Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα…

Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζει η κατασκευή και τοποθέτηση της σκεπής που
σχεδίασε ο Ισπανός αρχιτέκτονας Σαντιάγκο Καλατράβα για το Ολυμπιακό Στάδιο.
Το Μάρτιο του 2004 ένας σκελετός από χάλυβα και γυαλί, χρώματος γαλάζιου και
βάρους 10.000 τόνων, θα σκεπάζει τις κερκίδες του Ολυμπιακού Σταδίου.

Η επιτυχής τοποθέτησή του όμως, λόγω των τεχνικών ιδιαιτεροτήτων που
παρουσιάζει το έργο, έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο άθλο της Ολυμπιάδας: όπως
λένε και όσοι έχουν την ευθύνη της επίβλεψης των εργασιών, είναι το
δυσκολότερο ολυμπιακό έργο, αφού «τον Μάρτιο του 2004, όποιο σενάριο επιλεγεί
θα πρέπει να εφαρμοστεί τέλεια». Σύμφωνα με τον αρχιτέκτονα κ. Ιωάννη
Πυργιώτη, εντεταλμένο σύμβουλο τού Αθήνα 2004 με την ευθύνη των έργων, «δεν
υπάρχει κανένα περιθώριο λάθους, κανένα εναλλακτικό σχέδιο. Και μην ξεχνάτε
πως η σκεπή του Ολυμπιακού Σταδίου συνδέεται με τις τελετές έναρξης και λήξης
των Αγώνων». Την αγωνία της Οργανωτικής Επιτροπής μοιράζεται και η κυβέρνηση,
όμως τόσο ο κ. Πυργιώτης όσο και ο αρμόδιος για το έργο υφυπουργός Πολιτισμού
Νάσος Αλευράς διαβεβαιώνουν πως «υπάρχουν όλα τα εχέγγυα για να προχωρήσει
ομαλά».

Πού θα κατασκευαστεί η στέγη; Πώς θα συναρμολογηθεί; Πώς θα ανεβεί στις
κερκίδες; Τι θα γίνει με τη θερμοκρασία που θα αναπτύσσεται κάτω από το
σκέπαστρο; Με την ταχύτητα των ανέμων; Τα ερωτήματα για τη στέγη έχουν ζαλίσει
τους αρμοδίους που συνειδητοποιούν ότι για να αποκτήσει η Αθήνα ένα τόσο
σημαντικό έργο χρειάζεται πολυεθνικός συντονισμός και χειρουργική ακρίβεια.
Κανείς δεν θα ήθελε να φανταστεί ένα ατύχημα κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης
της στέγης πάνω από το γήπεδο τον Μάρτιο του 2004…Μόνο η «συμπεριφορά» της
σκεπής στον άνεμο αποτελεί σημαντικό έργο που έχει αναλάβει με τη μέθοδο της
προσομοίωσης πανεπιστήμιο του Τορόντο.

Η λευκή μακέτα του έργου στο γραφείο της Μαρίας Πατελάρου, συμβούλου του
υφυπουργού Πολιτισμού Νάσου Αλευρά, μοιάζει με παιγνίδι: Στη μακέτα, οι δοκοί
είναι σαν σπιρτόξυλα και τα τόξα από χάλυβα σαν πλαστικά καλαμάκια. Με μια
μικρή κίνηση του χεριού, η στέγη κινείται πάνω σε έναν «οδηγό» με ρουλεμάν και
έρχεται να εφαρμόσει τέλεια στην τελική της θέση, δηλαδή επάνω από τις
κερκίδες του Ολυμπιακού Σταδίου.

Η ίδια εφαρμογή στην πραγματικότητα όμως είναι ένα σύγχρονο θαύμα. Η στέγη
ζυγίζει 9.000 τόνους, και το γυαλί που θα την ντύσει άλλους… 750. Το
«σκέπαστρο», όπως αποκαλείται από άλλους η κατασκευή με την οποία ονειρεύτηκε
ο Καλατράβα τη σχέση θεατών-ουρανού, είναι ένα πολυσύνθετο πλέγμα χαλύβδινων
δοκών με ενώσεις και περίτεχνους συσχετισμούς. Οι δοκοί έχουν μήκος 30-60
μέτρα και τα τόξα από χάλυβα έχουν διάμετρο… 3 μέτρα! Στο εσωτερικό τους θα
μπορεί να περπατάει όρθιος κάποιος.

«Αυτό είναι ρεαλιστικό, δεν είναι θεωρητικό» εξηγεί η Πατελάρου. «Για να
εξυπηρετηθεί η συντήρηση της στέγης, προβλέπεται η δυνατότητα διέλευσης των
τεχνικών μέσα από το κατώτερο τόξο που στηρίζει όλο το σύστημα. Το τελικό
σχήμα θυμίζει φτερούγες πουλιού και παρ’ ότι τόσο ογκώδες και βαρύ, μοιάζει να
αιωρείται».

Ο διαγωνισμός. Ο επικείμενος διαγωνισμός για την επιλογή του αναδόχου
δεν επιτρέπει τη δημοσιοποίηση λεπτομερειών της κατασκευής. Οι αρμόδιοι
τονίζουν ότι υπάρχουν και ελληνικές εταιρείες που θα μπορούσαν να
κατασκευάσουν το έργο. Αν η διαδικασία βγάλει ξένο οίκο, τότε η στέγη θα έρθει
στην Ελλάδα τμηματικά, μάλλον με καράβι.

Ένα από τα σενάρια είναι: Να ενωθούν πρώτα όλα τα κομμάτια επάνω σε ειδικές
υποστυλώσεις έξω από το Στάδιο. Οι υποστυλώσεις θα «πατούν» σε
προκατασκευασμένο «οδηγό» με καρούλια. Στη συνέχεια, με ένα ισχυρό υδραυλικό
σύστημα, το σκέπαστρο σύρεται τα κρίσιμα 55 μέτρα που έχει υπολογιστεί να
απέχει έως την τελική του θέση. Το ίδιο και για το άλλο κομμάτι της στέγης,
μέχρι να ενωθεί στα δύο άκρα. Αυτή η διαδικασία υπολογίζεται να κρατήσει 5
ώρες.

Ένα άλλο σενάριο είναι να συναρμολογηθεί το έργο στην τελική του θέση, επάνω
δηλαδή από τις κερκίδες του Ολυμπιακού Σταδίου, και τα διάφορα κομμάτια να
είναι «κρεμασμένα» και μεταφερόμενα από τεράστιους γερανούς.

«Οι δοκοί θα ενώνονται μεταξύ τους με καλώδια» εξηγεί η κ. Δήμητρα Αλεξανδρή,
πολιτικός μηχανικός και μέλος της εννεαμελούς ομάδας επίβλεψης του έργου. «Μη
φανταστείτε φυσικά καλώδια όπως τα ηλεκτρολογικά! Πρόκειται για καλώδια από
συρματόσχοινο, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται σε καλωδιωμένες γέφυρες. Το έργο
θα έχει δικό του φωτισμό. Τη νύχτα, όταν θα ανάβουν τα φώτα, θα είναι ορατό το
περίγραμμα της στέγης κι όσο πλησιάζεις και το σχήμα, αφού όλα τα χαλύβδινα
μέρη είναι λευκά. Την ημέρα θα φαίνεται το χρώμα των υαλοπινάκων, που είναι
γαλάζιο».

Ο αέρας. Η οροφή θα σκεπάζει μόνο τις κερκίδες, επιτρέποντες στον αέρα
να κυκλοφορεί ανάμεσά τους. Έτσι αποτρέπεται το φαινόμενο του θερμοκηπίου, που
θα καθιστούσε την κατασκευή μη λειτουργική.

Δίπλα στη σκεπή του ΟΑΚΑ θα υπάρχουν και τα υπόλοιπα στοιχεία της αισθητικής
ενοποίησης που προβλέπει η μελέτη Καλατράβα: στέγη για το ποδηλατοδρόμιο, το
Μνημείο, το Τείχος των Εθνών, η Αγορά, σύστημα με λιμνούλες και πράσινο. Το
κόστος της μελέτης και της κατασκευής του μνημειώδους έργου ανέρχεται στο ύψος
των 75 δισ. δραχμών συμπεριλαμβανομένου και του ΦΠΑ.