Τα δώρα είχαν… κέρατα!

Τι δώρο να πάρουμε στους ηγέτες της Κίνας; Αυτό ήταν το ερώτημα που
βασάνιζε τον πρόεδρο Νίξον πολλούς μήνες πριν από το ιστορικό ταξίδι του στην
Κίνα, το 1972.

Μοσχοβόδια από την Αλάσκα. Δώρο «made in America» για τους Κινέζους ηγέτες

Οι Ευρωπαίοι είναι «άσχετοι». Το ίδιο και οι εκλεγμένες κυβερνήσεις στη
Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Οι Αμερικανοί αντίπαλοί τους είναι
«μπερδεμένοι και αποτυχημένοι». Η μόνη χώρα που παρουσιάζει πραγματικό
ενδιαφέρον είναι η Κίνα. Αυτά πίστευε το δίδυμο Ρίτσαρντ Νίξον – Χένρι
Κίσινγκερ, όπως προκύπτει από καινούργια αρχεία του Νίξον που
αποχαρακτηρίσθηκαν χθες και δόθηκαν στη δημοσιότητα.

Τον Ιούλιο του 1971 έγινε γνωστό ότι ο πρόεδρος Νίξον θα επισκεπτόταν τον
επόμενο Φεβρουάριο την Κίνα. Αμέσως ετέθη το θέμα τι δώρα θα έπαιρνε μαζί του.
Ο Χένρι Κίσινγκερ, τότε Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας, ανέθεσε στον αναπληρωτή
του, τον αντιστράτηγο Αλεξάντερ Χέιγκ, να καταρτίσει σχετικό κατάλογο. Και
έτσι έγινε. «Οι προτάσεις ποικίλλουν από τα πλέον γελοία μέχρι τα πλέον
σοβαρά», ανέφερε ο Χέιγκ σε ένα υπόμνημά του προς τον Κίσινγκερ. Κανένα από τα
προτεινόμενα δώρα, ωστόσο, δεν ενθουσίασε τον στενό συνεργάτη του Νίξον. Ένα
από αυτά, για παράδειγμα, ήταν ένα… μικρό αεριωθούμενο: η ιδέα ανήκε στον
Έντουαρντ Κραντς, εμπορικό αντιπρόσωπο μικρών αεριωθουμένων! «Νομίζω πως είναι
καλύτερα να επιστρέψουμε στους Κινέζους μερικά έργα τέχνης», απάντησε ο
Κίσινγκερ, αναφερόμενος σε έργα που είχαν κλαπεί στο παρελθόν από την Κίνα. Οι
ειδικοί, όμως, προειδοποίησαν ότι οι Κινέζοι θα εισέπρατταν ως προσβολή ένα
«δώρο» που ανήκε ουσιαστικά σε αυτούς.

Τελικά, προκρίθηκε η ιδέα ενός δώρου «made in America». Στις 7 Δεκεμβρίου,
δέκα μόλις εβδομάδες πριν από την επίσκεψη, ο Κίσινγκερ αποφάσισε ότι το
καταλληλότερο δώρο ήταν δύο μοσχοβόδια από την αρκτική Αμερική. Σε αντάλλαγμα,
οι Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν δύο γιγάντια πάντα. Μόνο που οι Κινέζοι επέμεναν
πως έπρεπε να τα συνοδεύσουν τέσσερις αξιωματούχοι. Ο Κίσινγκερ υποψιάστηκε
αμέσως κατασκοπεία, αλλά οι Κινέζοι έσπευσαν να τον καθησυχάσουν… «Η βασική
αποστολή των τεσσάρων Κινέζων αξιωματούχων που θα συνοδεύσουν τα πάντα στην
Ουάσιγκτον», αναφέρει το τελευταίο από τα τρία τηλεγραφήματα που εστάλη για
τον σκοπό αυτό, «είναι να παραδώσουν τα ζώα και να συζητήσουν με τις αρμόδιες
αμερικανικές αρχές τον τρόπο σίτισης και γενικότερης φροντίδας τους. Κατόπιν
αυτού, θα αναχωρήσουν αμέσως από την Ουάσιγκτον».