20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΗΘΟΠΟΙΟΣ – ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ

Λίκνο του, το «Θέατρο Τέχνης». Στη δραματική σχολή του σπούδασε, κοντά στον
Κάρολο Κουν ανδρώθηκε θεατρικά. Συνιδρυτής της «Σκηνής», ιδρυτής της «Εποχής»
– δύο θεατρικών σχημάτων που «έγραψαν» – καλλιτεχνικός διευθυντής, στο
παρελθόν, του ΔΗΠΕΘΕ Σερρών και του ΚΘΒΕ, μεταφραστής διαπρεπής, σκηνοθέτης με
άποψη και με εξαίρετες παραστάσεις στο ενεργητικό του, ηθοποιός με προσωπικό
στίγμα, άνθρωπος σκεπτόμενος και με γνώση βαθιά, ο Βασίλης Παπαβασιλείου
επανέρχεται στο Υπόγειο, με την «Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου, ως σκηνοθέτης και
ερμηνευτής, δίνοντας μέτρο των δυνατοτήτων του.

Γιατί Ρίτσο; Δεν θεωρείται και τόσο «in»;

«Να είσαι παιδί της εποχής σου, όχι όμως και δημιούργημά της». Αυτό, νομίζω,
το έλεγε ο Σίλερ. Θα θέλατε λιγάκι να το σκεφτούμε;

Και γιατί «Ελένη», έναν από τους «γυναικείους μονολόγους» του;

Έχει φύλο η γλώσσα;

Έχω την αίσθηση ότι οι γυναίκες του Ρίτσου είναι άντρες «μεταμφιεσμένοι»,
ώστε ο ποιητής να μπορεί να πει τα, αναγκαστικά, ανείπωτα. Συμφωνείτε;

Πώς να διαφωνήσω μ’ αυτόν τον έμμεσο ορισμό του τερατώδους – που είναι η
πεμπτουσία του θεάτρου;

Αρέσετε πολύ, στην «Ελένη». Σας… φοβίζει αυτό;

Συγγνώμη, δεν άκουσα την ερώτηση.

Το μυστικό στον μονόλογο για να μην πλήξει ο θεατής;

Να τον αντιμετωπίζεις σαν κοίτασμα πολυφωνίας. Μονόλογος δεν σημαίνει
μονοφωνία.

Πώς νιώθετε παίζοντας πάλι στο Υπόγειο;

Ότι η ζωή δεν αρχίζει μ’ εμένα – μια ευλογία, μια λύτρωση.

Ο Κάρολος Κουν σήμερα;

Ό,τι και χθες, ό,τι και αύριο: θεμελιωτής πολιτισμού.

Το «Θέατρο Τέχνης», «μπάζει νερά». Μπορεί να αποφευχθεί το «ναυάγιο»;

Η ιστορία διδάσκει ότι οι πολιτισμοί πρέπει να επαναθεμελιώνονται, για να μην
καταλήγουν απλώς να μνημονεύονται.

Δεν σας εντυπωσιάζει ότι ούτε ένας χορηγός δεν βρέθηκε να πει «εγώ πληρώνω
τα χρέη του»;

Τα χρέη σου πρέπει να τα πληρώνεις μόνος σου, εκτός κι αν είσαι όντως ευαγές
ίδρυμα ή αυθεντικά εκπολιτιστικός οργανισμός, όπως οι ανώνυμες ποδοσφαιρικές ή
καλαθοσφαιρικές εταιρείες. Τότε, διά της Πολιτείας, το έργο αυτό μεταφέρεται
στις πλάτες του λαού.

ΚΘΒΕ;

Βασιλικό Θέατρο, Μονή Λαζαριστών, Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Θέατρο
Δάσους, Νταμάρι, Ένωση των Θεάτρων της Ευρώπης. Ανεκπλήρωτος στόχος που είδα
μετά χαράς ότι επανέρχεται στο προσκήνιο: η αξιοποίηση του κτήματος της
Ραιδεστού. Για το καλλιτεχνικό έργο θα μιλήσετε εσείς.

Όταν το διευθύνατε, σας κατηγόρησαν, και φίλοι σας ακόμη, για «έπαρση
εξουσίας». Αυτοκριτική κάνατε;

Εγώ, νομίζω, ναι. Οι φίλοι;

Και τα ΔΗΠΕΘΕ; Σας αποδίδεται το «ΔΗΠΕΘΕνω σαν χώρα».

Και θα το επαναλάμβανα, υπό την έννοια ότι τόση πολιτική στοργή, μέριμνα,
προβληματισμός και αποφασιστικότητα, σχετικά με το παρόν και το μέλλον τους
δεν αντέχεται. Κατά τα άλλα, ο θεσμός κλείνει το 2003, αν δεν κάνω λάθος, τα
είκοσί του χρόνια.

«Σκηνή»; Υπήρξατε από τους συνιδρυτές.

Πέρασαν κιόλας είκοσι χρόνια.

«Εποχή»; Εκεί κάνατε τις καλύτερες παραστάσεις σας.

Ευχαριστώ, αλλά σας βρίσκω νοσταλγικότερο του δέοντος. Καλύτερες παραστάσεις
μου είναι αυτές που δεν έχω κάνει ακόμη – και, ίσως, δεν θα κάνω ποτέ.

Μετά τη διάλυσή της, σας ψέγουν ότι περιπέσατε στο αμάρτημα του
«σκηνοθετισμού». Μετανοείτε;

Με την άδειά σας, για το ίδιο αμάρτημα με έψεγαν οι αποφασισμένοι να με ψέξουν
και επί εποχής της «Εποχής». Οπότε, για ποια περίοδο να πρωτομετανοήσω;
Αφήστε, που, όπως λέει, σε ελεύθερη απόδοση, ο Σπινόζα «ή θα ζει κανείς ή θα
μετανοεί».

Γιατί δεν συμμετείχατε στην τελευταία απεργία του ΣΕΗ;

Διότι, σ’ αυτήν τη φάση είμαι και τυπικά επιχειρηματίας – εργοδότης του εαυτού
μου.

Πλήρης διάσπαση των θεατρικών δυνάμεων. Τι θα γίνει; Μη βγάλετε την ουρά
απέξω – πρώτος αποχωρήσατε από τη «Σκηνή».

Ας μην ηθικολογούμε. Ίσως, προς το παρόν, δεν γίνεται αλλιώς.

Την Εταιρεία Θεαμάτων «Άκρη», την ιδρύσατε για να μην είστε στην άκρη;

Πάντως, όχι επειδή βρήκα την άκρη.

Σας είδα στην τηλεόραση!

Και με χάσατε στο θέατρο;