Ευρωπαϊκή Τράπεζα για το αρχαίο δράμα

Μια ιστορική φωτογραφία από την «Άλκηστι» που σκηνοθέτησε ο Κώστας Χρηστομάνος το 1902, στη Νέα Σκηνή, την πρώτη παρουσίαση αρχαίου δράματος στην Ελλάδα

Έχετε σκεφτεί πόσες συνολικά παραστάσεις 19 έργων αρχαίου δράματος έχουν
ανέβει πανευρωπαϊκά; Ότι η «Μήδεια» είναι η πιο πολυπαιγμένη τραγωδία; Πόσες
φορές ανέβηκε η «Ορέστεια» στην Ελλάδα και έξω; Ποια είναι η σημασία του
αρχαίου ελληνικού δράματος στη σύγχρονη Ευρώπη, ως πηγής έμπνευσης της
επιστημονικής και καλλιτεχνικής παραγωγής, αλλά και ποια η σημασία του ως
συνεκτικού παράγοντα στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής πολιτισμικής ταυτότητας;

Ένα Δίκτυο, επανδρωμένο με μελετητές πανεπιστημιακού κύρους και συνεργασίες
υψηλού επιπέδου, έρχεται να οργανώσει ένα χώρο, όπου τα δεδομένα και οι
πληροφορίες κυκλοφορούν σκόρπια και ακατάστατα. Καλή ιδέα, χρήσιμη και με
μακροπρόθεσμους στόχους. Συνήθως ερευνητικές πρωτοβουλίες για τέτοια σοβαρά
θέματα έρχονται απέξω. Στην προκειμένη περίπτωση, η ερευνητική διαδικασία
ξεκίνησε από την Ελλάδα.

Πρόκειται για μιά ιδέα και πρωτοβουλία του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών
του Πανεπιστημίου Αθηνών, που εξασφαλίζοντας τη συνεργασία του Αρχείου
Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού και Ρωμαϊκού Δράματος του Πανεπιστημίου της
Οξφόρδης, ίδρυσε το 1977 το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης των
Παραστάσεων Αρχαίου Δράματος. Σήμερα, που ανακοινώνεται αυτό το Δίκτυο, του
οποίου η ίδρυση και η λειτουργία έχουν ένα ειδικό επιστημονικό βάρος, έχει
εξασφαλισθεί η συμμετοχή 43 καθηγητών, ερευνητών, εκπροσώπων Ανωτάτων
Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων από 21 ευρωπαϊκές χώρες. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα
νέο θεσμό με πολυσύνθετους ερευνητικούς στόχους στον χώρο του αρχαίου
δράματος, και υποστηρίζεται από τα υπουργεία Πολιτισμού και Παιδείας και
ενισχύεται οικονομικά με τη χορηγία της Cosmote.

Στη χθεσινή εορταστική σύναξη, όπου ουσιαστικά ανακοινώθηκε η
λειτουργία αυτού του νέου θεσμού, ο Άγγελος Δηληβορριάς, ο Σπύρος Ευαγγελάτος,
ο Πλάτων Μαυρομούστακος και ο Βάλτερ Πούχνερ έδωσαν τις πρώτες πληροφορίες,
τις οποίες οι χρήστες του Internet μπορούν να βρουν ανά πάσα στιγμή στην
ιστοσελίδα www.cc.uoa.gr/drama/network.

Η συγκέντρωση υλικού (από γκραβούρες της Αναγέννησης, έως φωτογραφίες
και video της σημερινής εποχής), εκτός από τον βασικό στόχο στον χώρο της
επιστημονικής έρευνας, αγγίζει και τη θεατρική πράξη, ενώ με τη συγκριτική
μελέτη του υλικού μπορούν να εξαχθούν συμπεράσματα μεγάλης εμβέλειας και
σημασίας – ακόμα και για το ρεπορτάζ.

Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες του Δικτύου είναι η δημιουργία μιας
βάσης δεδομένων, με αναλυτικές πληροφορίες και ψηφιοποιημένα τεκμήρια για τις
παραστάσεις του αρχαίου δράματος, που πραγματοποιήθηκαν στην Ευρώπη από την
Αναγέννηση έως τις ημέρες μας. Παράλληλα διοργανώνει εκδηλώσεις εκπαιδευτικού
και επιστημονικού χαρακτήρα – ετήσιες συναντήσεις, συνέδρια, διεθνείς
εκθέσεις, εκδόσεις κ.ά. καθώς και εντατικό πρόγραμμα θερινών μαθημάτων για
μεταπτυχιακούς φοιτητές των Πανεπιστημίων – μελών του.

Ο πρώτος κύκλος καλοκαιρινών μαθημάτων θα πραγματοποιηθεί το
δεκαπενθήμερο 7-21 Ιουλίου 2002, για μεταπτυχιακούς φοιτητές Θεατρολογίας και
Κλασικών Σπουδών από τις ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στο Δίκτυο. Τα
μαθήματα εστιάζονται στην έρευνα σχετικά με τα έργα του Θηβαϊκού Κύκλου και θα
πραγματοποιηθούν στο Λυγουριό, με την υποστήριξη του Δήμου.

Έκθεση για την «Ορέστεια» το 2004

Με μια εντυπωσιακή έκθεση πάνω στα ανεβάσματα της «Ορέστειας», το Δίκτυο θα
συνδεθεί κυκλικά με το νέο Μουσείο Μπενάκη, στην οδό Πειραιώς, και την
Πολιτιστική Ολυμπιάδα. Τον Μάρτιο του 2004, η έκθεση θα αξιοποιήσει τις
πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από τα μέλη του Δικτύου, και ο κατάλογός της θα
περιέχει, μεταξύ άλλων, και πλήρη παραστασιογραφία του Κύκλου των Ατρειδών.
Τον σχεδιασμό της έκθεσης έχει αναλάβει ο Διονύσης Φωτόπουλος.