Διπλάσιοι κρατούμενοι στις φυλακές

Η τελευταία καταμέτρηση στις ελληνικές φυλακές κατέληξε σε 8.633 κρατουμένους
(καταδίκους ή προφυλακισμένους) τη στιγμή που η δυναμικότητα των σωφρονιστικών
καταστημάτων ανέρχεται σε 4.500 κρατουμένους. Αυτό σημαίνει ότι στην καλύτερη
περίπτωση, με ορθολογική κατανομή των κρατουμένων, σε κάθε κελί θα έπρεπε να
βρίσκονται δύο κρατούμενοι. Αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική, αφού στα
μεγάλα αστικά κέντρα η αναλογία είναι 1:3.

Από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας ο πληθυσμός στις ελληνικές φυλακές
αυξήθηκε σχεδόν κατά 40%. Το 1991 οι κρατούμενοι ανέρχονταν σε 5.000 – 5.500.
Ο υπερπληθυσμός, που έχει δημιουργήσει στα σωφρονιστικά καταστήματα
καταστάσεις ασφυξίας, αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των αλλοδαπών κρατουμένων,
αλλά και των τοξικομανών. Σήμερα 3.926 κρατούμενοι (το 40% του συνολικού
αριθμού) είναι αλλοδαποί και από αυτούς οι 2.003 αλβανικής υπηκοότητας. Πριν
από δέκα χρόνια η αναλογία ξένων και ημεδαπών κρατουμένων ήταν 1:4. Επίσης,
3.578 κρατούμενοι είναι κατάδικοι ή υπόδικοι για παραβάσεις του νόμου περί
ναρκωτικών και από αυτούς ποσοστό που υπερβαίνει το 50% έχουν κριθεί ως
τοξικομανείς.

Η χειρότερη περίοδος της τελευταίας 20ετίας για το ελληνικό σωφρονιστικό
σύστημα υπήρξε αναμφισβήτητα η τριετία 1994 – 97, μέσα στην οποία ο αριθμός
κρατουμένων άγγιξε τις δέκα χιλιάδες, ενώ σημειώθηκαν και πολυήμερες
εξεργέσεις, με αποκορύφωμα την κατάληψη και λεηλασία των φυλακών Κορυδαλλού,
το 1996, που συνοδεύθηκε και από την ομηρεία σωφρονιστικών υπαλλήλων.

Η σταδιακή μείωση του αριθμού κρατουμένων οφείλεται σε διαδοχικά μέτρα
αποσυμφόρησης, όπως αποποινικοποίηση αδικημάτων, ευνοϊκές ρυθμίσεις για την
αποφυλάκιση με όρους κ.ά. Η πραγματική αποσυμφόρηση, ωστόσο, περνά μέσα από το
πρόγραμμα δημιουργίας νέων φυλακών, το οποίο – εάν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις
– θα έχει υλοποιηθεί έως το 2006. Συνολικά, το σχέδιο του υπουργείου
Δικαιοσύνης προβλέπει την ανέγερση 17 νέων σωφρονιστικών καταστημάτων
(προϋπολογισμού 110,5 δισ. δρχ.) και τριών κέντρων απεξάρτησης τοξικομανών
κρατουμένων. Από αυτά έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία μόνον οι φυλακές στο
Μαλανδρίνο Φωκίδας (300 κρατουμένων), ενώ είναι έτοιμο να λειτουργήσει και το
Κέντρο Απεξάρτησης στον Ελαιώνα Θήβας.