Ο γύρος του κόσμου με ένα κινητό

Στην αρχή ήταν παιχνίδι στα χέρια των πλουσίων, ύστερα έγιναν επικοινωνιακή
επανάσταση. Τα κινητά τηλέφωνα άλλαξαν τον κόσμο.

Τα κινητά τηλέφωνα έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή ακόμη και σε κοινωνίες όπου οι νέες τεχνολογίες δεν έχουν αφομοιωθεί

Μέσα σε δύο χρόνια οι χρήστες κινητών τηλεφώνων διπλασιάστηκαν, ξεπερνώντας το
ένα δισεκατομμύριο διεθνώς. Η Κίνα ξεπέρασε τις Ηνωμένες Πολιτείες και είναι
πλέον η μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο, ενώ μεγάλη άνθηση γνωρίζει ο τομέας της
κινητής τηλεφωνίας και στην Αφρική, όπου οι συνδρομές διπλασιάζονται.

Αυτό που κάποτε εθεωρείτο παιχνίδι της ελίτ, διέσχισε μέσα σε μία δεκαετία
κοινωνικά και γεωγραφικά σύνορα βρίσκοντας φιλόξενη θέση στα χέρια νέων,
μεγάλων, πλούσιων και φτωχών, ακόμη και σε κοινωνίες όπου οι νέες τεχνολογίες
δεν έχουν αφομοιωθεί. Δύσκολα εντοπίζονται τομείς που δεν αγγίζει η λειτουργία
του.

Φοιτητές στο Πεκίνο εξήγησαν πόσο σημαντικό είναι γι’ αυτούς το κινητό
τηλέφωνο λέγοντας ότι τους βοηθάει να διατηρούν επικοινωνία με τα σπίτια τους.
Χορευτές στην Μπανγκόκ είπαν ότι τους δίνεται η δυνατότητα να κλείνουν
δουλειές χωρίς την παρέμβαση μεσάζοντα. Έμποροι στη Σομαλία, που αγκυροβόλησαν
στο Ντουμπάι, πρόσθεσαν πως τους βοηθάει στις δουλειές τους γιατί μέσω του
κινητού πληροφορούνται για τη διακίνηση αγαθών μεταξύ Μογκαντίσου και Μέσης
Ανατολής. Στο Μπανγκλαντές, βλέπει κανείς τα κινητά – πολλά από τα οποία
λειτουργούν με ηλιακή ενέργεια – να έχουν δημόσιο χαρακτήρα στα χωριά,
αλλάζοντας τακτικά χέρια.

Οι έφηβοι ανά τον κόσμο έγιναν από τους βασικούς αγωγούς, μέσω των οποίων τα
κινητά τηλέφωνα επεκτάθηκαν στην ευρύτερη κοινωνία. Ήταν επίσης οι πρώτοι που
εκτίμησαν δεόντως τη δυνατότητα αποστολής και λήψης γραπτών μηνυμάτων.
Περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια γραπτά μηνύματα αντάλλαξαν οι πολίτες του
κόσμου μόνο το 2000. Αριθμός που αναμένεται να τετραπλασιαστεί το 2004, κυρίως
από χρήστες κάτω των 25 ετών.

Το κύμα. Αυτό όμως είναι μόνον ένα κεφάλαιο της «κινητής ιστορίας».
Ειδικοί σε θέματα τεχνολογίας με ιστορική κατάρτιση επισημαίνουν ότι το κινητό
τηλέφωνο έφθασε ακριβώς την περίοδο που οι συνθήκες ευνοούσαν τη χρήση του
στις μεγάλες πόλεις, «συνδέοντας» άτομα ακόμη και από διαφορετικά κράτη. Ήταν
η στιγμή που σφραγίστηκε από ένα κύμα κινητικότητας. Αμέτρητοι άνθρωποι στον
κόσμο βρίσκονται τώρα εν κινήσει, είτε είναι επιβάτες, ταξιδιώτες και
επαγγελματίες είτε μετανάστες, εξόριστοι. Το κύμα αυτό συνεχίζεται μέχρι
σήμερα και αναμένεται να απλωθεί εντεινόμενο και στο μέλλον, όσο οι μεταβολές
στις παραδοσιακές δομές της κοινωνίας θα δέχονται συνεχώς νέες προκλήσεις.

Κινητικότητα. Τα κινητά τηλέφωνα ενθαρρύνουν και ανταποκρίνονται σε
αυτήν την κινητικότητα. Στην Κίνα, όπου παρατηρείται μαζική μετακίνηση πολιτών
από την επαρχία στις μεγαλουπόλεις, το κινητό έχει γίνει πρωταγωνιστής στη ζωή
των εσωτερικών μεταναστών. Είναι ένας τρόπος γι’ αυτούς να διατηρούν την επαφή
με τις οικογένειές τους, καθώς και ένα μέσο που τους διευκολύνει στις
συνδιαλλαγές τους με το νέο περιβάλλον. Ακόμη και στη Δύση, όπου κάποτε
κάτοχος κινητού γινόταν κάποιος μόνον εφόσον του το επέτρεπε η οικονομική του
κατάσταση, σήμερα μπορεί να το αγοράσει ο οποιοσδήποτε ή να «εξοπλίσει» με
αυτό το παιδί του που λείπει ώρες στο σχολείο.

Παρά τη βοήθεια που προσφέρει, οι εισερχόμενες κλήσεις δεν είναι πάντα
ευπρόσδεκτες. Ο ήχος τους μπορεί να γίνει και εκνευριστικός. Ο ιδιωτικός χώρος
και ο προσωπικός χρόνος παραβιάζονται πλέον ευκολότερα, και οι κοινωνικοί
κανόνες – άγραφοι οι περισσότεροι αλλά συνήθως σεβαστοί στο παρελθόν –
καταργούνται σταδιακά ο ένας μετά τον άλλον.

Το κείμενο της Sadie Plant δημοσιεύτηκε στους «Sunday Times»