Της είπαν οριστικά «όχι»

Η ύστατη νομική προσφυγή μιας Βρετανίδας που πάσχει από θανατηφόρο
εκφυλιστική ασθένεια και θέλει να πεθάνει με τη βοήθεια του συζύγου της
απορρίφθηκε χθες με μια απόφαση – ορόσημο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Νταϊάν Πρίτι. «Ο νόμος πήρε όλα τα δικαιώματά μου», δήλωσε η 43χρονη Βρετανίδα που πάσχει από θανατηφόρα νόσο

Πρόκειται για την πρώτη απόφαση του δικαστηρίου αυτού, το οποίο εξετάζει τις
παραβιάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου στις 44 χώρες του Συμβουλίου της
Ευρώπης, σχετικά με μια υπόθεση ευθανασίας.

Η 43χρονη Βρετανίδα Νταϊάν Πρίτι πάσχει από θανατηφόρο νόσο του κινητικού
νευρώνα και είναι παράλυτη. Είχε προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όταν το
Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας αρνήθηκε να χορηγήσει ασυλία στον σύζυγό της,
τον Μπράιαν, εφόσον τη βοηθούσε να αυτοκτονήσει. Στη Βρετανία, η αυτοκτονία
επιτρέπεται, αλλά όποιος βοηθήσει κάποιον να αυτοκτονήσει κινδυνεύει με ποινή
κάθειρξης 14 χρόνων.

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στο Λονδίνο, ο Μπράιαν Πρίτι επέκρινε την απόφαση
και κάλεσε την κοινή γνώμη να στηρίξει μια εκστρατεία άσκησης πιέσεων στην
κυβέρνηση ώστε να αλλάξει τη νομοθεσία και να επιτρέψει την εθελοντική
ευθανασία. Η Νταϊάν Πρίτι, η οποία είναι παράλυτη από τον λαιμό και κάτω,
επέκρινε επίσης την ετυμηγορία. «Ο νόμος πήρε όλα τα δικαιώματά μου», είπε
μιλώντας με τη βοήθεια κομπιούτερ. Ο σύζυγός της κάλεσε τον κόσμο να υπογράψει
μια αίτηση που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Νταϊάν υπέρ της αλλαγής της
νομοθεσίας. Μητέρα δύο παιδιών, η Νταϊάν Πρίτι αναμένεται να πεθάνει επώδυνα
μέσα σε διάστημα μηνών από την εκφυλιστική ασθένεια. Είναι καθηλωμένη σε
αναπηρική πολυθρόνα και τρέφεται με σωληνάκι.

Οι φόβοι

Οι επτά δικαστές του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απέρριψαν
ομόφωνα το αίτημα της Νταϊάν Πρίτι, αποφαινόμενοι ότι η άρνηση της βρετανικής
κυβέρνησης να επιτρέψει στον σύζυγό της να τη βοηθήσει να πεθάνει δεν
παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Υπογράμμισαν ότι
ένα κράτος δεν μπορεί να υποχρεωθεί να «εγκρίνει πράξεις που έχουν στόχο τη
διακοπή της ζωής». Το Δικαστήριο εξέφρασε επίσης τον φόβο ότι θα «αυξανόταν
σημαντικά» ο κίνδυνος να υπάρξουν καταχρήσεις αν, όπως ζητούσε η Νταϊάν Πρίτι,
εξαιρούνταν από ποινικές διώξεις τα πρόσωπα που βοηθούν να πεθάνουν ασθενείς,
οι οποίοι είναι σωματικά ανίκανοι να αυτοκτονήσουν. «Αν επιχειρηθεί να
εγγραφεί στη νομοθεσία μια εξαίρεση για τα πρόσωπα που κρίνονται σωματικά
ανίκανα να αυτοκτονήσουν, θα διαταρασσόταν σοβαρά η προστασία της ζωής την
οποία καθιερώνει ο νόμος και θα αυξανόταν σημαντικά ο κίνδυνος να υπάρξουν
καταχρήσεις», αποφάνθηκαν οι δικαστές. Οι συνήγοροι της Πρίτι έχουν τώρα
προθεσμία τριών μηνών για να εφεσιβάλουν την απόφαση στη 17μελή ολομέλεια του
Δικαστηρίου, αλλά δήλωσαν πως δεν θα το πράξουν. Από τις 44 χώρες του
Συμβουλίου της Ευρώπης, οι οποίες ανέμεναν την απόφαση του Δικαστηρίου με
μεγάλο ενδιαφέρον, μόνον η Ολλανδία έχει νομιμοποιήσει την πρακτική της
ευθανασίας.

Ανάμικτες αντιδράσεις

Οι αντιδράσεις στη Βρετανία για την απόφαση ήταν ανάμικτες. Ο Ρίτσαρντ Γκριν
της Ένωσης Πασχόντων από τη Νόσο του Κινητικού Νευρώνα δήλωσε ότι τα μέλη της
είναι διχασμένα όσον αφορά την υπόθεση της Νταϊάν Πρίτι. «Υπάρχουν πολλοί στην
Ένωση που υποστηρίζουν την προσφυγή της, αλλά υπάρχουν εξίσου πρόσωπα στην
Ένωση στα οποία μια αλλαγή του νόμου θα προξενούσε φρίκη», δήλωσε. Η Συμμαχία
Ιατρικής Δεοντολογίας καλωσόρισε την ετυμηγορία λέγοντας πως μια απόφαση υπέρ
του «δικαιώματος στον θάνατο» θα έθετε σε κίνδυνο πολλούς ανάπηρους και
ηλικιωμένους ανθρώπους. «Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έλαβε
τη σωστή απόφαση», σχολίασε ο δρ Μάικλ Ουίλκς του Βρετανικού Ιατρικού
Συλλόγου.

Την ίδια ημέρα που η προσφυγή της Νταϊάν Πρίτι απορριπτόταν, μια άλλη
Βρετανίδα παράλυτη από τον λαιμό και κάτω που είχε κερδίσει τον περασμένο
μήνα, σε μια υπόθεση-ορόσημο, το δικαίωμα να πεθάνει, άφηνε ειρηνικά την
τελευταία της πνοή ενώ κοιμόταν, αφού οι γιατροί έκλεισαν τον αναπνευστήρα,
όπως εκείνη είχε ζητήσει. Αυτή η 43χρονη κοινωνική λειτουργός, η οποία
αναφέρεται μόνον ως Μις Β, ήταν το πρώτο πρόσωπο στη Βρετανία με πλήρεις τις
πνευματικές του ικανότητες που ζήτησε από τους γιατρούς να σβήσουν τα
μηχανήματα που το κρατούσαν στη ζωή. Στην περίπτωση της Μις Β, η ρήξη ενός
αγγείου στον αυχένα της, πριν από έναν χρόνο, την παρέλυσε και δεν μπορούσε να
αναπνεύσει χωρίς βοήθεια. Πριν από την απόφαση του βρετανικού Ανωτάτου
Δικαστηρίου, τον Μάρτιο, οι θεράποντες γιατροί τής έλεγαν πως ήταν αντίθετο
στη δεοντολογία τους να κλείσουν τον αναπνευστήρα.