ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ Ήρθα να συνεχίσω τη μεταρρύθμιση

Όσοι φοβήθηκαν ότι η αλλαγή υπουργού Υγείας θα σημάνει και το τέλος της
μεταρρύθμισης στο ΕΣΥ, μάλλον θα πρέπει να ησυχάσουν. Επίσης και όσοι
χαριτολογώντας υποστήριξαν ότι «αυτή η κυβέρνηση χρειάζεται έναν ψυχίατρο»! Ο
νέος υπουργός Υγείας, ο καθηγητής Κώστας Στεφανής, είναι απόλυτος στην πρώτη
συνέντευξη που δίνει μετά την υπουργοποίησή του: «Δεν ήρθα για να αλλάξω μια
πολιτική», τονίζει σήμερα στα «ΝΕΑ».

«Ήρθα για να βοηθήσω να υλοποιηθεί μια πολιτική για την αναβάθμιση των
υπηρεσιών υγείας». Και για όσους διατηρούν ακόμη επιφυλάξεις, η δήλωση του
νέου υπουργού Υγείας συμπληρώνεται με την ακόλουθη αναφορά: «Ό,τι κάνω, ή ό,τι
θα κάνω, θα είναι στο πλαίσιο της γενικότερης κυβερνητικής πολιτικής». Κι εξ
όσων είναι γνωστά, η κυβέρνηση δεν έχει αποφασίσει αλλαγή πολιτικής στην
υγεία…

Ο κ. Στεφανής, που αντιμετωπίζει με θυμηδία τα σχόλια ότι η τοποθέτησή του
ήταν αποτέλεσμα της καλής προσωπικής σχέσης που διαθέτει με τον κ. Σημίτη,
είναι γνωστό ότι και κατά το παρελθόν είχε πιεστεί να αναλάβει το πόστο του
υπουργού Υγείας, αλλά είχε αρνηθεί. Και μάλιστα και από τον Ανδρέα Παπανδρέου,
με τον οποίο επίσης διατηρούσε στενή σχέση. Επιστήμονας παγκόσμιου κύρους –
διετέλεσε για πολλά χρόνια πρόεδρος της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Ένωσης – ο κ.
Στεφανής ξεκαθαρίζει στη σημερινή συνέντευξή του ότι η τοποθέτησή του δεν
σημαίνει νίκη των πανεπιστημιακών γιατρών επί του αποχωρήσαντος υπουργού
Υγείας Αλέκου Παπαδόπουλου.

«Είμαι και καθηγητής» δηλώνει, «και το θεωρώ τιμή, γιατί κανείς δεν μου
απένειμε αυτή την ιδιότητα», αλλά σπεύδει να προσθέσει ότι αυτό δεν σημαίνει
τίποτε. Για το μεγάλο πρόβλημα της σχέσης των πανεπιστημιακών με το ΕΣΥ και το
αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί αναφέρει απλώς πως «δεν έχει προκαταλήψεις» και
δείχνει να μην το αξιολογεί περισσότερο απ’ ό,τι είναι. «Είναι ένα πρόβλημα
τονίζει – υπάρχουν πολύ πιο σημαντικά».

Ο νέος υπουργός Υγείας ήταν παρών στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής στο
«Κάραβελ» και παρακολούθησε μεγάλο μέρος των εργασιών της Συνόδου. Όχι τυχαία.
«Έχω ιδεολογική πλεύση – λέει – η οποία με εντάσσει στο κυβερνών κόμμα».
Τέσσερα χρόνια βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ διακρίθηκε στη Βουλή για την
υποδειγματική παρουσία και στάση του. Η θητεία του έληξε το 2000, και παρ’ ότι
δεν διεκδίκησε νέα θητεία, ήταν πάντοτε κοντά στο ΠΑΣΟΚ συνεισφέροντας με
ιδέες και προτάσεις.

Με την υπουργοποίησή του πολλοί βρέθηκαν να δηλώσουν ότι έχει ταχθεί υπέρ των
πανεπιστημιακών γιατρών και κατά των ρυθμίσεων του νόμου Παπαδόπουλου. Όσο κι
αν ερευνήθηκαν… αρχεία και αρχεία, τέτοιες δηλώσεις δεν βρέθηκαν. «Έχω τις
απόψεις μου» έλεγε σε όσους τον ρωτούσαν – το ίδιο κάνει και τώρα. Και με
αφοπλιστική ειλικρίνεια δηλώνει ότι «δεν έχει έτοιμες λύσεις» για τα
προβλήματα του ΕΣΥ. Ακριβώς γιατί, όπως λέει, «δεν ξύπνησα μια μέρα και είδα
στον ύπνο μου ότι θα γίνω υπουργός και είχαν γίνει μέσα μου και οι διεργασίες
να έχω έτοιμη λύση. Δεν έχω καμιά λύση έτοιμη»…

– Κύριε υπουργέ, από πολλούς διατυπώνεται η άποψη ότι η τοποθέτησή σας
ουσιαστικά σηματοδοτεί την επιθυμία του Πρωθυπουργού να αλλάξει ρότα η
περίφημη αυτή μεταρρύθμιση του ΕΣΥ…

«Αυτό δεν ανταποκρίνεται στα πράγματα, δεν είναι έτσι. Ανέλαβα αυτό το
υπουργείο διότι προέκυψε ένα κενό μετά την παραίτηση, την αποχώρηση του κ.
Παπαδόπουλου. Αν δεν αποχωρούσε ο κ. Παπαδόπουλος, εγώ δεν θα ήμουν υπουργός –
άλλωστε πρέπει να ξέρετε ότι υπήρξαν και άλλες τέτοιες ευκαιρίες στο παρελθόν.
Συνεπώς, αυτή τη φορά ήρθα όχι για να αλλάξει μια πολιτική, αλλά για να
μπορέσω, στον βαθμό που μπορώ, να συνεχίσω ένα έργο προς την κατεύθυνση της
αναβάθμισης των υπηρεσιών υγείας σε όλα τα επίπεδα. Γι’ αυτό μπήκα σε αυτή τη
λογική. Εγώ κ. Παπαχρήστο δεν έχω εκλογικό σπίτι. Έχω όμως ιδεολογική πλεύση,
η οποία με εντάσσει πολιτικά στο κυβερνών κόμμα και στην κυβερνητική πολιτική.
Συνεπώς ό,τι κάνω, ή ό,τι θα κάνω, θα είναι στο πλαίσιο της γενικότερης
κυβερνητικής πολιτικής».

– Διάβασα μια δήλωσή σας για τους πανεπιστημιακούς. Είπατε ότι πρόκειται
για πολύ σημαντικές προσωπικότητες και δεν μπορούμε να τους φορτώσουμε σε ένα
καράβι και να τους παρατήσουμε στον Αργοσαρωνικό. Αυτό μπορούμε να το
μεταφράσουμε ως αλλαγή στο θέμα που έχει πολώσει, αυτό το θέμα των
πανεπιστημιακών;

«Κοιτάξτε, αυτό που είπα στην επίσημη παράδοση ήταν ότι, πέραν των άλλων,
είμαι και καθηγητής. Το ότι είμαι και καθηγητής, το θεωρώ σημαντικό. Θεωρώ ότι
αποτελεί τιμή μου να είμαι και καθηγητής. Το θεωρώ μια κατάκτηση, γιατί δεν
είναι προϊόν απονομής, είναι προϊόν κόπων, μόχθων. Και ό,τι ισχύει για μένα,
νομίζω ότι ισχύει και για το σημαντικότερο μέρος των συναδέλφων. Και πιστεύω
ότι μια κοινωνία η οποία θέλει να προχωρήσει μπροστά, δεν μπορεί, δεν της
επιτρέπεται να απαξιώνει τμήματα του λαού που είναι πάρα πολύ χρήσιμα και τα
οποία δεν είναι εύκολο να τα αντικαταστήσει. Μπορεί να κτίσει νοσοκομεία, για
παράδειγμα, μπορεί να κτίσει κτίρια, αλλά δεν μπορεί να φτιάξει εύκολα
ανθρώπους. Όπως είπε κάποιος, “ξέρω ότι μπορώ να χτίσω ένα νοσοκομείο μέσα σε
ελάχιστα χρόνια, αλλά δεν μπορώ να κάνω έναν ειδικό σε κάποιες δεκαετίες”,
αυτό είναι σωστό».

– Όπως τώρα εδώ με το Νοσοκομείο στο Χαϊδάρι – έγινε ένα υπερσύγχρονο,
καταπληκτικό νοσοκομείο, το οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει.

«Το οποίο πρέπει να λειτουργήσει είτε με, είτε χωρίς τους πανεπιστημιακούς.
Είναι ένα περιφερειακό νοσοκομείο – όπως είπατε από τα καλύτερα – το οποίο με
κάποια προσπάθεια μπορεί να γίνει και ένα καλό πανεπιστημιακό νοσοκομείο».

– Να συμπεράνω από την προηγούμενη αναφορά σας ότι θα ξεκινήσετε διάλογο με
τους πανεπιστημιακούς, ότι θα είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που θα κάνετε;

«Πάρα πολύ απλά, θα σας πω ότι εγώ δεν έχω προκαταλήψεις. Έχω όμως κοινό νου
και μια πολιτική σκέψη, η οποία μού επιβάλλει να αντιμετωπίζω τα προβλήματα
στην πραγματική τους βάση και όχι στη συμβολική τους. Γιατί νομίζω ότι το θέμα
εδώ έχει κατά κάποιον τρόπο αναχθεί σε επίπεδο συμβολικό, αντιμετωπίζεται
δηλαδή με εμπαθείς αντιπαραθέσεις. Και καλλιεργεί μια ψυχολογία η οποία, κατά
τη γνώμη μου, δεν είναι θετική. Δεν είναι απαραίτητο, ούτε είναι μέσα στις
προτεραιότητές μου, να κάνω αυτή τη συζήτηση. Υπάρχουν πολύ πιο σημαντικά
προβλήματα. Είναι ένα από τα προβλήματα… ».

– Αλλά δεν είναι το μοναδικό, λέτε.

«Όχι μόνο δεν είναι το μοναδικό, δεν είναι και το άμεσο. Ελπίζω μέσα σε ένα
κλίμα ηρεμίας να προκύψουν οι όροι εκείνοι και οι συνθήκες που θα επιτρέψουν
να γίνουν πολλοί διάλογοι. Ανάμεσα στους πολλούς αυτούς διάλογους να γίνει και
διάλογος με τους πανεπιστημιακούς γιατρούς».

– Τι θα γίνει με το σύστημα πρωτοβάθμιας περίθαλψης που έχουν διάφοροι
οργανισμοί όπως το ΙΚΑ. Αυτό έχει αποτελέσει στο παρελθόν και πηγή απεργιών
«κατά συρροή». Τι σκέφτεστε να κάνετε με αυτό;

«Θα πρέπει να το μελετήσω και να το μελετήσω σοβαρά. Γενικά θέλω να σας πω ότι
εγώ δεν είμαι άνθρωπος που είδε ένα όνειρο και ξύπνησε υπουργός και στο όνειρο
μέσα αυτό έγιναν όλες εκείνες οι διεργασίες στο μυαλό μου, έτσι ούτως ώστε
όταν ξύπνησα είχα έτοιμη τη λύση. Δεν έχω καμιά λύση έτοιμη. Ξέρω το πλαίσιο
μέσα στο οποίο εντάσσεται η σκέψη μου και αυτή θα με καθοδηγεί, αλλά επ’
ουδενί λόγω θα ήθελα να πάρω θέση απέναντι σε συγκεκριμένα προβλήματα πάρα
πολύ σοβαρά. Θα ήμουν επιπόλαιος και ανεύθυνος».

ΕΣΥ

Η κατάσταση δεν είναι τραγική

Ποια είναι για τον κ. Στεφανή τα τρία τα τρία μεγαλύτερα προβλήματα του ΕΣΥ
και πως τα αξιολογεί.

«Κοιτάξτε, ασφαλώς υπάρχουν προβλήματα στην ανάπτυξη του ΕΣΥ. Το κυριότερο
όμως πρόβλημα του ΕΣΥ είναι που ουσιαστικά είναι νοσοκομειοκεντρικό. Κι επειδή
είναι νοσοκομειοκεντρικό γίνεται και ιατροκεντρικό. Επίσης το ότι υπάρχει ένας
κατακερματισμός όχι μόνο των υπηρεσιών παροχής, αλλά και των πηγών
χρηματοδότησης των αναγκών για περίθαλψη. Το ΕΣΥ είναι ένα σύστημα παροχής
υπηρεσιών που ουσιαστικά έχει να παλεύει συνεχώς με έναν εχθρό, αυτόν που
επιβουλεύεται την καλή υγεία του ατόμου. Υπάρχουν ελλείψεις, μπορεί
συγκρινόμενοι ίσως με την Δανία ή την Σουηδία ενδεχομένως να υπολειπόμαστε,
αυτό να το δεχθώ. Δεν θα δεχθώ όμως επ’ ουδενί λόγο ότι η κατάσταση είναι τραγική».

«Βάζω τον πήχυ αρκετά χαμηλά»

Γράφτηκε κατά κόρον ότι τοποθετηθήκατε στη θέση αυτή γιατί συνδέεστε φιλικά με
τον Πρωθυπουργό, ότι δεν ήταν αξιοκρατική…

«Ξέρετε ότι είμαι και ψυχίατρος μεταξύ των άλλων και μπορώ να δώσω ερμηνείες
σε αυτού του είδους τα σχόλια.

Περισσότερο προβάλλουν τους ερωτώντες παρά αποτελούν ερωτήσεις που τίθενται
για να απαντηθούν. Διότι αυτοί που τυχόν ερωτούν, γνωρίζουν ότι αν ήταν θέμα
απονομής, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να είχε γίνει, ή μάλλον είχε γίνει,
τουλάχιστον 5, 6 φορές στο παρελθόν και όχι τώρα.

Άρα, όπως καταλαβαίνετε, τα ιστορικά γεγονότα απαντούν αντί για μένα. Εγώ στην
προκειμένη περίπτωση εγκαταλείπω όλα τα πλεονεκτήματα που μπορεί να μου δώσει
η ζωή και τα οποία έχω κατακτήσει και είναι σημαντικά για μένα, προκειμένου να
ανταποκριθώ σε μια υποχρέωση, σε ένα χρέος. Απέναντι σε αυτό το χρέος θα
προσπαθήσω να λειτουργήσω με έναν τρόπο που θα μπορούσα να τον χαρακτηρίσω όσο
γίνεται με περισσότερη αξιοπρέπεια. Και ελπίζω ότι θα τα καταφέρω, το ύψος του
πήχυ που βάζω είναι αρκετά χαμηλό. Δεν προσδοκώ, παρά να ανταποκριθώ
ικανοποιητικά σε ένα χρέος».