Υπόγεια στο φως

Διατηρητέα, ρυμοτομούμενα και υπόγεια είναι τα ακίνητα που ωφελούνται με
τις διατάξεις του νομοσχεδίου για τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης που ήδη
κατατέθηκε στη Βουλή.

Το νομοσχέδιο αποτελεί και ένα εργαλείο στα χέρια των δήμων που ασφυκτιούν από την έλλειψη ελεύθερων χώρων και δεν έχουν τα κονδύλια να κάνουν απαλλοτριώσεις

Οι διατάξεις «ξεπαγώνουν» τη δυνατότητα της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης
και, με την ψήφιση του νόμου, ξεμπλοκάρουν χιλιάδες εκκρεμείς υποθέσεις. Όπως
όμως τονίζεται από τα αρμόδια στελέχη του ΥΠΕΧΩΔΕ, το νομοσχέδιο θέτει
αυστηρές προϋποθέσεις σε κάθε κατηγορία ακινήτων, κάτω από τις οποίες οι
ιδιοκτήτες μπορούν να κάνουν χρήση των μέτρων.

12 ερωτήσεις – απαντήσεις

Με τη βοήθεια των αρμοδίων νομικών συμβούλων του ΥΠΕΧΩΔΕ, «ΤΑ ΝΕΑ»
διερεύνησαν όλα τα μυστικά του υπό ψήφιση νομοσχεδίου για τη μεταφορά τού
συντελεστή δόμησης και τα κατέγραψαν υπό μορφή ερωτήσεων-απαντήσεων.

1. Έχω στην ιδιοκτησία μου υπόγειο/ ημιυπαίθριο χώρο με αυθαίρετη χρήση και
θέλω να το νομιμοποιήσω. Ο νόμος μού δίνει αυτήν τη δυνατότητα;

Απάντηση: Κατ’ αρχήν η απάντηση είναι ναι, αλλά μόνο για το υπόγειο, κι
αυτό υπό προϋποθέσεις. Ο ημιυπαίθριος χώρος απαγορεύεται να κλείσει και να του
δοθεί άλλη χρήση. Σε ό,τι αφορά το υπόγειο, πρέπει να συντρέχουν οι εξής
προϋποθέσεις:

α) η χρήση που στεγάζει, έστω και αυθαίρετα, να προβλέπεται στην
περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο. Π.χ. αν είναι περιοχή κατοικίας, η χρήση αν
είναι κατοικία. Αν είναι όμως περιοχή κατοικίας δεν μπορεί να είναι το υπόγειο
νυχτερινό κέντρο ή κατάστημα!

β) Το υπόγειο θα πρέπει να εμφανίζεται στην αρχική οικοδομική άδεια.

γ) Η διάταξη αφορά τους ιδιοκτήτες που έχουν κάνει αλλαγή στη χρήση του
υπογείου τους έως τις 31-12-2001.

2. Εάν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις τι πρέπει να κάνω όταν ο νόμος
ψηφιστεί από τη Βουλή;

Απάντηση: Ο ιδιοκτήτης του υπογείου με την αυθαίρετη χρήση θα πρέπει να
πάει στην Πολεοδομία όπου ανήκει και να «αυτοκαρφωθεί». Δηλαδή, να δηλώσει την
περίπτωση. Η Πολεοδομία θα του δώσει μια πράξη επιβολής προστίμου, το οποίο
πρόστιμο πηγαίνει στο περίφημο ΕΤΕΡΠΣ, το Ειδικό Ταμείο Εφαρμογής Ρυθμιστικών
Πολεδομικών Σχεδίων. (Τα κονδύλια του ΕΤΕΡΠΣ προορίζονται για αναπλάσεις
περιοχών και ενίσχυση απαλλοτριώσεων για να δημιουργηθούν κοινωφελείς χώροι).

3. Ποιο είναι το το ύψος του προστίμου;

Απάντηση: Το ύψος του προστίμου το καθορίζει η Πολεοδομία και εξαρτάται
από τα χρόνια που έχει κάποιος το υπόγειο με την αυθαίτερη χρήση. Ένα
παράδειγμα: για μια αποθήκη περίπου 40 τ.μ. το πρόστιμο είναι περίπου 100.000
δρχ. για κάθε έτος. Αν κάποιος έχει το υπόγειο για έξι χρόνια θα πληρώσει
600.000 δρχ.

4. Υπάρχει και κάτι άλλο;

Απάντηση: Ναι! Αφού ο ιδιοκτήτης κάνει όλα τα παράπάνω και πληρώσει
αποκτά έναν τίτλο χρήσης του υπογείου, το οποίο μπορεί να μεταβιβάσει νομίμως,
για τρία χρόνια από την ψήφιση του νόμου.

Άλλα θέματα του νομοσχεδίου

5. Ο συντελεστής δόμησης που μπορεί να μεταφερθεί αφορά όλα τα ακίνητα;

Απάντηση: Όχι. Αφορά τα λεγόμενα «βαρυνόμενα ακίνητα». Αυτά είναι τα
διατηρητέα και τα ρυμοτομούμενα. Διατηρητέα είναι όλα τα οικήματα που έχουν
χαρακτηριστεί έτσι λόγω της αρχιτεκτονικής και της διαφύλαξης πολιτιστικής
κληρονομιάς. Ρυμοτούμενα θεωρούνται τα ακίνητα που π.χ. ο δήμος επιθυμεί να
απαλλοτριώσει προκειμένου να κατασκευάσει πλατείας ή δρόμους, αλλά δεν έχει να
καταβάλει το κόστος της απαλλοτρίωσης. Στη δεύτερη περίπτωση, ο ιδιοκτήτης
μπορεί να «μεταφέρει» τον συντελεστή δόμησης σε άλλο οικόπεδο και να χτίσει
εκεί.

6. Αν έχω ένα ρυμοτομούμενο οικόπεδο στο Ηράκλειο κι ένα οικόπεδο στην
Αθήνα μπορώ να αυξήσω τα τετραγωνικά μέτρα μεταφέροντας συντελεστή;

Απάντηση: Όχι. Τόσο για τα διατηρητέα όσο και για τα ρυμοτομούμενα, η
μεταφορά του συντελεστή ισχύει μόνον εντός των ορίων του ίδιου δήμου. Επίσης,
η μεταφορά εντός του δήμου ισχύει μόνο για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή που
καθορίζει ο ίδιος ο δήμος και εγκρίνει η περιφέρεια. Πάντως, σε κάθε περίπτωση
το μέτρο ισχύει υπό την προϋπόθεση να συμφωνεί ο ιδιοκτήτης.

7. Έχω οικόπεδο σε περιοχή που ο δήμος θέλει να φτιάξει πλατεία. Μπορώ να
ζητήσω από τον δήμο άλλο οικόπεδο;

Απάντηση: Ναι, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με το υπό ψήφιση νομοσχέδιο. Αν
ένας δήμος έχει στην κατοχή του δημόσια έκταση μπορεί να τη δώσει ως
αποζημίωση σε ιδιοκτήτη έκτασης που θέλει να ρυμοτομήσει. Αυτό προβλέπεται ήδη
στον νόμο για τις απαλλοτριώσεις.

8. Ο δήμος είναι υποχρεωμένος να καθορίσει Ζώνη Υποδοχής Μεταφοράς
Συντελεστή;

Απάντηση: Τυπικά όχι. Αν όμως ένας δήμος θέλει να κάνει χρήση του
μέτρου και να πετύχει συμφωνίες με τους ιδιοκτήτες ακινήτων προκειμένου να
αυξήσει τις κοινωφελείς χρήσεις, τότε θα πρέπει να καθορίσει Ζώνες Υποδοχής
Συντελεστή Δόμησης. Οι ειδικές αυτές Ζώνες καθορίζονται με μελέτες τις οποίες
εγκρίνει η περιφέρεια.

9. Μπορεί δηλαδή ο Δήμος της Αθήνας να ορίσει την περιοχή τού Συντάγματος ή
της Ομόνοιας ως… νέο Μανχάταν επιτρέποντας να μεταφερθεί εκεί συντελεστής
δόμησης από ρυμοτομούμενα ή διατηρητέα;

Απάντηση: Θεωρητικά και τυπικά μόνο μπορεί. Ειδικά για την Αθήνα και τη
Θεσσαλονίκη όμως χρειάζεται και η έγκριση των αντίστοιχων Οργανισμών
Ρυθμιστικού Σχεδίου. Σε όλες τις άλλες πόλεις, την έγκριση δίνει η περιφέρεια.
Ουσιαστικά το μέτρο αποτελεί ένα εργαλείο στα χέρια των δήμων που ασφυκτιούν
από την έλλειψη ελεύθερων χώρων και δεν έχουν τα κονδύλια για να κάνουν
απαλλοτριώσεις.

10. Θέλω να βγάλω οικοδομική άδεια. Πού θα πάω; Αλλάζει κάτι με το νέο
νομοσχέδιο;

Απάντηση: Όχι. Την αρμοδιότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών εξακολουθούν
να έχουν οι Πολεοδομίες. Αυτό που αλλάζει είναι η μεταφορά αρμοδιοτήτων για
ρυμοτομικές ρυθμίσεις, όπου ήταν απαραίτητο Προεδρικό Διάταγμα (ακόμα κι αν
αφορούσε τη χωροθετηση σχολείου σε χωριό της Καστοριάς!). Η αρμοδιότητα
έκδοσης τέτοιων ρυμοτομικών σχεδίων μεταφέρεται στον/η νομάρχη, τον/ην
περιφερειάρχη και τέλος στην/ον υπουργό, που εκδίδει υπουργική απόφαση.

11. Είμαι μέλος οικοδομικού συνεταιρισμού που έχει έκταση – όχι δασικού
χαρακτήρος. Μέχρι τώρα δεν μπορούσα να χτίσω. Αλλάζει κάτι ο νέος νόμος;

Απάντηση: Όχι.

12. Υπάρχει κάποια υπηρεσία στο ΥΠΕΧΩΔΕ αν έχω κι άλλες απορίες;

Απάντηση: Προς το παρόν όχι.