«Η Τουρκία μπορεί να είναι επιλογή της Ε.Ε. μετά το 2020»

«Η ΕυρωπαΪκή Ένωση (Ε.Ε.) σκέπτεται και φέρεται ορθολογικά. Η Τουρκία μπορεί
να εκπληρώσει στην εντέλεια τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, αλλά η Ε.Ε. να μη τη
δεχθεί παρόλα αυτά στους κόλπους της, γιατί δεν τη χρειάζεται τη δεδομένη
στιγμή. Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη γνώμη μας, η Τουρκία μπορεί να είναι
ορθολογική επιλογή της Ε.Ε. μετά το 2020».

Σύμβουλος του τουρκικού κράτους

Τα λόγια αυτά συνοψίζουν χονδρικά την άποψη του καθηγητή Ουμίτ Όζνταγ,
προέδρου του τουρκικού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών Ευρασίας (ΚΣΜΕ), σχετικά με
την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Έχω διαβάσει αρκετά άρθρα τού καθηγητή
Όζνταγ και τον έχω δει μερικές φορές σε τηλεοπτικές συζητήσεις. Με
εντυπωσιάζει κάθε φορά η πολυμάθειά του στα θέματα γεωστρατηγικής. Το Κέντρο
του οποίου προΐσταται είναι σημαντικό συμβουλευτικό όργανο του τουρκικού
κράτους. Η συνέντευξη που έδωσε στην εφημερίδα «Τζουμχουριέτ» με θέμα την
ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε., μπορεί να είναι «αποκαλυπτική» για τη στάση
απέναντι στην Ε.Ε. εκείνου που στην Τουρκία αποκαλείται «βαθύ κράτος».

Φοβερή πίεση

Γιατί το 2020, λοιπόν; «Εκατόν δέκα πέντε εκατομμύρια άνθρωποι θα γίνουν μέλη
της Ε.Ε. τα επόμενα έξι χρόνια. Τρομακτικός αριθμός! Θα ασκήσουν φοβερή πίεση
στους οικονομικούς πόρους της Ευρώπης. Η ένταξη της Τουρκίας στη φάση αυτή θα
ταράξει πάμπολλες ισορροπίες στην Ε.Ε. Πρώτον, γιατί δεν έχει να δώσει στην
Τουρκία τα πενήντα δισεκατομμύρια δολάρια που χονδρικά θα κληθεί να της δώσει
μέσα σε πέντε χρόνια. Δεύτερον, η Τουρκία, αν ενταχθεί τώρα, θα έχει, στο
επίπεδο τουλάχιστον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τόσο λόγο όσο η Γερμανία –
ουδείς το επιθυμεί αυτό τώρα στην Ε.Ε. Τρίτον, η ένταξη της Τουρκίας στο παρόν
στάδιο θα μπορούσε να καταστρέψει την ευρωπαϊκή ταυτότητα που βρίσκεται εν τω
γίγνεσθαι. Οι Ευρωπαίοι σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας έχουν ορίσει τον
Τούρκο ως τον “Άλλο”. Μπορούν να δεχθούν τους Τούρκους μόνον αφού θα έχουν
δημιουργήσει μια υγιή δική τους ταυτότητα. Η δημόσια τάξη μπορεί να ταραχθεί
στις ευρωπαϊκές χώρες από την άνοδο των δεξιών και ακροδεξιών κομμάτων ως
αντίδραση στην ένταξη της Τουρκίας. Τέταρτος λόγος είναι ο γεωπολιτικός
παράγοντας: με την ένταξη της Τουρκίας στο διάστημα των επόμενων 15-20 ετών, η
Ε.Ε. θα βρεθεί ξαφνικά να έχει σύνορα με τις τρεις πλέον ανασφαλείς
γεωπολιτικά περιοχές του κόσμου – τη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο, την Κεντρική
Ασία. Η Ευρώπη δεν είναι έτοιμη για κάτι τέτοιο. Η Ευρώπη θα έχει ανάγκη την
Τουρκία όταν θα μπορεί να ανταγωνίζεται στις ΗΠΑ κι αυτό θα γίνει μόνον όταν
εκπληρωθούν οι τρεις όροι που ανέφερα προηγουμένως, κι αυτό δεν μπορεί να
γίνει πριν από το 2020».

Έθνος-κράτος

Έχει η Τουρκία άλλες επιλογές εκτός της Ε.Ε.; «Ένα πράγμα έχει προτεραιότητα
για την Τουρκία», λέει ο Όζνταγ, «η διατήρηση του μοντέλου που εγκαθίδρυσε ο
Ατατούρκ» (και εννοεί το μοντέλο του έθνους-κράτους). «Η Τουρκία μπορεί να
αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις στον άξονα της Ευρασίας. Για παράδειγμα, αυτήν
τη στιγμή το εμπόριο με τους γείτονές μας αποτελεί μόνο το 6% των συνολικών
εμπορικών συναλλαγών μας. Η Τουρκία είναι μια χώρα που έχει τεταμένες σχέσεις
με τους γείτονές της, άλλοτε για λόγους που πηγάζουν κι άλλοτε δεν πηγάζουν
από την ίδια. Προσπαθούμε σιγά σιγά να τα ξεπεράσουμε αυτά».