Οι πλούσιοι κλέβουν τη… βροχή

Γι’ αυτούς που ζουν εδώ, είναι σαν οι πλούσιοι να έχουν κλέψει τη βροχή.
Εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, η περιοχή του Σαχέλ, όπως ονομάζονται οι
στέπες της Νότιας Σαχάρας στην Αφρική, πλήττεται από την πιο μακρόχρονη
ξηρασία στον κόσμο. Σε κάποια μέρη η βροχόπτωση έχει μειωθεί κατά 20% έως 50%.

Η συνέπεια είναι πως οι καλλιέργειες αποτυγχάνουν σε τεράστια κλίμακα. Στις
χειρότερες χρονιές, από το 1972 ως το 1975 και από το 1984 ως το 1985, ως ένα
εκατομμύριο άνθρωποι πέθαναν από την πείνα. Εντούτοις, για τον πρόεδρο Μπους,
ο οποίος μόνο πρόσφατα παραδέχθηκε ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη και η
κλιματική αλλαγή είναι το αποτέλεσμα ανθρώπινης δραστηριότητας – όπως η καύση
φυσικών καυσίμων -, μια υπόθεση που αφορά τον αναπτυσσόμενο κόσμο κάθε άλλο
παρά καλοδεχούμενη είναι.

Νέα έρευνα φανερώνει όμως ότι η ρύπανση από εργοστάσια και ενεργειακούς
σταθμούς, ιδιαίτερα στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη, επιτείνει την ξηρασία
στις χώρες νοτίως της Σαχάρας.

Διατυπώνονται επίσης προειδοποιήσεις ότι η αυξανόμενη εκβιομηχάνιση της Ινδίας
και της Κίνας είναι πιθανόν να δημιουργήσουν τα ίδια προβλήματα στην ινδική
υποήπειρο, με εν δυνάμει καταστροφικά αποτελέσματα για εκατομμύρια επιπλέον
ανθρώπους.

Σύμφωνα με ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «New
Scientist», κλιματολογικές μελέτες επιστημόνων στην Αυστραλία και τον Καναδά
έδειξαν ότι τα σύννεφα θείου που εκλύουν οχήματα και ενεργειακοί σταθμοί όταν
καίνε φυσικά καύσιμα, ευθύνονται για την απώθηση προς Νότον της ζώνης των
βροχών της Σαχάρας.

Πρόγραμμα εξομοίωσης. Το «New Scientist» εξηγεί ότι ο Λίον Ροτστέιν του
CSIRO, της εθνικής υπηρεσίας ερευνών στην Αυστραλία και η Ούλρικε Λόμαν του
Πανεπιστημίου Dalhousie στο Χάλιφαξ της Νέας Σκωτίας, δημιούργησαν ένα
πρόγραμμα εξομοίωσης σε ηλεκτρονικό υπολογιστή των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα
στις εκπομπές διοξειδίου του θείου από ενεργειακούς σταθμούς και άλλες πηγές
και στα σύννεφα της βροχής.

Ένα σημαντικό στοιχείο στο θέμα αυτό είναι ότι αυτές οι εκπομπές δημιουργούν
τεράστιες ποσότητες αεροζόλ – μικροσκοπικών σωματιδίων μήκους περίπου ενός
μικρού που αιωρούνται για μέρες στην ατμόσφαιρα. Είναι πολύ αποτελεσματικά στο
να διαχέουν το φως και σχηματίζουν σύννεφα που αντανακλούν το φως του ήλιου.
Αμφότερες αυτές οι λειτουργίες τους δροσίζουν την ατμόσφαιρα και τη Γη κάτω
από αυτή.

Η τεράστια ποσότητα των αεροζόλ που παρήχθη ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1980
παρέμεινε πάνω από το βόρειο ημισφαίριο και συνέβαλε στο να το δροσίσει, λένε
οι ερευνητές. Αλλά η μείωση της θερμοκρασίας στο βόρειο ημισφαίριο εξαιτίας
των αεροζόλ σπρώχνει προς Νότον το σημείο της θερμικής ισορροπίας – και μαζί
του τα σύννεφα της βροχής από τα οποία εξαρτώνται οι καλλιέργειες στο Σαχέλ.
Το αποτέλεσμα είναι να αντιμετωπίζει ολόκληρη η νότια περιοχή της Αφρικής μια
«περιφερειακή κρίση τροφίμων». Πρόσφατη αμερικανική έκθεση αναφέρει πως
συνολικά έξι χώρες στη Νότια Αφρική έχουν 11 εκατομμύρια ανθρώπους που
χρειάζονται επείγουσα βοήθεια σε τρόφιμα.

Η νέα θεωρία για τη σχέση ανάμεσα στα αεροζόλ και τις βροχοπτώσεις σημαίνει
επίσης ότι ο κόσμος θα πρέπει να καταλάβει καλύτερα τα θέματα που σχετίζονται
με την αλλαγή του κλίματος. Επειδή τα αεροζόλ δροσίζουν τη Γη, πιστευόταν ότι
μπορεί να έχουν ευεργετική επίδραση, περιορίζοντας την άνοδο της θερμοκρασίας
που προκαλεί το διοξείδιο του άνθρακα. Τώρα όμως φαίνεται ότι συμβάλλουν και
στην αλλαγή των καιρικών μοντέλων με τρόπους που είναι εν δυνάμει
καταστροφικοί για εκατομμύρια ανθρώπους.