Η συγγνώμη ζητεί ανταπόκριση

Σε έναν τέλειο κόσμο, η ανακοίνωση που ο IRA εξέδωσε προχθές το βράδυ,
εκφράζοντας τη «συγγνώμη» του για τον θάνατο των «αμάχων», θα μπορούσε να μην
είχε σταθεί μονάχα εκεί αλλά και να προχωρούσε παραπέρα.

Θα μπορούσε ο IRA δηλαδή να έχει ζητήσει συγγνώμη και για τις δολοφονίες
εκείνων των ανθρώπων που ο IRA ο ίδιος θεωρούσε «νόμιμους στόχους». Γιατί;
Επειδή οι αγαπημένοι αυτών των νεκρών είναι εξίσου συγκλονισμένοι με τους
φίλους και συγγενείς των «αμάχων» νεκρών.

Η προχθεσινή ανακοίνωση του IRA θα μπορούσε επίσης να είχε διακηρύξει τον
αμετάκλητο τερματισμό του ένοπλου αγώνα και την αυτοδιάλυση του ίδιου του IRA.
Θα μπορούσε η οργάνωση αυτή να είχε εκδώσει έναν πλήρη κατάλογο των ακόμα
δραστήριων μελών της οργάνωσης που ευθύνονται για περίπου 1.800 θανάτους
ανθρώπων μέσα στα τελευταία τριάντα χρόνια.

Τίποτε εξάλλου δεν μπορεί να φέρει πίσω τους νεκρούς και καμία λέξη παρηγοριάς
ή μεταμέλειας δεν μπορεί ποτέ να καταπραΰνει τον πόνο που δημιουργείται, από
τον χαμό αγαπημένων προσώπων, σε αυτούς που μένουν.

Δύσκολη δήλωση

Η πραγματικότητα λοιπόν είναι ότι ο IRA εξέδωσε μια δύσκολη αλλά ξεκάθαρη
δήλωση συγγνώμης για ορισμένα από τα πιο ειδεχθή και σκοτεινά γεγονότα που
συνέβησαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Αυτό δεν είχε συμβεί ποτέ έως τώρα.
Η απολογία που ο IRA εξέδωσε αξίζει, επομένως, να διαβαστεί με μεγάλη προσοχή.
Και σαν παράκληση.

Όπως επισημαίνει η βρετανική εφημερίδα «Guardian» σε κύριο άρθρο της, παρότι
τώρα ορισμένοι μπορεί να μπουν στον πειρασμό να αντιμετωπίσουν την ανακοίνωση
απολογίας του IRA ως μια απρόθυμη απολογία που γίνεται από μια θέση
παραστρατιωτικής ισχύος, το κείμενο αυτό μπορεί να διαβαστεί επίσης και σαν
μια παράκληση ανθρώπων εξαντλημένων πια από τον πόλεμο, πρόθυμων να
αναγνωρίσουν τα δικά τους εγκλήματα προκειμένου, αντίστοιχα, να αναγνωρισθούν
πλήρως οι θάνατοι και των δικών τους ανθρώπων και τα βάσανα που υπέστησαν οι
δικοί τους στρατιώτες και υποστηρικτές.

Όχι ιεραρχία θυμάτων

Αυτό εξάλλου είναι και το σαφές νόημα των φράσεων που περιέχονται στην
ανακοίνωση, οι οποίες αναφέρονται στην «ίση αναγνώριση της οδύνης και της
απώλειας που υπέστησαν και τα δύο αντιμαχόμενα μέρη» και προειδοποιούν ότι
«δεν πρέπει να δημιουργηθεί μια ιεραρχία θυμάτων, στην οποία ορισμένα θύματα
θεωρούνται περισσότερο ή λιγότερο άξια από άλλα».

Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, εκείνοι που αμέσως αντέδρασαν στην απολογία
αυτή του IRA και έσπευσαν να επικεντρώσουν την προσοχή τους στα αρνητικά της
σημεία και στις ελλείψεις της, έχουν άδικο. Εκείνοι που τη δέχθηκαν θετικά και
τόνισαν τα καλά της σημεία – έστω και με μεγάλη προσοχή – έκαναν το σωστό.

Ανταπόκριση

Η πράξη αυτή του IRA αποτελεί κίνηση προς την άλλη πλευρά. Είναι μια κίνηση
που απαιτεί μιαν απάντηση από τους άλλους παράγοντες που εμπλέκονται στην
ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία. Και εάν το παρελθόν μπορεί να μας
προϊδεάσει και για το τι μέλλει γενέσθαι, η κίνηση αυτή του IRA μπορεί – για
να μην πούμε, επιβάλλεται – κάλλιστα να βρει την ανταπόκρισή της.

Συλλυπητήρια

Η ανακοίνωση του IRA αναφέρει:

«Την Κυριακή 21 Ιουλίου είναι η τριακοστή επέτειος μιας επιχείρησης του IRA, η
οποία έγινε στο Μπέλφαστ το 1972 και είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν εννέα
άνθρωποι και πολλοί ακόμα να τραυματισθούν.

Ενώ δεν ήταν πρόθεσή μας να τραυματίσουμε ή να σκοτώσουμε αμάχους, η αλήθεια
είναι ότι σε αυτήν την περίσταση, αλλά και σε ορισμένες άλλες, αυτή ήταν η
συνέπεια των πράξεών μας. Είναι, επομένως, αρμόζον στην επέτειο αυτού του
τραγικού γεγονότος να αναφερθούμε σε όλους τους θανάτους και τραυματισμούς
αμάχων που προκαλέσαμε. Ειλικρινώς ζητούμε συγγνώμη και εκφράζουμε τα
συλλυπητήριά μας στις οικογένειές τους.

Υπήρξαν απ’ όλες τις πλευρές θύματα, ανάμεσα σε αυτούς που πολέμησαν.
Αναγνωρίζουμε επίσης την οδύνη και τον πόνο των συγγενών αυτών των ανθρώπων.
Το μέλλον δεν θα χαραχθεί αν αρνούμαστε τις συλλογικές μας αποτυχίες και τα
λάθη ή αν κλείνουμε το μυαλό και τις καρδιές μας στην οδύνη αυτών που έχουν
βλαφτεί. Σε αυτούς περιλαμβάνονται όλα τα θύματα του πολέμου, και άμαχοι. Δεν
θα επιτευχθεί αν δημιουργήσουμε μια ιεραρχία θυμάτων στην οποία ορισμένα
θύματα θεωρούνται ως πιο άξια ή λιγότερο άξια από άλλα».