Μαριχουάνα στοπ!

«Η ολλανδική πολιτική ήρθε τα πάνω κάτω», διαπίστωσε χθες, μετά την
εκλογική νίκη των Χριστιανοδημοκρατών και της Λίστας Φορτάουν, η εφημερίδα «De
Telegraaf». Αν, όμως, ευοδωθούν οι προβλέψεις για το όνομα του επόμενου
Ολλανδού πρωθυπουργού, τα πάνω κάτω θα έρθει πιθανότατα και η ζωή πολλών
Ολλανδών – και τουριστών…

«Βρείτε τη διαφορά!». Ο επικρατέστερος υποψήφιος για την ολλανδική πρωθυπουργία, Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε, διαφημίζει την ομοιότητά του με τον Χάρι Πότερ σε ομάδα μικρών μαθητών

Όχι, δεν θα απαγορευτεί η ευθανασία. Ούτε οι γάμοι μεταξύ ομοφυλοφίλων. Παρόλο
που η πλειοψηφία των Χριστιανοδημοκρατών (CDA) αντιτίθεται σε αυτά, ο ηγέτης
τους και επικρατέστερος υποψήφιος για την ολλανδική πρωθυπουργία, Γιαν Πέτερ
Μπαλκενέντε, τα βλέπει ως «αμετάκλητα γεγονότα». Οι ανοχές του, όμως, έχουν
και όρια. Που δεν περιλαμβάνουν την πώληση μαριχουάνας στα εκατοντάδες
coffee-shops της χώρας. Τεχνικά, βέβαια, η τακτική αυτή είναι και σήμερα
παράνομη, απλώς δεν διώκεται δικαστικά. Αν γίνει πρωθυπουργός ο Μπαλκενέντε,
όμως, τέρμα αυτά που ξέρανε οι Ολλανδοί – και οι τουρίστες.

Το προφίλ του ηγέτη του CDA στηρίζει τη στάση του. Διότι μπορεί να είναι νέος,
μόλις 46 ετών, και να αγαπά το σκι και τη Φόρμουλα 1, μπορεί να έχει
«κερδίσει» τους νεολαίους της χώρας χάρη στην ομοιότητά του με τον Χάρι Πότερ
– την οποία και διαφημίζει όποτε έχει την ευκαιρία – αλλά παραμένει ένας
σοβαρός καθηγητής Χριστιανικής Φιλοσοφίας, ένας θρησκευόμενος οικογενειάρχης,
με πολυάριθμες επιστημονικές δημοσιεύσεις και σεμινάρια στο ενεργητικό του –
«μοιάζει με κινητή βιβλιοθήκη», λέει γι’ αυτόν ένα υψηλόβαθμο στέλεχος του
κόμματός του.

Ο Μπαλκενέντε είναι σχετικά νέος στην πολιτική. Εξελέγη βουλευτής το 1998 και
ηγέτης του CDA πριν από οκτώ μήνες. Σήμερα, μετά την εκλογική νίκη των
Χριστιανοδημοκρατών και την «τερατώδη νίκη», όπως τη χαρακτήρισε η «De
Telegraaf», του ακροδεξιού κόμματος Λίστα Φορτάουν, καλείται να σχηματίσει τη
νέα κυβέρνηση της χώρας – προσπάθεια η οποία, όπως επισημαίνει ο ολλανδικός
Τύπος, ισοδυναμεί με «άσκηση ακροβατικής δεινότητας».

Η πιο λογική εξέλιξη, ομοφωνούν οι αναλυτές, θα είναι ένας συνασπισμός του
CDA, που συγκέντρωσε 43 από τις 150 έδρες του ολλανδικού κοινοβουλίου, με τη
Λίστα Φορτάουν, που αναδείχτηκε δεύτερη με 26 έδρες, και το φιλελεύθερο VVD,
που ισοβάθμησε στην τρίτη θέση με το Εργατικό Κόμμα του Ολλανδού πρωθυπουργού
Βιμ Κοκ. «Αυτοί είναι δύσκολοι καιροί για τη Σοσιαλδημοκρατία, όχι μόνο στην
Ολλανδία αλλά και αλλού στην Ευρώπη», σχολίασε χθες ο Κοκ την καταβαράθρωση
του κεντροαριστερού κυβερνητικού συνασπισμού του.

Οι κίνδυνοι

Κάθε προσπάθεια αποκλεισμού από τον μελλοντικό κυβερνητικό συνασπισμό του
κόμματος που ίδρυσε πριν από τρεις, μόλις, μήνες ο δολοφονηθείς Πιμ Φορτάουν
κινδυνεύει να ενισχύσει το αίσθημα δυσαρέσκειας των εκλογέων. Η συμπερίληψή
τους στην κυβέρνηση, όμως, απειλεί να οδηγήσει στην ταχύτατη κατάρρευσή της.
«Με δεδομένη την αναστάτωση που κατάφερε να δημιουργήσει ένα άτομο, ακόμα και
μετά τη δολοφονία του, είναι πιθανό να έχουμε νέες γενικές εκλογές μέσα σε ένα
χρόνο», δήλωσε χθες ο Ολλανδός επίτροπος Φριτς Μπολκενστάιν. «Η Λίστα Φορτάουν
είναι μία τόσο παράξενη και ετερογενής ομάδα ανθρώπων, που υπάρχει σοβαρός
κίνδυνος να αποσταθεροποιήσει την κυβέρνηση», δήλωσε η Ρούντι Άντεβεγκ,
καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Λάιντεν.

Αν μη τι άλλο, η Λίστα Φορτάουν δεν είναι πλέον ακέφαλη: νέος ηγέτης της
εξελέγη χθες ο 49χρονος Ματ Χέρμπεν, πρώην δημοσιογράφος και υπεύθυνος
δημόσιων σχέσεων στο ολλανδικό υπουργείο Άμυνας. Ο Χέρμπεν δεν κρύβει την
αφοσίωσή του στον προκάτοχό του: «Ο Πιμ Φορτάουν είναι νεκρός αλλά οι ιδέες
του παραμένουν ζωντανές», δήλωσε χθες. Ο ίδιος, όμως, έχει ελάχιστη πολιτική
εμπειρία και οι αναλυτές αμφιβάλλουν για το κατά πόσο θα καταφέρει να
διατηρήσει τη συνοχή του κόμματος καθώς και μία βιώσιμη «στάση» στο πλαίσιο
ενός νέου, κεντροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού.