ΓΙΑΡΑ ΝΤΟΥΛΤΣΕ ΜΠΑΝΤΕΪΡΑ Οι «επαγγελματίες της ανέχειας» αποκαλύπτονται

![]() |
![]() |
|
Τα συναντούσε κάθε μέρα: παιδιά ρακένδυτα, πεινασμένα, κάθε φορά μικρότερα σε |
«Κατανόησέ με ή σε καταβροχθίζω» είναι ο τίτλος του βιβλίου της. Η 56χρονη
Γιάρα Ντούλτσε Μπαντέιρα ντε Ατάιντε, καθηγήτρια στο Τμήμα Παιδαγωγικής του
Πανεπιστημίου της Μπαΐα (UNEB), στη Βραζιλία, πάντως, δεν φοβήθηκε μήπως
την… φάνε. Άφησε για λίγο τα βιβλία και αποφάσισε να… λερώσει τα χέρια της
βγαίνοντας στους δρόμους του Σαλβαντόρ, για να μιλήσει με τα παιδιά του
δρόμου.
«Οι ακαδημαϊκοί έχουν την τάση να προτιμούν πιο “καθαρές”, θεωρητικές
δουλειές. Έτσι, όμως, απομακρύνονται από τα κοινωνικά προβλήματα, ενώ θα
‘πρεπε να βρίσκονται κοντά σ’ αυτά και να μην ξεχνούν ότι έχουν κοινωνική
ευθύνη», λέει στα «ΝΕΑ».
Οι προφορικές μαρτυρίες των μικρών «επαγγελματιών της ανέχειας», όπως
χαρακτηρίζει η ίδια τα εγκαταλελειμμένα παιδιά ηλικίας 10-13 ετών που ζουν
στους δρόμους της πόλης, έξω από τη ζεστασιά της οικογένειας, χωρίς στοργή και
ασφάλεια, είναι αποκαλυπτικές. Τα παιδιά μιλούν για όλα: για τη δουλειά στα
φανάρια, για τους καθημερινούς κινδύνους, για την αστυνομία, για την πείνα,
για τον πόνο που τους προκαλεί η απόρριψη από την οικογένειά τους, για τους
πολιτικούς που δεν κάνουν τίποτα για να τους βοηθήσουν, αλλά και για τους
φίλους τους, τα όνειρα και τις επιθυμίες τους.
Η ιδέα υπήρχε και η Γιάρα Ντούλτσε γρήγορα την μετέτρεψε σε πρόκληση.
Όλες τις εργάσιμες ημέρες, πηγαίνοντας στο Πανεπιστήμιο, συναντούσε την ίδια
σκληρή πραγματικότητα στις διασταυρώσεις, στους κόμβους και τα φανάρια.
«Παιδιά ρακένδυτα, πεινασμένα, κάθε φορά μικρότερα σε ηλικία και περισσότερα
στον αριθμό. Αγωνίζονταν με πάθος στα τζάμια, όταν άναβε το κόκκινο,
αναζητώντας μια μικρή βοήθεια. Ήθελα να γίνω αυτόπτης μάρτυρας και να
καταγράψω την ιστορία τους, να γνωρίσω τα παιδιά, τα συναισθήματά τους, τον
τρόπο που βλέπουν τον κόσμο».
Οι «ιστορίες ζωής» έγιναν πραγματικότητα ύστερα από διαδοχικές συναντήσεις με
τα παιδιά του δρόμου, που στην αρχή απέφευγαν να μιλήσουν και ήταν επιθετικά.
Πόσο εύκολο είναι να μιλάς μ’ ένα παιδί του δρόμου και ν’ ακούς την θλιβερή
του ιστορία, χωρίς να εμπλακείς συναισθηματικά; «Οι πρώτες μου εμπειρίες μαζί
τους με κινητοποίησαν. Σημάδεψαν τη ζωή μου πολύ βαθιά και με άφησαν με μια
αξέχαστη αίσθηση αδυναμίας απέναντι στις συνέπειες που έχει αυτή η υπέρτατη
μορφή κοινωνικής βίας: η εγκατάλειψη στον δρόμο, σε βρεφική ηλικία, από τους
ίδιους τους γονείς και η έκθεση σε κινδύνους που τα οδηγούν στην
περιθωριοποίηση και την εγκληματικότητα από πολύ μικρά», λέει.
Τα συναισθήματά της δεν διαφέρουν πολύ απ’ αυτά που αισθάνεται ο
αναγνώστης διαβάζοντας το βιβλίο: «Θλίψη, απέχθεια, αγανάκτηση, οργή. Μέχρι
σήμερα αισθάνομαι το ίδιο και διατηρώ την ίδια δυνατή επιθυμία να συνεχίσω να
καταγγέλλω, να υπερασπίζομαι, ν’ αγωνίζομαι και να παρεμβαίνω σ’ αυτή την
τραγωδία, με τα βιβλία μου, με άρθρα στις εφημερίδες, στην αίθουσα του
Πανεπιστημίου».
Όσο για την τύχη των παιδιών, «για κάποιο διάστημα τα έβρισκα στις γειτονιές
που σύχναζαν. Ύστερα, έχασα την επαφή και άρχισα να διαβάζω στις εφημερίδες
τους θανάτους τους. Τα περισσότερα σκοτώθηκαν απ’ την αστυνομία ή από άλλους
ανήλικους εγκληματίες. Κάποια άλλα συνεχίζουν στον δρόμο τής εγκληματικότητας.
Σήμερα, μόνο τέσσερα απ’ αυτά έχουν επιζήσει. Όμως, ποτέ δεν θα ξεχάσω τις
ιστορίες της ζωής των “παιδιών μου”. Τα μάτια τους και η αύρα τους θα είναι
πάντα εδώ, στην καρδιά μου».
«Τα αδέλφια του δρόμου είναι ενωμένα»
Ζόκα, 11 ετών. «Ο πατέρας μου έλεγε ότι όποιος κλέβει, πρέπει να
πεθάνει. Υπάρχουν όμως μερικοί που λένε ότι αν εμείς δεν κλέψουμε, τότε είναι
που θα πεθάνουμε».
Γκούγκα, 12 ετών. «Η ζωή μου στον δρόμο είναι πολύ άσχημη, γιατί
υπάρχουν μέρες που δεν έχω τίποτα να φάω… Υπάρχουν μέρες που κάτι έχω να φάω
και ο καιρός περνάει, ζητώντας από ‘δώ και από ‘κεί… Υπάρχουν άνθρωποι καλοί
και κακοί… Υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να μας βοηθάνε και άλλοι που μας
μισούν… Στον δρόμο υπάρχουν πολλοί αστυνομικοί που τους αρέσει να μας
χτυπάνε, να μας παίρνουν τα λεφτά και να μας δίνουν μια κλωτσιά… Θέλω, όταν
μεγαλώσω, να βοηθάω τα παιδιά που βρίσκονται στον δρόμο. Τώρα δεν μπορώ να
κάνω τίποτα, γιατί είμαι μικρός ακόμα, γαμώτο! Δεν φοβάμαι τον θάνατο…. Δεν
θέλω να ζήσω εκατό χρόνια!».
Μίκο, 12 ετών. «Είμαι στον δρόμο από τις δώδεκα το μεσημέρι έως τις
εφτά το βράδυ, για να βγάλω ένα χαρτζιλίκι και να βοηθήσω την οικογένεια….
Νομίζω ότι το να ‘χω φίλους που μ’ αγαπάνε, είναι ένα καλό πράγμα. Είναι καλό
να υπάρχουν άνθρωποι για να παίζεις και να μοιράζεσαι μαζί τους τα πράγματα
που έχεις. Στον δρόμο εμείς πάντα μοιραζόμαστε τα πράγματα, σαν να ‘μαστε όλοι
οι άνθρωποι αδέλφια. Τα αδέλφια του δρόμου είναι πολύ ενωμένα, γιατί ο ένας
έχει ανάγκη τον άλλο… Μ’ άρεσε αυτή η συζήτηση. Αλλά, αν θέλεις, κυρία, να
με βοηθήσεις, να ζητήσεις απ’ τους ανθρώπους να μη με κακομεταχειρίζονται, να
μη με δέρνουν και να μη με βρίζουν άλλο πια… ».
Αλμίρο, 14 ετών. «Νομίζω ότι δεν πρέπει να θυμώνω, επειδή υπάρχουν
πλούσια και φτωχά παιδιά, γιατί ο Θεός φτιάχνει τον καθένα στον κόσμο έτσι,
όπως Αυτός θέλει, έτσι δεν είναι; Νομίζω ότι δεν πρέπει να θυμώνω, επειδή
υπάρχουν πλούσιοι. Δεν μπορώ όμως ν’ αρνηθώ ένα πράγμα, ότι αισθάνομαι λύπη…
Κάθε άνθρωπος θέλει να είναι ευτυχισμένος και ελεύθερος. Ελευθερία είναι να
ζει κανείς χωρίς να παίρνει τα ξένα πράγματα, γιατί όταν μπαίνει στην
παρανομία δεν είναι ελεύθερος, γιατί ζει πάντα με τον φόβο… Ελευθερία,
λοιπόν, είναι να ζει κανείς ευτυχισμένος και ήσυχος».
INFO
Το βιβλίο «Κατανόησέ με ή σε καταβροχθίζω», κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις
«Κατάρτι» (Μαυρομιχάλη 9). Τιμή: 13 ευρώ.















