«Το σπίτι φεύγει», η αισιοδοξία έρχεται

Ο Σταμάτης Φασουλής μας συστήνει τον καινούργιο θεατρικό συγγραφέα Αντώνη Νικολή, έναν φιλόλογο από την Κω, ανεβάζοντας το πρώτο του έργο

«Το σπίτι με την έννοια που το ξέραμε, μάλλον έχει φύγει. Δεν έχει
μεσημεριανό. Δεν έχει καν τους δύο γονείς – οι περισσότεροι είναι χωρισμένοι.
Τα παιδιά βλέπουν τον πατέρα τους τα Σαββατοκύριακα, και μόλις μεγαλώσουν
φεύγουν κι αυτά για σπουδές στην αλλοδαπή. Εμείς εδώ, το «σπίτι» το βλέπουμε
την ώρα της μετακόμισης. Είναι στον αέρα».

Ο Σταμάτης Φασουλής μας μπάζει, με το ιδιαίτερο ύφος του, στο ύφος του
καινούργιου έργου, που θα παρουσιάσει τον χειμώνα στο θέατρό του. Η πρώτη
αίσθηση, σουρεαλιστική. Ή μήπως σαρκαστική, υπόγεια ποιητική, πικρά ειρωνική
και εν τέλει πραγματική; Η πραγματικότητα αυτής της νέας παραγωγής είναι
εντυπωσιακή. Από την τεράστια δεξαμενή του διεθνούς και ντόπιου δραματολογίου
επιλέγει έργο ενός Έλληνα, νέου θεατρικού συγγραφέα, που έρχεται από το…
πουθενά. Ονομάζεται Αντώνης Νικολής, είναι φιλόλογος, μόνιμος κάτοικος Κω. Να
μια περίπτωση που φέρνει αισιοδοξία, γιατί η αξιοκρατία λειτουργεί.

«Τα έξι χρόνια που έκανα νεοελληνικό θέατρο στο «Βεάκη» δεν κλείσανε,
επειδή ανέβασα τρία έργα της αλλοδαπής. Είμαι απ’ αυτούς που πιστεύουν ότι
ελληνικό θέατρο υπάρχει όταν υπάρχει έργο, και φρόντιζα να ανεβάζω, παράλληλα
με αυτά που έπαιζα, ένα ελληνικό (Λένου Χρηστίδη, Έλενας Ακρίτα). Επανέρχομαι
τώρα στο «Χορν», στην έδρα μου, με νεοελληνικό έργο. Κοιτάζοντάς το όμως από
μια άλλη ματιά. Γιατί θέλω κι εγώ, όπως λέει ο Σκαμπαρδώνης, «να γερνάω
επιτυχώς», ή για να αντιστρέψω τον στίχο του Διονύση «όμορφα τελειώνουμε»,
«όμορφα ξανανιώνουμε»».

«Βέβαια, δεν ξέρω αν θα τολμούσα χωρίς το συγκεκριμένο έργο, γιατί δεν φτάνει
η τάση, χρειάζεται και η αφορμή. Διαβάζω γύρω στα 60 με 70 έργα τον χρόνο.
Πολλές φορές έρχομαι σε δύσκολη θέση, γιατί είναι ωραία έργα, αλλά δεν μπορώ
εγώ να τα ανεβάσω, άλλες φορές δεν μπορείς να πεις σ’ ένα νέο ότι δεν σ’
άρεσε. Με τον Αντώνη Νικολή ήταν πιο περίπλοκα τα πράγματα. Ήρθε μια μέρα στο
θέατρο με τρία έργα υπό μάλης. Βιαζόμουνα να βγω στη σκηνή – Πώς να σε
θυμάμαι; του λέω – Α, ο συγγραφέας από την Κω. Όταν μου τηλεφωνήσεις να μου
πεις ο συγγραφέας από την Κω. Μετά από έξι μήνες, ο τεμπέλαρος, τα διάβασα. Μ’
άρεσε πολύ η γραφή, το ένα δε μ’ άρεσε και πάρα πολύ σαν έργο – αν και νόμιζα
ότι το είχα παίξει. ΄Αρχισε μια σχέση τηλεφωνική, γιατί είδα τη φλέβα του
ταλέντου να πάλλεται. Ώσπου μια μέρα μου είπε «αυτό νομίζω ότι δεν το ‘χεις
ξαναπαίξει». Από κει και πέρα μου ‘στελνε κάθε εβδομάδα με το e mail μια
σκηνή».

Ο τυχερός Αντώνης Νικολής έχει κάθε λόγο να λέει γιά τον Σταμάτη «το
μέγα δέος για μένα, ως ηθοποιός και ως σκηνοθέτης. Μετά από συζητήσεις μαζί
του, βρήκα την αποκοτιά να πω «Θα γράψω ένα έργο για σένα». Από ‘κει και πέρα
αρχίζει να ζει μια εμπειρία, απ’ την οποία δεν ξέρω αν θα συνέλθω ποτέ. Γιατί
δεν έχει αξία, αν δεν μπορείς να δεις την αξία δίπλα σου».

Ο τριανταπεντάχρονος φιλόλογος, με ρίζες στην κλασική λογοτεχνία, μόνιμος
κάτοικος Κω, έχει στο συρτάρι του αρκετά έργα. Πρόσφατα πήρε την απόφαση να τα
δείξει. Ο Φασουλής τον ενθάρρυνε μ’ έναν τρόπο, ώστε να λέει «Το έργο είναι η
δική μου μύηση στον κόσμο του Σταμάτη, στον εκλεπτυσμένο καλλιτεχνικό του
κόσμο. Βασίστηκα στην επιείκειά του για τους ανθρώπους. Από ‘κει πηγάζει και η
συγκίνηση και η κωμωδία. Με τη γενναιοδωρία του δημιουργεί μια πολύ δυνατή
ψυχική ευφορία. Σα να έχει πάρει ένα κομμάτι του εαυτού σου στα χέρια του, και
το υπερασπίζεται. Είχα την αίσθηση ότι υπεράσπιζε το έργο περισσότερο απ’ όσο
εγώ. Αυτό που μου υποδείκνυε γινόταν πηγή έμπνευσης. Για μένα υπήρξε
συνδημιουργός αυτού του έργου».

Η Ελλάδα που κοχλάζει

«Συνεργαστήκαμε πολύ και νομίζω καλά, σε θέματα θεατρικής πρακτικής. Έχω την
εντύπωση ότι είναι ένα πολύ σημαντικό έργο, που μιλάει την καθομιλουμένη με
ηρεμία κι από κάτω μια Ελλάδα βράζει, για να μην πω, κοχλάζει», επισημαίνει ο
Σταμάτης Φασουλής. «Είναι και μεγάλη πρόκληση για ένα σκηνοθέτη να μη μείνει
σ’ ένα πρώτο πεδίο, γιατί το βάθος είναι αυτό που δείχνει το τοπίο».

Ένα ζευγάρι 45-50, ένα σώμα τριαντάρη πάμφωτο που τους εξουδετερώνει κι ένας
θάνατος στο ισόγειο. Φόνος ή αυτοκτονία; Υπάρχει κι ένα πέμπτο πρόσωπο. Η
κόρη, που σπουδάζει στο Λονδίνο. Δύο γενιές συγκρούονται. Μία που φεύγει και
μία που προσέρχεται στη ζωή. Μέσα από το γέλιο, το δάκρυ, τις παύσεις μιας
καθημερινής σχέσης η δράση θ’ ακολουθήσει τη χρονική διάρκεια μιας
τελετουργίας.

«Σα ν’ αρχίζει στην εαρινή ισημερία, η κάθοδος στον Άδη γίνεται Μεγάλη
Παρασκευή και η λύση, η λύτρωση το Σάββατο, στην πρώτη Ανάσταση. Χωρίς να έχει
τίποτα το τελετουργικό θ’ ακολουθεί ένα τυπικό μ’ όλη την ένταση των αισθημάτων».

Τα πρόσωπα

«Το σπίτι φεύγει» βάζει το θέμα της ηθικής αμηχανίας. Δεν ξέρουμε τι είναι
καλό, τι είναι κακό. Φωτίζει με δυνατό τρόπο τις ατομικότητες των ανθρώπων. Ο
συγγραφέας παραιτείται από τις βεβαιότητές του. Παρατηρεί αμήχανα τα τρία
δρώντα πρόσωπα. Ήρωες εντελείς, που υπάρχουν γύρω μας. Τον κεντρικό ήρωα θα
παίξει ο Σταμάτης Φασουλής. Τη γυναίκα του η Πέμη Ζούνη. Ο νεαρός, που
εισβάλλει στο ζευγάρι ως καταλύτης, δεν έχει βρεθεί ακόμα. Τα σκηνικά και τα
κοστούμια θα κάνει ο Γιώργος Πάτσας. Τη μουσική επιμέλεια ο Ιάκωβος Δρόσος.
Και βέβαια, σταθερός, πολύτιμος βοηθός σκηνοθέτη, η Μελίτα Κούρκουλου – «Δεν
τολμάω να ανεβάσω έργο χωρίς τη Μελίτα. Νομίζω ότι οφείλω τη μισή δουλειά σ’
αυτή. Μου είναι απαραίτητη». Η πρεμιέρα προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο.