Φεύγουν από την Ελλάδα ξένες πολυεθνικές

Μπορεί το εύκρατο κλίμα της Ελλάδας να προσελκύει πάνω από 10 εκατομμύρια
τουρίστες ετησίως, αλλά ένα άλλο κλίμα, το οικονομικό, δεν φαίνεται να είναι
ιδιαίτερα ελκυστικό. Ως τόπος προορισμού ξένων κεφαλαίων η Ελλάδα βρίσκεται
στις τελευταίες θέσεις των προτιμήσεων επιχειρηματικών ομίλων από το
εξωτερικό.

Δεν είναι, όμως, λίγες και οι πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες ήλθαν στην
Ελλάδα, έστησαν παραγωγικές μονάδες, αλλά στη συνέχεια, για διαφορετικούς
λόγους η καθεμία, τις έκλεισαν ή συρρίκνωσαν το παραγωγικό τους δυναμικό.

Ήδη ο αγγλοολλανδικός όμιλος της Unilever ανακοίνωσε ότι κλείνει το τμήμα
παραγωγής του απορρυπαντικού Skip σε σκόνη, στο εργοστάσιο του Ρέντη. Ο λόγος
είναι απλός: μια μεγάλη παραγωγική μονάδα σύγχρονης τεχνολογίας, που
δημιουργήθηκε στην Ιταλία, θα συγκεντρώσει το σύνολο των δραστηριοτήτων του
ομίλου στο συγκεκριμένο προϊόν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, και ο γερμανικός όμιλος Beiersdorf φέρεται να
αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να κλείσει το εργοστάσιο παραγωγής του καλλυντικού
Nivea που διαθέτει στον Γέρακα Αττικής.

Οι περιβαλλοντικές αντιδράσεις των κατοίκων της Ολυμπιάδας, στη Χαλκιδική,
ήταν η αιτία να αναστείλει επ’ αόριστον την επενδυτική του δραστηριότητα στην
Κασσάνδρα ο πολυεθνικός όμιλος TVX, ο οποίος δραστηριοποιείται στην
εκμετάλλευση μεταλλείων, ενώ οι αντιδράσεις που εκδηλώνονται στα σχέδια
επέκτασης και των μεταλλείων μολύβδου και ψευδαργύρου (παλαιά μεταλλεία), στην
ίδια ευρύτερη περιοχή, δεν αποκλείεται να τον οδηγήσουν στο να εγκαταλείψει
οριστικά την Ελλάδα.

Αλλά και η Boehriger, η μοναδική ξένη φαρμακοβιομηχανία που διαθέτει δικό της
εργοστάσιο στην Ελλάδα, δεν αποκλείεται να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων
πολυεθνικών φαρμακοβιομηχανιών, οι οποίες ανέστειλαν στο παρελθόν τις
παραγωγικές τους δραστηριότητες στην Ελλάδα.

Οι αιτίες της εξόδου

Οι λόγοι που ωθούν τους ξένους πολυεθνικούς ομίλους στο να διακόψουν ή να
συρρικνώσουν τις παραγωγικές τους δραστηριότητες στην Ελλάδα είναι
διαφορετικοί για κάθε περίπτωση.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ο ιταλικός όμιλος της Pirelli έκλεινε
το εργοστάσιό του στην Πάτρα, οι λόγοι ­ όπως τους επικαλέστηκε η διοίκηση της
εταιρείας ­ ήταν οι αντιδράσεις του συνδικάτου των εργαζομένων στα σχέδια
εξυγίανσης, τα οποία, βεβαίως, συμπεριλάμβαναν και μεγάλο αριθμό απολύσεων.

Σήμερα, το κλείσιμο του τμήματος παραγωγής του απορρυπαντικού Skip σε σκόνη
οφείλεται στις στρατηγικές επιλογές του πολυεθνικού ομίλου της Unilever, ο
οποίος επέλεξε την Ιταλία για να εγκαταστήσει ένα υπερσύγχρονο εργοστάσιο, που
θα τροφοδοτεί τις περισσότερες αγορές στις οποίες δραστηριοποιείται. Το
εργοστάσιο της εταιρείας στου Ρέντη θα συνεχίσει να λειτουργεί κανονικά
παράγοντας το Skip σε υγρή μορφή και από τους 450 εργαζομένους θα χάσουν τις
θέσεις εργασίας τους περίπου 110. Επισημαίνεται ότι πριν από μερικά χρόνια ο
ίδιος όμιλος είχε διακόψει τη λειτουργία του εργοστασίου παγωτού Algida στην
Πάτρα.

Ανταγωνισμός εξ Ανατολών

Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν αναδειχθεί, τα τελευταία χρόνια, σε
ισχυρό ανταγωνιστή της Ελλάδας σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις των ξένων
επενδυτών. Ο πολυεθνικός όμιλος της Goodyear, για παράδειγμα, προτίμησε την
Πολωνία για να πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις σε μεγάλη παραγωγική
μονάδα, αν και είχε ήδη ανάλογη δραστηριότητα στην Ελλάδα.

Στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης βρίσκεται το κέντρο βάρους της σημερινής
επενδυτικής πολιτικής και του γερμανικού ομίλου της Breiersdorf, ο οποίος
παράγει τη Nivea, το πρώτο σε πωλήσεις καλλυντικό στον κόσμο. Ο συγκεκριμένος
όμιλος, ο οποίος, σύμφωνα με τον γερμανικό Τύπο, βρίσκεται σε περίοδο αλλαγών
στο ιδιοκτησιακό του καθεστώς (η Allianz φέρεται να θέλει να πωλήσει το
μερίδιό της, το οποίο ανέρχεται στο 42% του συνόλου των μετοχών) διαθέτει
μονάδα παραγωγής στον Γέρακα Αττικής, η παραμονή της οποίας στην Ελλάδα
φημολογείται ότι δεν είναι δεδομένη.

Περιβαλλοντικές αντιδράσεις

Η κυβέρνηση θα ήθελε πολύ να προχωρήσει η επένδυση των περίπου 120 δισ.
δραχμών (300 εκατ. δολάρια) και των 600 νέων θέσεων εργασίας, που σχεδίαζε να
πραγματοποιήσει η πολυεθνική εταιρεία TVX στα μεταλλεία χρυσού, που βρίσκονται
στην περιοχή Ολυμπιάδα της Χαλκιδικής, αλλά η τοπική αυτοδιοίκηση, κάτοικοι
της περιοχής και περιβαλλοντικές οργανώσεις, έχοντας διαφορετική γνώμη,
μπλόκαραν την επένδυση. Ανάλογες είναι οι αντιδράσεις και στα σχέδια επέκτασης
της TVX στα Παλαιά Μεταλλεία (πρώην Μποδοσάκη), γεγονός που μπορεί να οδηγήσει
ακόμη και στην ολοκληρωτική αποχώρηση του ξένου ομίλου από την Ελλάδα.