ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ «Θέλετε να φέρω τον Θεό για να σας πείσω;»

Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος μιλάει έτσι όπως δεν τον έχουμε ακούσει ποτέ.
Σε μια παρέα μαθητών, στους συντάκτες του περιοδικού «Το Schoolήκι», που
εκδίδεται από το Λύκειο της Σύγχρονης Σχολής Αυγουλέα – Λιναρδάτου στο
Περιστέρι.

«Πήγαμε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε τις αμαρτίες μας», γράφουν ο
Δημήτρης Οικονόμου, ο Βασίλης Διαμαντής και ο Κώστας Σκαρμέας, προλογίζοντας
τη συνέντευξη που δημοσιεύεται σήμερα στο περιοδικό τους και ταυτόχρονα (ένα
μεγάλο μέρος) στα «ΝΕΑ». «Βρήκαμε απέναντί μας έναν χαμογελαστό Αρχιεπίσκοπο
που, όταν κάποια στιγμή “στριμώχτηκε”, επικαλέστηκε τα… μεγάλα μέσα: “Μα τι
άλλο θέλετε για να σας πείσω; Να φέρω τον ίδιο τον Θεό;”. Και οι μαθητές,
απάντησαν, γελώντας, “αν μπορείτε, ναι”…».

Τα παιδιά έχουν… προπονητή με μεράκι (τον καθηγητή Φυσικής, κ. Χρήστο
Ιωαννίδη) και έχουν δοκιμαστεί στα δύσκολα. Πέρυσι πήραν συνέντευξη από τον
Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κωστή Στεφανόπουλο – με αυτή τη δουλειά κέρδισαν το
βραβείο καλύτερου ρεπορτάζ στον φετινό Διαγωνισμό Μαθητικών Εντύπων που
διοργάνωσαν «ΤΑ ΝΕΑ». Απολαύστε τους…

«Το Schoolήκι», εκδίδεται από το Λύκειο της Σύγχρονης Σχολής στο Περιστέρι

Τι περιοδικό βγάζετε παιδιά;

Δείτε μόνος σας (του δίνουμε το πρώτο τεύχος, το ξεφυλλίζει
αργά)

Μπράβο, μπράβο, βλέπω έχετε χιούμορ και κριτική διάθεση (στέκεται στη σελίδα
που είχαμε ζωγραφίσει έναν τοίχο με συνθήματα)… Α, πολύ ωραίο αυτό! «Και τι
δεν κάνατε για να με θάψετε, όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος».

Αν σκεφτούμε τα όσα γράφονται εναντίον σας, σας ταιριάζει
απόλυτα! Τουλάχιστον το πρώτο σκέλος…

Και το δεύτερο! Και δεν ήμουν μόνο τότε… είμαι και τώρα σπόρος!

(…)

Ποια είναι η πιο γλυκιά ανάμνηση που έχετε από τα σχολικά σας χρόνια;

Η συγκέντρωση που είχαμε κάθε μήνα, όπου ανακοινώνονταν, επί παρουσία όλων των
καθηγητών και μαθητών, οι καλύτεροι μαθητές του μήνα για κάθε τάξη. Και φυσικά
για τον πρώτο γινόταν ειδική μνεία. Θυμάμαι λοιπόν τη στιγμή που φωνάζανε το
όνομά μου και σηκωνόμουν πάνω και χειροκροτούσε όλο το σχολείο.

(…)

Σας είχανε πει ποτέ «σπασικλάκι»;

Ναι, ναι, αυτό το λέγανε, ιδίως κάνα δυο που με φθονούσαν. (…) Αλλά όταν
έφτασα στην Γ’ Λυκείου ήμουν πλέον ο πρώτος μαθητής (…) και είχα πλέον
επιβληθεί στο περιβάλλον των συμμαθητών μου. Ήμουν (…) καλόκαρδος,
πονόψυχος, δεν έκανα ζαβολιές, δεν ήμουν ζηλιάρης, ίσα ίσα ήμουν πολύ
ανθρώπινος με όλα τα παιδιά και όπου μπορούσα να βοηθήσω, βοηθούσα…

Ακόμα και στις εξετάσεις;

Και στις εξετάσεις!

Στην αντιγραφή;

Στην αντιγραφή!

Μπράβο σας!

«Στο σχολείο ήμουν πολύ πονόψυχος με τα άλλα παιδιά. Όπου μπορούσα να βοηθήσω, βοηθούσα. Ακόμα και στην αντιγραφή…», λέει ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος

Εγώ βέβαια, λόγω καλής διαγωγής και καλής επιδόσεως, βρισκόμουν σε πλεονεκτική
θέση, διότι δεν κινούσα υποψίες. Απ’ την άλλη, διακινδύνευα να εκτεθώ
ανεπανόρθωτα σε περίπτωση που με συνελάμβαναν. Αφήστε που ήταν πολύ αυστηρά τα
πράγματα (…)

Οπότε, τι μέθοδο βρίσκατε;

Μόλις ο από πίσω μου ψιθύριζε «σε παρακαλώ, πες μου», εγώ έκανα λίγο την κόλλα
μου στο πλάι… Να έτσι! (μας δείχνει).

Κλασικό… Και δε σας έπιασαν ποτέ;

Ποτέ!

(…)

Νιώθατε κάποια στιγμή απομονωμένος από τους συμμαθητές σας;

Όχι, ήμουν μαζί με όλα τα παιδιά.

Ναι, αλλά θα τους ακολουθούσατε, ας πούμε, σ’ ένα πάρτι;

Όχι, σε πάρτι δεν πήγαινα… Κοιτάξτε, το έχω πει κι άλλη φορά: Εγώ στα χρόνια
αυτά έψελνα καθημερινά στην εκκλησία της ενορίας μου. Αυτό σημαίνει… (τον
προλαβαίνουμε)… «εκατοντάδες μάτια κάθε μέρα πάνω σου!».

Ακριβώς. Είχα την αίσθηση ότι κουβαλώ μια ευθύνη, ότι εκπροσωπώ κάτι. Και δεν
ήθελα ο κόσμος να πει κακά λόγια.

(…)

Υπήρξε κάποια στιγμή που είπατε «δεν αντέχω άλλο»;

Όχι. Πίστευα και πιστεύω ότι αληθινά ελεύθερος είναι ο άνθρωπος που δεν είναι
υποχείριο στα πάθη και στα ένστικτά του. Αν εξαιρέσει κανείς το ένστικτο της
αυτοσυντήρησης (δεν μπορείς να πεις «δεν θα φάω, γιατί θα πεθάνεις»), όλα τα
άλλα ένστικτα τιθασεύονται. Ακόμα και το σεξουαλικό.

Εδώ είμαστε! Ποιος ο λόγος να τιθασεύσεις το σεξουαλικό;

Για μένα υπήρχε λόγος. Ο λόγος της απαγορεύσεως από τη θρησκεία. Αυτό δεν
σημαίνει ότι δεν ήμουν ένα φυσιολογικό παιδί με επιθυμίες και πειρασμούς. Με
τη διαφορά ότι έδινα έναν αγώνα με τον εαυτό μου, τον οποίο θα ήθελα κι εσύ
και κάθε παιδί να δίνει.

Γιατί;

Για να είσαι οντότης! Για να μην είσαι τυχάρπαστος και πας όπου φυσάει ο
άνεμος.

Όχι όπου φυσάει ο άνεμος! Όπου φυσάει το ένστικτό μου! Όπου φυσάει η φύση
μου!

Μισό λεπτό… Κάθε ένστικτο έχει έναν στόχο. Το ένστικτο, ας πούμε, της
αυτοσυντήρησης έχει στόχο την προστασία της ζωής. Το ένστικτο της σεξουαλικής
ορμής, τι στόχο έχει;

Θα μας πείτε την αναπαραγωγή…

Τι άλλο στόχο έχει;

Και την ηδονή!

Αυτή πάει μαζί με την αναπαραγωγική διαδικασία. Η φύσις έχει συνδέσει αυτά τα
δύο – αναπαραγωγή και ηδονή – σε μία πράξη. Και βεβαίως η Εκκλησία ευλογεί
αυτή την πράξη μέσω του γάμου. Όταν ο άνθρωπος κάνει επιλογές και λέει «εγώ
κρατάω την ηδονή, αλλά αποβάλλω την αναπαραγωγή», παραβιάζει τη φύση… Από
‘κεί και πέρα, ο καθένας μας μπορεί να τοποθετεί τον εαυτό του όπου θέλει: στο
φυσικό, στο «παρά φύσιν» και στο «υπέρ φύσιν» που ακολουθούν οι ιερείς.

(…)

Εγώ είμαι 17 χρόνων, έχω μια κοπέλα και φιλιόμαστε. Αμαρτάνω;

Κοίταξε… Πρέπει να προσδιορίσουμε αυτή τη σχέση.

Την αγαπάω.

Να μιλήσουμε λοιπόν για την αγάπη… (…) Ο έρωτας είναι βαλμένος μέσα στον
άνθρωπο από τον ίδιο τον Θεό. Αλίμονο όμως αν ο έρωτας δεν ξεκινάει από την
ψυχή.

Και ο δικός μου έρωτας από την ψυχή μου ξεκινάει.

Ναι, ναι, έτσι λένε όλοι…

Μα υποτιμάτε το αίσθημά μου!

Δεν θέλω να σε θίξω, αλλά η πείρα μου με έχει διδάξει ότι, τις περισσότερες
φορές, άλλα λέμε για τον έρωτα και άλλα αποδεικνύονται στη συνέχεια. Απόδειξις
είναι ότι αν σου συμβεί το παραμικρό στη σχέση αυτή, είσαι έτοιμος να την
τινάξεις στον αέρα.

Όχι δα!

Εσύ μπορεί να αποτελείς εξαίρεση. Ποιο είναι το μικρό σου;

Κώστας.

Κωστάκη, μπορεί να αποτελείς εξαίρεση. Στα περισσότερα παιδιά, όμως, ξεκινάει
από μια επιθυμία να δοκιμάσουν την ηδονή. Είναι ελεύθερα να το κάνουν, αλλά
εγώ πρέπει να σας πω την αλήθεια, όπως μου τη λέει ο Απόστολος Παύλος.

Και ο Απόστολος Παύλος μιλάει για αμαρτία;

Μιλάει για πορνεία! Μπορεί να ακούγεται βαριά σήμερα αυτή η λέξη – πορνεία
σημαίνει ότι πας με μια γυναίκα, πληρώνεις, ικανοποιείσαι και φεύγεις -, αλλά
όταν σε μία σχέση δεν υπάρχει το πνευματικό στοιχείο, είναι πορνεία.

Μια που το αναφέρατε, Μακαριώτατε, εγώ έχω πάει με πόρνη. Έχω αμαρτήσει;

Α ναι, παιδί μου, εσύ έχεις αμαρτήσει. Έχεις αμαρτήσει, διότι το λέει σαφώς το
Ευαγγέλιο. Πρέπει να τακτοποιηθείς με τον Θεό. Έχεις κάνει κάτι που δεν
εγκρίνει.

Παρ’ όλο που η επίσκεψη στην πόρνη μού έλυσε κάποιες απορίες και μου έδιωξε
κάποιες φοβίες;

Δεν ξέρω τι σου έκανε. Σε άλλους εδημιούργησε προβλήματα μια τέτοια σχέση. Το
θέμα είναι αν θέλουμε να ευθυγραμμίσουμε τη ζωή μας με αυτά που λέει ο Θεός ή
αν θέλουμε να ζήσουμε αυτόνομα.

Εγώ, Μακαριώτατε, είμαι 15 χρόνων και μερικές φορές αυνανίζομαι. Κι εγώ έχω
αμαρτήσει;.

(μεγάλη παύση)… Κοίταξε… (χαμογελά αμήχανα)… δεν θέλω να
σου δώσω μια συγκεκριμένη απάντηση…

Γιατί;

(παύση)… Ναι, είναι αμαρτία… Πώς σε λένε εσένα, παιδί μου;

Βασίλη.

Κοιτάξτε, παιδιά μου, η αγνότητα στον άνθρωπο – δηλαδή η αποχή από κάθε τι που
μολύνει το σώμα και την ψυχή – είναι θέλημα Θεού, είναι επιταγή Θεού.

(…)

Μα γιατί να ντρέπομαι για το σώμα μου;

Να μην ντρέπεσαι καθόλου!

Ο Δημήτρης (δεξιά, με το «Schoolήκι» στα χέρια) και ο Βασίλης ποζάρουν κοντά στον Αρχιεπίσκοπο

Μα μου λέτε να συγκρατώ την ορμή του σώματος…

Συγκρατείται, πουλάκι μου, αυτή η ορμή, συγκρατείται. Απλώς δεν έχεις μάθει τη
μέθοδο του πώς γίνεται αυτή η συγκράτησις… Και εγώ ο ίδιος που στα λέω αυτά,
δεν είμαι αναμάρτητος. Αλλά η μεγάλη γοητεία της θρησκείας μας είναι ότι μας
δίνει ανά πάσα στιγμή την ευκαιρία της μετανοίας και της διαγραφής αυτής της
ενοχής που νιώθουμε απέναντι στον Θεό. Επομένως, μπορεί εγώ να σου πω, σαν
πνευματικός, ότι αυτό που κάνεις είναι κακό, αλλά αυτό δεν είναι προς θάνατον.
Αρκεί να καταλάβεις και να διορθωθείς… Σας λέω τώρα ποιο είναι το σωστό. Από
‘κεί και πέρα, κάντε ο καθένας ό,τι νομίζετε. Αλλά σας προειδοποιώ ότι ο
δρόμος της ελευθεριότητας και ασυδοσίας στο θέμα το σεξουαλικό είναι
καταπίεσις των συναισθημάτων και όχι κατάφασις των συναισθημάτων. Να σας
ρωτήσω όμως κι εγώ κάτι;

Βεβαίως…

Έχετε δοκιμάσει ποτέ να κάνετε αγώνα κατά του εαυτού σας; Έχετε πει ποτέ «δεν
θα κάνω αυτό το πράγμα κι ας μου αρέσει»;

Ναι. Εγώ, θέλω να μπω στο Πανεπιστήμιο και διαβάζω πολύ. Από την άλλη μου
αρέσει και το μπάσκετ. Δεν πάω όμως για μπάσκετ κάθε μέρα – που θα ήθελα -,
αλλά κάθε εβδομάδα. Ούτε ασυδοσία ούτε στέρηση. Δεν είναι κάτι ανάλογο με τα
ερωτικά;

Όχι, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Εδώ πρόκειται για σπορ… Θέλεις να παίξεις
(…) να φθάσεις ψηλά.

Απλά μου αρέσει…

Σύμφωνοι. Κι αν σου άρεσε το σπορ να κλέβεις τράπεζες;

Αυτό βλάπτει τους άλλους όμως!

Σύμφωνοι.

Ενώ το να φιλήσω ή να κάνω έρωτα με το κορίτσι μου, απ’ τη στιγμή που κι
εκείνη θέλει, ποιον βλάπτει;

(παύση)… Βλάπτει, βλάπτει!.. Βλάπτει την ηθική υπόσταση του ανθρώπου.
(…) Η αντίληψη του κόσμου ποικίλλει ανάλογα με τις εποχές. Η πίστη μας είναι
λόγος Θεού, ο οποίος δεν υπόκειται σε καιρικές μεταβολές.

Ούτε αντέχει όμως και σε λογική εξήγηση! Φθάνουμε στο σημείο «έτσι το είπε
ο Θεός, άρα έτσι είναι».

Όχι. Εξηγούμε τι έχει πει ο Θεός και προσπαθούμε να πείσουμε τον κόσμο.

(…)

Δηλαδή, εγώ για να κάνω έρωτα πρέπει να παντρευτώ την κοπέλα μου;

Δεν μπορείς να την παντρευτείς, γιατί δεν μπορείς να τη ζήσεις. Και τι κάνεις
λοιπόν; Με τη συναίνεση της κοπέλας χρησιμοποιείτε το ένστικτο, το οποίο είναι
δοσμένο από τον Θεό για έναν ορισμένο σκοπό, πετάτε απ’ έξω τον σκοπό (διότι
λαμβάνετε τις προφυλάξεις σας) και κρατάτε το ηδονικό στοιχείο… Κάνετε
δηλαδή αυτό που θέλετε, αλλά το θέμα δεν είναι να κάνετε αυτό που θέλετε.

Μα άμα το νιώθεις μέσα σου, γιατί είναι αμαρτία;

Το αίσθημα δεν είναι αμαρτία. Μπορείς να έχεις έναν συναισθηματικό δεσμό με
μια κοπέλα, να κάνετε παρέα και να της εμπιστεύεσαι τις μύχιες σκέψεις σου.

Μα θέλω να της εκφράσω την αγάπη μου με το φιλί, με το χάδι, με το σώμα μου
όλο!

Το «έσονται οι δύο εις σάρκαν μίαν», που λέει το Ευαγγέλιο, είναι ευλογημένο
από τον Θεό και πρόκειται για υπέροχη έξαρση του ανθρώπινου συναισθήματος.
Όπως σας είπα, όμως, τελεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις… Μπορεί να μη σας
αρέσουν, αλλά ο Θεός και η Εκκλησία λένε τα πράγματα που σας λέω εγώ.

Δεν είναι ότι δεν μας αρέσουν. Είναι ότι δεν μας πείθουν.

Ε, εντάξει… δηλαδή τι άλλο θέλετε; Να σας κατεβάσω τον Θεό τον ίδιο για να
σας τα πει;

... Αν μπορείτε, ναι! (γέλια).

Σας λέω τι λέει ο Απόστολος Παύλος…

(…)

Παλιά, σας βλέπαμε τακτικά να λέτε ανέκδοτα. Τώρα όχι. Γιατί τα κόψατε;

Δεν τα έκοψα, τα εμείωσα, διότι έγινε μεγάλη εκμετάλλευση από αυτούς που
θέλουν να με επικρίνουν. Δεν κατάλαβαν ποτέ αυτοί οι μικρόψυχοι ότι ο
Αρχιεπίσκοπος λέει τα ανέκδοτα στα πλαίσια μιας ποιμαντικής «επιθετικής», ας
πούμε, συμπεριφοράς απέναντι στα παιδιά, προκειμένου να έρθει πιο κοντά τους.
Και το χειρότερο είναι το εξής: όποτε πηγαίνω στα σχολεία, συζητώ με τα παιδιά
επί πολλή ώρα για σοβαρά πράγματα. Αφού τελειώσω, τα ίδια τα παιδιά με ρωτάνε
«δεν θα μας πείτε τώρα ένα ανέκδοτο;» και λέω «να σας πω!». Ε, λοιπόν, τα
κανάλια παίρνουν και δείχνουν μόνο το ανέκδοτο!

Και διαστρεβλώνουν έτσι την εικόνα σας;

Ακριβώς. Για μεγάλο χρονικό διάστημα έδιναν στον ελληνικό λαό την εντύπωση ότι
ο Αρχιεπίσκοπος λέει μόνο ανέκδοτα, άρα είναι ένα γελοίο πρόσωπο, ένα πρόσωπο
γραφικό. Γι’ αυτό κι εγώ, πλέον, λέω ανέκδοτα μόνο όταν οι κάμερες δεν είναι
μπροστά.

(…)

Δεν το έβγαλε το σκουλαρίκι ο Δημήτρης και ο Αρχιεπίσκοπος δεν είπε τίποτα εκτός του ότι… «μόνος του θα το βγάλει όταν θα ωριμάσει λίγο περισσότερο και θα δει ότι το σκουλαρίκι δεν του προσθέτει τίποτα». – «Δεν του αφαιρεί και τίποτα όμως…» συμπλήρωσαν τα παιδιά

Δεν ξέρουμε αν το προσέξατε, αλλά ένας από εμάς ήρθε με σκουλαρίκι…

Ναι, το πρόσεξα… Ο Δημήτρης, έτσι;.. Ποτέ δεν έδωσα σημασία στην εξωτερική
εμφάνιση. Πιστεύω ότι τα παιδιά δικαίως επαναστατούν εναντίον της γενεάς των
γονέων τους, γιατί η δική μας γενεά έχει προσφέρει πολύ κακές υπηρεσίες στη
νεολαία με αυτή την υποκρισία που την χαρακτηρίζει. Κι επειδή τα παιδιά είναι
έξυπνα, μας έχουν, εν πολλοίς, σιχαθεί και γι’ αυτό αντιδρούν στο κοινωνικό
κατεστημένο. Εμένα πιο πολύ με ενδιαφέρει η ψυχή τους.

Θα λέγατε όμως στον Δημήτρη «βγάλ’ το»;

Θα σας πω κάτι που συνέβη κατά την επίσκεψη ενός Λυκείου στην Αρχιεπισκοπή.
Ένα παιδί, την ώρα που ετοιμαζόταν να μπει, βγάζει το σκουλαρίκι του. Οι
δημοσιογράφοι απ’ έξω του λένε: «Γιατί το βγάζεις; Αφού σας είπε “ελάτε όπως
είστε”». Και το παιδί απαντά: «Εκείνος έτσι είπε και καλά έκανε που το είπε,
αλλά εγώ νομίζω ότι για να σεβαστώ το πρόσωπό του, πρέπει να το βγάλω»…
Άποψη ενός παιδιού.

Ε, τώρα, εμμέσως, του «τη λέτε» του Δημήτρη…

Όχι, δεν λέω τίποτα. Εσείς το εθέσατε το θέμα. Εγώ όταν χαιρέτησα τον Δημήτρη
και είδα ότι έχει αυτά που έχει στο αυτί του και στη μύτη του, είπα τίποτα;
(…) Το σκουλαρίκι είναι κι αυτό μια μόδα. Θα περάσει (…) Δεν αξίζει για
τέτοια μικροπράγματα να χαλάμε τις καρδιές μας.

(…)

Θέλουμε τη γνώμη σας για δυο-τρία πρόσωπα: Ντέμης Νικολαΐδης.

Δεν τον ξέρω…

Ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ… Καλά, εσείς ΑΕΚ δεν είστε;

Δεν λέω (γέλια)… Είπα κάποτε τι ομάδα είμαι και οι μεν οπαδοί της
ομάδας χαρήκανε, οι δε άλλοι στραβομουτσουνιάσανε.

Δεν πειράζει! Εσείς, έτσι κι αλλιώς, αγαπάτε τους αμαρτωλούς. Θα τους
αγκαλιάσετε και τους άλλους!

Σύμφωνοι, όλους τους αγκαλιάζω! (γέλια)

Τι γνώμη έχετε για την Ελένη Λουκά; (σ.σ.: τη γνωστή
θεούσα-σταρ των καναλιών)

Φαιδρό πρόσωπο.

Madonna;

Κι αυτό φαιδρό πρόσωπο.

Παπαροκάδες;

Υπερβολικοί. Έχουν ξεπεράσει το όριο.

(…)

Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερή σας αποτυχία ως Αρχιεπίσκοπος;

Αποτυχία μου… (παύση). Σας ομολογώ ότι έχω κάνει πολλές φορές την
αυτοκριτική μου και έχω επισημάνει λάθη, τα οποία οφείλονται είτε στον
χαρακτήρα μου είτε σε λάθος επιλογές μου. Αλλά αυτά τα λάθη αφορούν μόνο
εμένα.

Και τη μεγαλύτερή σας επιτυχία;

Το να μπορώ να μιλώ με τη νεολαία, όπως μίλησα μ’ εσάς σήμερα.