Η Αφρική τούς μεταμόρφωσε

Ελάχιστοι Αφρικανοί γνώριζαν ποιος, ακριβώς, είναι ο Μπόνο ή ο Πολ Ο’ Νιλ
την ώρα που η αυτοκινητοπομπή τους διέσχιζε θορυβωδώς τους σκονισμένους
δρόμους και τα ήρεμα χωριά. Για τον Αμερικανό, υπέθεταν πιθανώς πως είναι
«ακόμη ένας» πολιτικός, και για τον Ιρλανδό, κάποιος τραγουδιστής, τα
τραγούδια του οποίου όμως αγνοούσαν.

Παράξενο ζευγάρι. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Πολ Ο’Νιλ και ο Ιρλανδός ροκ σταρ Μπόνο των U2 φορούν παραδοσιακές φορεσιές χωρικών της Γκάνα

Περιπλανώμενα κοπάδια από κατσίκες και γαϊδουράκια ανέκοψαν την ταχύτητα της
αυτοκινητοπομπής στη ρημαγμένη πρωτεύουσα της Αιθιοπίας, Αντίς Αμπέμπα. Στην
Γκάνα, μια τρελή βροχή καθυστέρησε τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών και τον
ροκ σταρ που τον συνόδευε σχεδόν έξι ώρες. Όμως, αν η Αφρική σάστισε μπροστά
στην (απρόσμενη) περιοδεία του διδύμου στους φτωχούς του κόσμου, ο κ. Ο’ Νιλ
δεν φάνηκε να νιώθει το ίδιο. «Αν θέλετε να αλλάξω απόψεις… δώστε μου ένα
μωρό και μιλήστε μου» είπε, μισοαστεία-μισοσοβαρά, επιστρέφοντας στις Ηνωμένες
Πολιτείες.

Σε πλήρη αντίθεση με την εικόνα που από καιρό έχει καλλιεργηθεί για το πρόσωπό
του, ο Ο’ Νιλ φάνηκε να επηρεάζεται από την εξαθλίωση που συνάντησε στους
διάφορους σταθμούς, την Γκάνα, τη Νότια Αφρική, την Ουγκάντα και την Αιθιοπία.
Ώς την ώρα που επιβιβάστηκε στο ναυλωμένο Μπόινγκ για να επιστρέψει στην
Ουάσιγκτον, την περασμένη Πέμπτη, μιλούσε συνέχεια για τα θύματα του AIDS που
συνάντησε στην Ουγκάντα και το μικρό κοριτσάκι στην Αιθιοπία που τον
αγκάλιασε: «Ένιωσα πως με συμπάθησε», είπε.

Για τον Μπόνο, η ουσία ήταν αλλού. Αν ο κ. Ο’ Νιλ είναι εκείνος που κρατά
σφιχτά στα χέρια του το πουγκί της Αμερικής, ο τραγουδιστής των U2 είναι ο
πρεσβευτής της βοήθειας που έχει βάλει σκοπό να χαλαρώσει τη γροθιά. Ο
πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζορτζ Μπους υποσχέθηκε, πρόσφατα, επιπλέον
εξωτερική βοήθεια ύψους 5 δισ. δολαρίων ετησίως, όμως σε «κατά κεφαλήν» όρους
η Αμερική παραμένει μία από τις πιο «σφιχτές» δωρήτριες χώρες.

Τώρα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών διακηρύσσει ότι θα φέρει καθαρό νερό
στην Αφρική. Μπορεί επίσης, ως το ισχυρότερο μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας, να
προωθήσει αλλαγές στον διεθνή αναπτυξιακό μηχανισμό. Όπως και να έχει, οι
διαφορές ανάμεσα στον Μπόνο και τον πολυεκατομμυριούχο Ρεπουμπλικανό,
παραμένουν σημαντικές. Αν και υποδύθηκαν πολύ καλά τον ρόλο του ενδιαφέροντος
διδύμου στη διάρκεια της 11ήμερης περιοδείας τους, το ταξίδι αυτό αποκάλυψε
ορισμένες διαφορές.

Στη Νότια Αφρική, ο Μπόνο έφερε σε δύσκολη θέση τον Ο’ Νηλ όταν στη συνάντησή
τους με τον πρόεδρο Τάμπο Μπέκι έθιξε το θέμα του νέου αγροτικού νομοσχεδίου,
το οποίο ενισχύει κατά 35 δισεκατομμύρια δολάρια τους Αμερικανούς αγρότες. Την
ίδια ώρα η Παγκόσμια Τράπεζα πιέζει τους Αφρικανούς να μειώσουν τις
επιδοτήσεις στους δικούς τους αγρότες.

Στην Ουγκάντα, η διαφωνία εκτέθηκε μπροστά στα μάτια δεκάδων ανθρώπων. Αφορμή,
η δήλωση του κ. Ο’ Νιλ ότι δεν είναι λύση να σπαταληθούν διαστημικά ποσά. Ένας
μαινόμενος Μπόνο είπε αργότερα στους δημοσιογράφους: «Αυτό αιτιολογεί κατά ένα
μέρος γιατί χρειαζόμαστε μεγαλύτερη χρηματοδότηση». Όπως και να ‘χει όμως,
ίσως αυτά που χωρίζουν τους δύο άνδρες να μην είναι τελικά τόσα πολλά. Ο Μπόνο
υποστηρίζει ότι τάσσεται υπέρ του «δίκαιου, όχι κατά του ελεύθερου εμπορίου»
και απορρίπτει την παγκοσμιοποίηση ως «έναν ακόμη αόριστο όρο».

Γνωστός άλλοτε μόνον ως αστέρας της ροκ, αποκτά σήμερα νέους χαρακτηρισμούς –
είναι «Ο Άνθρωπος που θέλει να σώσει τον κόσμο». Με όπλο το επιχείρημα ότι η
πραγματική αλλαγή επέρχεται με την άσκηση επιρροής στους κατέχοντες την
εξουσία, όχι πετροβολώντας τους. Το παραδέχεται όμως, «έπρεπε να μεταμορφωθεί
σε απολιτικό άτομο για να στηρίξει την προσπάθειά του».

Βέβαια, ο Μπόνο και ο Ο’ Νιλ θα μπορούσαν άμεσα να μειώσουν τη φτώχεια στην
Αφρική δωρίζοντας από κοινού τις περιουσίες τους, περίπου 400 εκατομμύρια
δολάρια, κάτι περισσότερο δηλαδή από ολόκληρο τον προϋπολογισμό της Αιθιοπίας
για την υγεία. Όμως… ο Μπόνο δεν το βλέπει έτσι: «Το τι κάνουμε με τον
προσωπικό μας πλούτο, αυτό είναι δική μας δουλειά».

Τα δώρα του προς τους εξαθλιωμένους είναι η διασημότητά του και η ακούραστη
ενέργεια που διοχετεύει στις προσπάθειές του. Παρά τα όσα του καταμαρτυρούν,
μπορεί να είναι υπερήφανος τουλάχιστον για ένα πράγμα – έφερε πρόσωπο με
πρόσωπο με τη σημερινή Αφρική τον Ο’ Νιλ, τον από θέση κύριο «μπορώ, άρα κάνω»
των Ηνωμένων Πολιτειών.