Και στο βάθος… ιστορικός συμβιβασμός

Τους τρεις μήνες που προηγήθηκαν της συμφωνίας του Ελσίνκι, τον Δεκέμβριο
του 1999, ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Ρέππας δεν έχανε την
ευκαιρία να αφήνει να εννοηθεί – ενίοτε, και να διαρρέει συνειδητά – ότι «τα
πράγματα είναι άσχημα και πάμε για βέτο».

Την ίδια στιγμή, βέβαια, άνθρωποι του Πρωθυπουργού διαπραγματεύονταν παράλληλα
με το υπουργείο Εξωτερικών τη συμφωνία για υποψηφιότητα της Τουρκίας έναντι
της ένταξης της Κύπρου ασχέτως επίλυσης Κυπριακού. Μάλιστα, ο κ. Σημίτης είχε
πάρει τηλέφωνο τον κ. Παπανδρέου, ενώ ο τελευταίος ήταν για διαβουλεύσεις στη
Ρώμη, και του έδωσε εντολή να προσθέσει στο «πακέτο» της συμφωνίας και την
υποχρέωση της Τουρκίας να πάει στη Χάγη.

Το αποτέλεσμα ήταν πως όταν επετεύχθη η συμφωνία του Ελσίνκι, η κυβέρνηση είχε
κάθε λόγο να πανηγυρίζει – διότι η σκληρή της διαπραγμάτευση είχε αποτέλεσμα –
και η αντιπολίτευση δεν μπορούσε να βρει λόγους για να αντιδράσει.

Το «μοντέλο του Ελσίνκι» φαίνεται να ακολουθείται και τώρα από την κυβέρνηση
και, κυρίως, από τον Πρωθυπουργό. Ο νυν κυβερνητικός εκπρόσωπος κάνει – ακόμη
και χωρίς να ερωτηθεί – συνεχείς αναφορές στην εξωτερική πολιτική και στις
δυσκολίες που αναμένουν την Αθήνα. Και ο Πρωθυπουργός, στις δηλώσεις του μετά
την Κυβερνητική Επιτροπή, έδωσε ευθέως χροιά κρίσης στα εθνικά, με αιχμές το
ζήτημα του ευρωστρατού και το Κυπριακό.

Σε αντίθεση με τον υπουργό Εξωτερικών, που παγίως χρησιμοποιεί πολύ χαμηλούς
τόνους, το Μέγαρο Μαξίμου έχει επιλέξει τη σκληρή γραμμή, δείχνοντας δημοσίως
πως αναμένει τα χειρότερα για τους επόμενους μήνες. Βέβαια, η πραγματικότητα
είναι κάπου στη μέση. Παρά τις δυσκολίες στις διαπραγματεύσεις, οι αισιόδοξοι
στην Αθήνα, τη Λευκωσία και την Άγκυρα θεωρούν αρκετά πιθανό το σενάριο, τον
Δεκέμβριο, στη σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης, να υπάρξει ένας μέγας
συμβιβασμός: με την Τουρκία να παίρνει την πολυπόθητη ημερομηνία έναρξης
ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κύπρο να εντάσσεται
τελικά στην ευρωπαϊκή οικογένεια, και με το Κυπριακό να λύνεται με αμοιβαίους
συμβιβασμούς. Στα πλαίσια αυτής της ιστορικής διευθέτησης είναι πολύ πιθανό –
λένε κάποιοι στο υπουργείο Εξωτερικών – να λυθεί και η εκκρεμότητα του
ευρωστρατού, που για πολλούς είναι ένα θέμα που έχει πάρει – αναλογικά με τη
σημασία του – υπερβολικές διαστάσεις.

Η ελληνική κυβέρνηση, όμως, θα πρέπει να πείσει ότι η συμφωνηθείσα λύση του
Κυπριακού είναι καλή, ότι καλά έκανε και δέχτηκε να δοθεί ημερομηνία στην
Τουρκία και ότι η ένταξη της Κύπρου δεν θα γινόταν χωρίς τα δύο προηγούμενα.
Διαφορετικά, ένας τέτοιος συμβιβασμός στα εθνικά θέματα – τονίζουν
διπλωματικές πηγές – μπορεί κάλλιστα να γίνει το Βατερλό της: να κατηγορηθεί η
κυβέρνηση ότι «πούλησε την Κύπρο και ότι τα έδωσε όλα αντί πινακίου φακής στην
Τουρκία».

Έτσι, λένε οι ίδιοι κύκλοι, ορθώς προετοιμάζει το έδαφος για «βέτο» και άλλα
συναφή – έτσι ώστε ενδεχόμενη συμφωνία τον Δεκέμβριο να αντιμετωπισθεί θετικά.
Άλλωστε, όλοι όσοι κάνουν δημοσκοπήσεις γνωρίζουν ότι μια επιτυχία στα εθνικά
θα ανέβαζε τους πόντους της κυβέρνησης – αντιθέτως, μια κακή συμφωνία, θα την καταδίκαζε…