Κόντρες για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική

Την περασμένη Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα καινοτόμο αλλά
αμφισβητήσιμο σχέδιο για τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το βασικό χαρακτηριστικό των προτάσεων είναι η διάρρηξη της
σχέσης μεταξύ του ύψους των επιδοτήσεων που λαμβάνουν αγρότες και κτηνοτρόφοι
και του όγκου της παραγωγής τους.

Το σχέδιο, το οποίο έγινε αμέσως αντικείμενο έντονης κριτικής από αγροτικά
συνδικάτα και τη Γαλλία, θεσπίζει περιβαλλοντικές προδιαγραφές και
επανακαθορίζει τους όρους με τους οποίους διανέμονται οι επιδοτήσεις στους
περίπου επτά εκατομμύρια αγρότες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προτάσεις
αποτελούν, ουσιαστικά, μια προσπάθεια να βρεθεί συμβιβασμός σε ένα εξαιρετικά
κρίσιμο ζήτημα, το οποίο είναι αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης στους
κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης: το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η
οποία κοστίζει στους Ευρωπαίους φορολογουμένους πάνω από 40 δισεκατομμύρια
ευρώ ετησίως και ακριβαίνει τις τιμές των τροφίμων ακόμη και κατά 44%, σύμφωνα
με μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης.

Αν και το σχέδιο της Κομισιόν, εφόσον εφαρμοστεί, θα προσφέρει ελάχιστη
ελάφρυνση βραχυπρόθεσμα στους φορολογουμένους – θα εξοικονομηθούν περίπου 200
εκατομμύρια ευρώ τα πρώτα τρία χρόνια εφαρμογής της νέας ΚΑΠ – παρουσιάστηκε
ως μια μακροπρόθεσμη λύση και αποσυνδέει τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους
από μια πρακτική 40 χρόνων, αυτή των επιδοτήσεων με βάση τον όγκο της
παραγωγής.

Προτάσεις

Σύμφωνα με τις προτάσεις της Κομισιόν, οι οποίες θα πρέπει να επικυρωθούν από
τα 15 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αγρότες θα λαμβάνουν ετησίως μία
κατ’ αποκοπήν επιδότηση, αντικαθιστώντας το υφιστάμενο σύστημα, το οποίο
προσφέρει υψηλότερες επιδοτήσεις στους αγρότες και κτηνοτρόφους που παράγουν
περισσότερο.

Η τωρινή Κοινή Αγροτική Πολιτική κατηγορείται ότι συμβάλλει στην επιδείνωση
του περιβάλλοντος και οδηγεί στην παραγωγή μεγάλων πλεονασμάτων τροφίμων.

Οι κατ’ αποκοπήν επιδοτήσεις θα έχουν ανώτατο όριο τα 300.000 ευρώ ανά
αγροτική εκμετάλλευση και θα βασίζονται στην παραγωγή προηγούμενων ετών.
Επιπλέον, οι κατ’ αποκοπήν επιδοτήσεις θα μειώνονται 3% ετησίως, από το 2004
και για τα επόμενα επτά χρόνια. Η συνολική μείωση θα φθάσει στο 20%.
Σημειώνεται ότι από το νέο καθεστώς εξαιρούνται οι μικροαγρότες, δηλαδή αυτοί
που λαμβάνουν ετησίως επιδότηση χαμηλότερη των 5.000 ευρώ. Σε αυτή την
κατηγορία ανήκει και η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων παραγωγών.
Επιπλέον, προτείνεται η καθιέρωση ενός υποχρεωτικού προγράμματος αγρανάπαυσης,
διάρκειας δέκα ετών, για μέρος των κτημάτων που αρδεύονται, καθώς και η
επιχορήγηση 3.000 ευρώ ετησίως για κάθε νέα αγροτική εκμετάλλευση. Οι τιμές
παρέμβασης των δημητριακών προτείνεται να μειωθούν κατά 5%.

Σύγκρουση συμφερόντων

Οι προτάσεις της Κομισιόν μπορεί να οδηγήσουν στην αντιπαράθεση της Γαλλίας,
της οποίας οι αγρότες ωφελούνται σημαντικά από την υφιστάμενη Κοινή Αγροτική
Πολιτική, με τη Γερμανία, η οποία συνεισφέρει στον κοινοτικό προϋπολογισμό
πολύ περισσότερα από αυτά που καρπώνεται. Ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ
Σρέντερ, ο οποίος τον Σεπτέμβριο θα αντιμετωπίσει μια σκληρή εκλογική
αναμέτρηση, υποστηρίζει τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, θέλοντας τη μείωση των
κοινοτικών δαπανών για τον αγροτικό τομέα.

Η Γαλλία, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε, το 1999 στο
Βερολίνο, ότι η ΚΑΠ δεν θα αλλάξει έως το 2006. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι δεν
υπάρχει λόγος να «θυσιάσει» η Ευρωπαϊκή Ένωση τους αγρότες της, καθώς μόλις
πρόσφατα οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στην εφαρμογή ενός σχεδίου παροχής
γενναιόδωρων επιδοτήσεων στους Αμερικανούς αγρότες.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι διπλωμάτες πιστεύουν ότι έως τον Σεπτέμβριο θα
βρεθεί μια συμβιβαστική λύση, με τους Γάλλους να αποδέχονται μια μικρή
μεταρρύθμιση, με αντάλλαγμα τη δέσμευση των Γερμανών ότι θα συνεχίσουν να
πληρώνουν.

Στο στρατόπεδο της Γερμανίας φαίνεται να βρίσκονται η Βρετανία, η Ολλανδία, η
Δανία και η Σουηδία και στο στρατόπεδο της Γαλλίας οι υπόλοιπες χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης – και η Ελλάδα – οι οποίες εναντιώνονται σε μια ριζική
μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και επιδιώκουν τη διατήρηση των
επιδοτήσεων προς τους αγρότες τους.