είναι οι δύο
βασικές διαφορές του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας με ένα κανονικό σχολείο; Όπως
λέει η κ. Τζουμάκα, «πρώτον, στο κανονικό σχολείο δίνουμε άπειρα πράγματα στα
παιδιά, αλλά η πλειονότης των μαθητών τελικώς αρνείται οτιδήποτε. Δεύτερον,
δεν ξεκινάμε από τις ανάγκες του κάθε μαθητή, κάτι που γίνεται στο Σχολείο
Δεύτερης Ευκαιρίας». Η ίδια λέει ότι ακόμα και τα 23 έτη θητείας της στα
Γυμνάσια δεν συγκρίνονται με τη μοναδική εμπειρία που της προσφέρει το Σχολείο
Δεύτερης Ευκαιρίας. «Ήθελα μία αλλαγή και γι’ αυτό ήρθα στο σχολείο του
Περιστερίου τον περασμένο Νοέμβριο. Τώρα δεν ξεκολλάω με τίποτα. Με συγκίνησε
φοβερά. Δίδασκα μαθηματικά στην 1η τάξη του σχολείου και ένιωθα ότι δίνω
πράγματα ουσίας στους μαθητές».

245 μαθητές στα πέντε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας

Πέντε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (Περιστέρι, Μενίδι, Πάτρα, Νεάπολη
Θεσσαλονίκης, Ηράκλειο Κρήτης) λειτουργούν στην Ελλάδα και στα οποία φοιτούν
245 ενήλικοι μαθητές. Το σχολείο του Περιστερίου είναι το πρώτο που
λειτούργησε πριν από δύο χρόνια, ενώ τα υπόλοιπα ξεκίνησαν την περασμένη
χρονιά. Η φοίτηση στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας διαρκεί 18 μήνες (20 ώρες την
εβδομάδα) και καλύπτει γνώσεις απαραίτητες για τη γενική μόρφωση, όπως
ελληνική γλώσσα, μαθηματικά, αγγλικά, πληροφορική. Παράλληλα, παρέχει στους
μαθητές γνώσεις για το περιβάλλον, την κοινωνία, τον πολιτισμό. Με τη φοίτησή
τους μαθητές ηλικίας κυρίως 18-30 ετών αποκτούν πιστοποιητικό σπουδών ισότιμο
με το απολυτήριο Γυμνασίου. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης
Ενηλίκων (ΙΔΕΚΕ), την επόμενη χρονιά αναμένεται να λειτουργήσουν άλλα τρία
σχολεία (σε Λάρισα, Κομοτηνή και πιθανότατα στη Μυτιλήνη), ενώ έως το 2006
στόχος του Υπουργείου Παιδείας είναι να λειτουργούν 13.

Πληροφορίες για όσους ενδιαφέρονται για το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας, στο
ΙΔΕΚΕ, τηλ. 010.3314931-2.

«Το πήραμε, τα καταφέραμε!»

Για τον Αντώνη και τον Λευτέρη η στιγμή που πήραν στα χέρια τους το χαρτί το
οποίο πιστοποιεί τη φοίτησή τους στο Γυμνάσιο ήταν η εκπλήρωση των στόχων
τους, η πραγμάτωση του ονείρου τους. Και γι’ αυτόν τον λόγο η 27η Ιουνίου
2002, η ημέρα που πήραν τα διπλώματά τους, είναι μία ημέρα που δύσκολα θα
ξεχάσουν. «Ήταν μια συγκλονιστική στιγμή για όλους», λέει ο Αντώνης. «Όλοι οι
μαθητές μαζί λέγαμε “το πήραμε, τα καταφέραμε!”. Όταν έπαιρνα στα χέρια μου το
χαρτί έτρεμαν τα πόδια μου και ήθελα να κλάψω από τη συγκίνηση…».

Απερίγραπτη ήταν η χαρά και μεγάλη η εσωτερική ικανοποίηση για τον Λευτέρη.
«Όπως έλεγε και ένας συμμαθητής μου όταν ξεκινήσαμε, οι περισσότεροι
φανταζόμασταν το τέλος της φοίτησής μας. Δεν είχαμε φανταστεί, όμως, ότι αυτό
το τέλος θα σήμαινε μία νέα αρχή στη ζωή μας».