«Ψίχουλα» θα ρίξουν τα Ταμεία στη Σοφοκλέους

Η αξία της κινητής και ακίνητης περιουσίας των ασφαλιστικών ταμείων στα τέλη
του 2000 ανερχόταν σε 5,3 τρισ. δραχμές. Στελέχη ασφαλιστικών εταιρειών
εκτιμούν ότι το αντίστοιχο ποσό σήμερα κυμαίνεται σχεδόν στα ίδια επίπεδα, ενώ
πηγές από την Τράπεζα της Ελλάδος ανεβάζουν τον πήχυ υψηλότερα και οι
εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περιουσιακά στοιχεία συνολικής αξίας γύρω στα 7 – 8
τρισ. δραχμές.

Όποιο, όμως, και αν είναι το πραγματικό ποσό, οι ειδικοί συμφωνούν στο εξής:
Όσα χρήματα τοποθετηθούν στο Χρηματιστήριο, δεν θα προέλθουν από την αύξηση
του ποσοστού των διαθεσίμων που μπορούν να επενδυθούν στη Σοφοκλέους σύμφωνα
με το νέο νομοσχέδιο, αλλά από έκτακτα έσοδα που περιμένουν φέτος τα Ταμεία.

Όπως εξηγούν, δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια από τα υφιστάμενα διαθέσιμα για να
τοποθετηθούν σε μετοχές. Και αυτό, γιατί τα ποσά που προορίζονται για μετοχές
έχουν ήδη τοποθετηθεί και σε ορισμένες, μάλιστα, περιπτώσεις σε μεγαλύτερο
βαθμό από αυτόν που προβλέπεται στο νομοσχέδιο. Από υπολογισμούς προκύπτει ότι
μεγαλύτερα περιθώρια υπάρχουν για επενδύσεις σε ακίνητα.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, τα ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να επενδύσουν σε
κινητές και ακίνητες αξίες στην Ελλάδα μέχρι το 23% της περιουσίας τους και
των αναμενόμενων ετήσιων τακτικών εσόδων τους. Από το ποσοστό αυτό, το 40%
μπορεί να επενδυθεί σε ακίνητα και το 60% σε κινητές αξίες (μετοχές, αμοιβαία,
παράγωγα κ.λπ.). Δεν υπάρχει όριο για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε τίτλους
του Ελληνικού Δημοσίου και ομόλογα Τραπεζών που λειτουργούν στην Ελλάδα.

Από υπολογισμούς, λοιπόν, προκύπτει ότι από την υφιστάμενη περιουσία των
ασφαλιστικών ταμείων δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για επενδύσεις σε μετοχές.
Υπάρχουν, όμως, περιθώρια από το κομμάτι των αναμενόμενων ετήσιων εσόδων και
κυρίως από τα χρέη του Δημοσίου προς τα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία
υπολογίζονται περίπου σε 1,6 τρισ. δραχμές (εκ των οποίων περίπου το 1,5 τρισ.
αφορά στο ΙΚΑ) και τα οποία αναμένεται να εισπραχθούν φέτος.

Από είσπραξη χρεών

Αν εισπραχθούν 1,6 τρισ. δραχμές φέτος από τα Ταμεία, το 23% αυτών μπορεί να
επενδυθεί σε κινητές και ακίνητες αξίες στην Ελλάδα. Το ποσοστό αυτό
αντιστοιχεί σε 368 δισ. δραχμές. Από το ποσό αυτό, το 40% μπορεί να επενδυθεί
σε ακίνητα, δηλαδή τα 147 δισ. δραχμές. Το υπόλοιπο 60%, το οποίο αντιστοιχεί
σε 220 δισ. δραχμές, μπορεί να επενδυθεί σε κινητές αξίες. Μεταξύ αυτών είναι
οι μετοχές που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο ΧΑΑ (υπάρχουν και
αμοιβαία κ.λπ.).

Συνεπώς, το ποσό που μπορεί να επενδυθεί στο ΧΑΑ μέσω των εσόδων αυτών δεν
μπορεί να ξεπεράσει τα 220 δισ. δραχμές. Και όλα αυτά στην καλύτερη περίπτωση,
διότι, όπως εξηγούν στελέχη ασφαλιστικών ταμείων, αν δοθούν τα χρέη του 1,6
τρισ. δραχμών στα ασφαλιστικά ταμεία από το κράτος με τη μορφή ομολόγων, δεν
είναι δυνατή η άμεση τοποθέτηση των παραπάνω κεφαλαίων στο Χρηματιστήριο.

Συντηρητικό σενάριο

Σε ό,τι αφορά τα ήδη διαθέσιμα περιουσιακά στοιχεία, από υπολογισμούς
προκύπτει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλες τοποθετήσεις σε μετοχές.
Υπάρχουν, όμως, σε ακίνητα. Εάν γίνουν οι υπολογισμοί με βάση την αξία των
περιουσιακών στοιχείων της 31ης Δεκεμβρίου 2000, τότε προκύπτουν τα εξής:

* Το 23% της συνολικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων αντιστοιχεί σε 1,2
τρισ. δραχμές.

* Ήδη, 1,3 τρισ. δραχμές είχαν ήδη τοποθετηθεί σε μετοχές. Το ποσό αυτό
αντιστοιχεί στο 24,5% της συνολικής αξίας της περιουσίας των Ταμείων. Οι
ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη κι αν δεχθούμε ότι οι αποτιμήσεις των μετοχών
από τα τέλη του 2000 μέχρι σήμερα έχουν πέσει κατά 35% (όσο του Γενικού
Δείκτη), τότε το 1,3 τρισ. δραχμές υπολογίζεται σήμερα σε 845 δισ. δραχμές.
Αλλά και πάλι το ποσό αυτό είναι μεγαλύτερο από το 60% του τμήματος που θα
μπορούσε να επενδυθεί.

* Το κομμάτι που μπορεί να επενδυθεί σε ακίνητα υπολογίζεται σε 487 δισ.
δραχμές. Σε αυτό το κομμάτι υπάρχουν περιθώρια επένδυσης περίπου 203 δισ.
δραχμών, καθώς η αξία της ακίνητης περιουσίας στις 31 Δεκεμβρίου 2000
ανερχόταν σε 284,2 δισ. δραχμές.

Αισιόδοξο σενάριο

Αν γίνουν οι υπολογισμοί με βάση την αισιόδοξη εκτίμηση ότι η αξία της
συνολικής περιουσίας των Ταμείων ανέρχεται σε 7 με 8 τρισ. δραχμές, τότε
προκύπτουν τα εξής:

* Το 23% της συνολικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων αντιστοιχεί σε 1,6 με
1,8 τρισ. δραχμές.

* Από το παραπάνω ποσό (1,6 – 1,8 τρισ. δραχμές) μπορεί να επενδυθεί σε
μετοχές το 60% που αντιστοιχεί σε 970 δισ. δραχμές έως 1,1 τρισ. δραχμές. Στις
31 Δεκεμβρίου 2000 το ποσό που είχε επενδυθεί σε μετοχές ήταν ήδη 1,3 τρισ.
δραχμές. Εάν οι αποτιμήσεις έχουν πέσει κάτω από το ποσό των 970 δισ. δραχμών,
τότε υπάρχουν κάποια περιθώρια επενδύσεων σε μετοχές. Τα περιθώρια αυτά
υπολογίζονται το πολύ σε 100 με 150 δισ. δραχμές.

* Το κομμάτι που μπορεί να επενδυθεί σε ακίνητα υπολογίζεται σε 644 -736 δισ.
δραχμές. Σε αυτό το κομμάτι υπάρχουν περιθώρια επένδυσης περίπου 360 – 452
δισ. δραχμών, καθώς η αξία της ακίνητης περιουσίας στις 31 Δεκεμβρίου 2000
ανερχόταν σε 284,2 δισ. δραχμές.

Πώς θα γίνουν οι επενδύσεις

Από τους παραπάνω υπολογισμούς προκύπτει ότι το μεγαλύτερο κομμάτι των
επενδύσεων αφορά σε ακίνητα. Αν και ακόμη δεν έχει αποφασιστεί το επενδυτικό
μείγμα κάθε ασφαλιστικού ταμείου, καθώς αυτό θα προκύψει ύστερα από ειδική
αναλογιστική μελέτη και με τη συμβολή ειδικών και διαχειριστών, εκτιμάται ότι:

* Τα Ταμεία που έχουν μεγάλη ακίνητη περιουσία (όπως το ΙΚΑ) θα δώσουν μεγάλη
έμφαση σε επενδύσεις και στην αξιοποίηση της υπάρχουσας ακίνητης περιουσίας.
Τα Ταμεία αυτά αναμένεται να εξαντλήσουν, σχεδόν, το ποσοστό που τούς
επιτρέπεται για επενδύσεις σε ακίνητα.

* Τα Ταμεία που δεν έχουν μεγάλη ακίνητη περιουσία, μπορεί να προχωρήσουν σε
αγορές οικοπέδων ή σε πιο «επιθετικές» κινήσεις στην αγορά ακινήτων, όπως σε
δημιουργία εταιρειών real estate ή χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), ή σε
συνεργασία με τέτοιες εταιρείες.

* Το κομμάτι των κινητών αξιών θα επιμεριστεί βασικά σε μετοχές και ομόλογα
αλλά και σε αμοιβαία κεφάλαια, ενώ ένα μέρος θα χρησιμοποιηθεί για παράγωγα
προϊόντα με μοναδικό στόχο την αντιστάθμιση του κινδύνου.

Το είδος των μετοχών και το μείγμα της επενδυτικής στρατηγικής θα προκύψει
ύστερα από αναλογιστική μελέτη, η οποία θα λάβει υπ’ όψιν κυρίως στοιχεία όπως
τις μελλοντικές ανάγκες του Ταμείου, την ηλικιακή κατανομή των εργαζομένων και
των συνταξιούχων, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού, το μέγεθος του
κινδύνου στον οποίο μπορούν να εκτεθούν τα κεφάλαια του Ταμείου κ.λπ.