Το προφίλ δύο πρώην αρχηγών

Ο Αντρέας Μπάαντερ και ο Ρενάτο Κούρτσιο ίδρυσαν τις δύο πιο διάσημες
ευρωπαϊκές τρομοκρατικές οργανώσεις. Την Ομάδα Κόκκινος Στρατός ο πρώτος, τις
Ερυθρές Ταξιαρχίες ο δεύτερος. Ήταν όμως δύο εντελώς διαφορετικοί άνθρωποι. Ο
Μπάαντερ ήταν ένας κακομαθημένος ρέμπελος, χωρίς κοινωνική συνείδηση, που
γνώρισε την πολιτική μέσω του έρωτα. Ο Κούρτσιο ένας συνειδητοποιημένος
ιδεολόγος, που δούλεψε σκληρά από την παιδική του ηλικία. Η ζωή του πρώτου
ήταν υλικό για μια αρχαία τραγωδία. Ο δεύτερος επέζησε του δράματος της ζωής του.

ΡΕΝΑΤΟ ΚΟΥΡΤΣΙΟ

Από τη μιζέρια στις Ταξιαρχίες και την αποκήρυξή τους

Ρενάτο Κούρτσιο. Θεωρούσε τις δραστηριότητές του συνέχεια του αντιφασιστικού αγώνα. Όταν συνειδητοποίησε το αδιέξοδο, ήταν πολύ αργά

Πώς γίνεται τρομοκράτης ένας άνθρωπος που γνώρισε τη φτώχεια και τη μιζέρια
στα παιδικά του χρόνια και βρισκόταν ένα βήμα από το να απαλλαγεί οριστικά από
αυτήν;

Η ζωή τού Ρενάτο Κούρτσιο, του ιδρυτή των Ερυθρών Ταξιαρχιών, είναι
παραδειγματική για τον καθοριστικό ρόλο που παίζουν οι πολιτικές καταβολές
αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον. Γεννήθηκε στη Ρώμη το 1941, νόθος γιος του
αξιωματικού Ρενάτο Ζάμπα και της Γιολάντα Κούρτσιο. Τα παιδικά του χρόνια ήταν
δύσκολα, αφού η μητέρα του ήταν υπηρέτρια και δεν μπορούσε να τον έχει μαζί
της. Η τραυματική εμπειρία που τον σημαδεύει έρχεται το 1945, όταν οι φασίστες
δολοφονούν τον αγαπημένο του θείο Αρμάντο σε μια ενέδρα.

Σε ηλικία δέκα ετών τον έβαλαν εσωτερικό σε οικοτροφείο. Ήταν κακός μαθητής
και αναγκάστηκε να επαναλάβει δύο φορές την ίδια τάξη. Οι επιδόσεις του όμως
βελτιώνονται δραστικά όταν η μητέρα του θα τον ξαναπάρει κοντά της στο Μιλάνο.

Υποδειγματικός σπουδαστής

Παρά το γεγονός ότι εργάζεται παράλληλα, ο νεαρός Ρενάτο γίνεται
υποδειγματικός σπουδαστής. Το 1962 κερδίζει υποτροφία για το πρωτοποριακό
Ινστιτούτο Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τρέντο, «το Μπέρκλεϊ της
Ιταλίας». Στο διδακτικό προσωπικό του ανήκουν διασημότητες όπως ο Νίνο
Ανδρεάτα, ο Ρομάνο Πρόντι και ο Φρανσίσκο Αλμπερόνι. Στο πνευματικό περιβάλλον
κυριαρχεί ο υπαρξισμός.

Ο Κούρτσιο γοητεύεται από τους υπαρξιστές, τη σχολή της Φρανκφούρτης, τους
κλασικούς της ψυχανάλυσης. Στα μέσα της 10ετίας του ’60, ανακαλύπτει τον
μαρξισμό μέσω του υπαρξισμού και εξελίσσεται σε αφοσιωμένο επαναστάτη και
θεωρητικό. Εδώ γνωρίζει και τη σύζυγό του Μαργαρίτα. Από το 1967 έως το 1969
δραστηριοποιείται στις μαρξιστικές οργανώσεις του Πανεπιστημίου. Το φοιτητικό
κίνημα στην Ιταλία αρχίζει από το Τρέντο.

Ιδρυτικός πυρήνας

Ο Κούρτσιο ζει από κοντά την αστυνομική βία εναντίον των φοιτητικών και
εργατικών διαδηλώσεων. Το 1969 εγκαταλείπει το Πανεπιστήμιο και πηγαίνει στο
Μιλάνο, όπου οι εργατικές συνοικίες βράζουν. Ιδρύει την οργάνωση Προλεταριακή
Αριστερά. Μια βόμβα που τοποθετείται από ακροδεξιούς το 1969 προκαλώντας πολλά
θύματα, τη μετατρέπει στον ιδρυτικό πυρήνα των Ερυθρών Ταξιαρχιών.

Από το 1971 οι Κούρτσιο περνούν στην παρανομία. Το 1975 συλλαμβάνεται,
απελευθώνεται όμως από τη Μαργαρίτα, που οργανώνει μια επιδρομή στη φυλακή.
Τρεις βδομάδες αργότερα η Μαργαρίτα σκοτώνεται σε συμπλοκή με τους
καραμπινιέρι. Το 1976 ο Κούρτσιο συλλαμβάνεται και πάλι. Καταδικάζεται σε 31
χρόνια φυλάκιση. Θα απελευθερωθεί το 1998.

Στο διάστημα που ο Κούρτσιο βρίσκεται στη φυλακή, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες
απαγάγουν τον πρώην πρωθυπουργό Άλντο Μόρο με σκοπό να πετύχουν την πολιτική
τους αναγνώριση. Η δολοφονία του δημιουργεί ρήγματα ανάμεσα στο εσωτερικό των
Ερυθρών Ταξιαρχιών, ανάμεσα στους κρατουμένους και τους έξω. Ο Κούρτσιο
παραδέχεται την ήττα της τρομοκρατίας το 1984. Με τρία ιστορικά στελέχη
συντάσσει τη διακήρυξη διάλυσης των πρώτων Ερυθρών Ταξιαρχιών.

ΑΝΤΡΕΑΣ ΜΠΑΑΝΤΕΡ

Ο κλέφτης που γνώρισε την πολιτική μέσω του έρωτα

Μπάαντερ, Ένσλιν. Στην πρώτη δίκη, το 1968 στη Φρανκφούρτη. Η σχέση τους έστρωσε τον δρόμο για την καταστροφή

Η τρομοκρατία είναι μια θανάσιμα σοβαρή υπόθεση και τίποτε δεν έδειχνε ότι ο
Αντρέας Μπάαντερ ήταν σοβαρός. Και όμως, αυτό το κακομαθημένο αγόρι, ορφανό
από πατέρα και χαϊδεμένο από τις γυναίκες, έγινε ο ηγέτης της πιο
πειθαρχημένης ευρωπαϊκής τρομοκρατικής οργάνωσης, της ομάδας κόκκινος στρατός
RAF.

Ακόμα και σήμερα, η νιτσεϊκή προσωπικότητα του Μπάαντερ εξακολουθεί να
γοητεύει και να διχάζει τη Γερμανία. Πήρε μαζί του στον τάφο μια συλλογική
υπόθεση – τη φοιτητική εξέγερση του Μάη του ’68 – που σε καμία περίπτωση δεν
ήταν δική του.

Μέχρι το 1967, ο Αντρέας Μπάαντερ δεν είχε σχέση με τους προβληματισμούς της
γενιάς του. Η πολιτική τον απωθούσε. Το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν να κλέβει
σπορ αυτοκίνητα και να παραβιάζει τους κανόνες κυκλοφορίας.

Το1963 τον βρίσκει 20 ετών στις κακόφημες συνοικίες του Δυτικού Βερολίνου,
άεργο, μικρολωποδύτη και πολυγαμικό εραστή. Μπαινοβγαίνει στη φυλακή για
πλημμελήματα.

Η μεταστροφή

Η μεταστροφή γίνεται το 1967, όταν γνωρίζει την Γκούντρουν Ένσλιν, φοιτήτρια
της Φιλολογίας και κόρη ευαγγελικού πάστορα, που αναπτύσσει εξτρεμιστικές
πολιτικές θεωρίες στα διαλείμματα ανάμεσα στις συνουσίες. Στην αρχή ο Μπάαντερ
δεν ενδιαφέρεται. Ωστόσο, η επιρροή της αποδεικνύεται ισχυρή. Μαζί με τον
εξτρεμιστικό μαρξισμό, υιοθετεί τη μονογαμία. Η γοητεία που ασκεί η ιστορία
της RAF ίσως να οφείλεται ότι στη βάση της βρίσκεται μια αρχέτυπη ιστορία
αγάπης, ένας δεσμός με κατάληξη τον θάνατο.

Ο Μπάαντερ και η Ένσλιν γίνονται γνωστοί το 1968, όταν πυρπολούν δύο
πολυκαταστήματα στη Φρανκφούρτη. Το 1969 αφήνονται ελεύθεροι με αναστολή.
Διαφεύγουν στο Παρίσι, την πόλη της επανάστασης. Μερικούς μήνες θα ζήσουν τη
μόνη ανέμελη φάση της ζωής τους.

Το 1970 ο Μπάαντερ επιστρέφει στη Γερμανία και συλλαμβάνεται. Μαζί με τη
διάσημη εξτρεμίστρια Ούλρικε Μάινχοφ, η Γκούντρουν οργανώνει τη βίαιη
αποφυλάκισή του. Στη διάρκεια της επιχείρησης, ένας άνδρας πέφτει νεκρός. Η
RAF είχε γεννηθεί.

Τέσσερις νεκροί

Η τρομοκρατική δράση των Μπάαντερ, Μάινχοφ και Ένσλιν είναι σύντομη, αρκεί
όμως για να συγκλονίσει τη Γερμανία, προκαλώντας τέσσερις νεκρούς. Η Νέμεσις
έρχεται με τη μορφή του αστυνόμου Χέρολντ, εκπρόσωπου της γενιάς τού πατέρα
που δεν γνώρισε ο Μπάαντερ. Η ιστορική ηγεσία της RAF συλλαμβάνεται το 1972.

Από τότε, η οργάνωση προσπαθεί να τους απελευθερώσει. Η κορύφωση του δράματος
είναι το φθινόπωρο του 1977. «Έχω την εντύπωση ότι ζω μια αρχαία τραγωδία»,
είχε πει ο καγκελάριος Σμιτ.

Η RAF οργανώνει την απαγωγή του προέδρου των Γερμανών βιομηχάνων Σλάγιερ και
ταυτόχρονα ενός αεροπλάνου της Λουφτχάνσα με 80 ομήρους. Απειλεί να τους
εκτελέσει αν δεν απελευθερωθούν ο Μπάαντερ και η Ένσλιν (η Μάινχοφ είχε
αυτοκτονήσει ένα χρόνο νωρίτερα). Οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες όμως
απελευθερώνουν το αεροπλάνο με τους ομήρους στο Μογκαντίσου. Την ίδια ημέρα ο
Μπάαντερ και η Ένσλιν αυτοκτονούν στα κελιά τους, η RAF εκτελεί τον Σλάγιερ.
Μέχρι και σήμερα πολλοί πιστεύουν ότι δολοφονήθηκαν.